خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در دنیایی که هجمههای فرهنگی، رسانهای و تربیتی هر روز بیش از گذشته خانوادهها و بهویژه فرزندان را در معرض آسیب قرار میدهد، نیاز به بهرهگیری از منابع اصیل دینی و گنجینههای معارفی اسلام بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
در میان این منابع، نهجالبلاغه ـ این میراث بینظیر علوی ـ به عنوان کتابی جامع از سخنان و نامههای امیرالمؤمنین علی (ع)، همچون خورشیدی تابناک بر آسمان تربیت اسلامی میدرخشد. نهجالبلاغه نه تنها کتابی برای سیاست و حکمرانی است، بلکه مدرسهای تربیتی برای پرورش انسان مؤمن، متعهد، باتقوا و اهل اخلاق است.
تربیت فرزندان، از مهمترین دغدغههای والدین در هر عصری بوده است؛ اما در زمانهای که نظامهای آموزشی، شبکههای اجتماعی، رسانهها و فضای مجازی در شکلدهی به ذهن و رفتار کودکان نقشآفرینی میکنند، نقش پدر و مادر به عنوان نخستین معلمان زندگی بیش از پیش خطیر و حساس شده است.
خانواده به عنوان اولین نهاد تربیتی، اگر از اصول متقن دینی بهره نگیرد، در مواجهه با امواج تهاجم فرهنگی و تربیت سکولار، بیپناه خواهد ماند.
در این میان، رجوع به تعالیم امام علی (ع) در نهجالبلاغه، افقی نو برای خانوادهها میگشاید؛ افقی که در آن توجه به نماز، معرفت دینی، اخلاق عملی، عبرتآموزی، ارتباط عاطفی با فرزند و نقش مؤثر والدین در شکلدهی شخصیت فرزند برجسته شده است.
سخنان امیرالمؤمنین (ع) در نهجالبلاغه خطاب به فرزندش امام حسن مجتبی (ع) گویاترین نمونه از تعلیم و تربیت الهی و انسانساز است. در این کلمات، ترکیبی از محبت پدرانه، حکمت آسمانی، دلسوزی مومنانه و آیندهنگری تربیتی دیده میشود.
حجتالاسلام سیدمصطفی حسینی، استاد و مسئول آموزش مدرسه علمیه رضویه بیرجند، در گفتوگو با خبرنگار شبستان با اشاره به جایگاه تربیتی نهجالبلاغه و توصیههای امیرالمؤمنین علی (ع) در این اثر گرانسنگ، به تبیین نقش والدین در تربیت دینی و اخلاقی فرزندان پرداخت.
*توصیههای امام علی (ع) برای تربیت صحیح فرزندان
وی با اشاره به اینکه امام علی (ع) در نهجالبلاغه توصیههایی برای تربیت صحیح فرزندان ارائه کردهاند، گفت: از مهمترین توصیههای امیرالمؤمنین (ع) به فرزندان، توصیه به نماز استاز مهمترین توصیههای امیرالمؤمنین (ع) به فرزندان، توصیه به نماز است، چرا که ایشان نماز را ستون دین معرفی میکنند: «الله الله فی الصلاة فإنها عمود دینکم».
حجت الاسلام حسینی افزود: همچنین، آن حضرت تعلیم قرآن، آشنایی با احکام دین، و شناخت حلال و حرام را از دیگر ارکان تربیت فرزندان میدانند و میفرمایند: «وان ابتدئک بتعلیم کتاب الله وتأویله وشرایع الاسلام واحکامه وحلاله وحرامه لا اجاوز ذلک بک الی غیره».
این استاد حوزه ادامه داد: امام علی (ع) توصیههای مهم دیگری نیز در نهجالبلاغه برای تربیت فرزندان دارند که شامل عبرتآموزی از حوادث، توجه به آخرت، و تقوا میشود. این نکات در کنار هم منظومهای جامع برای پرورش فرزندان در مسیر صحیح دینی و انسانی فراهم میسازد.
*والدین؛ مهمترین عامل در تربیت دینی فرزندان
حجتالاسلام حسینی در خصوص نقش والدین در تربیت دینی و اخلاقی فرزندان از دیدگاه نهجالبلاغه گفت: در این دیدگاه، والدین اصلیترین نقش را در تربیت دینی فرزندان بر عهده دارند، بهویژه اگر با نگاهی دینی وارد عرصه تربیت شوند. یعنی هدف آنها تنها رشد جسمی یا علمی فرزند نباشد، بلکه با توجه به رشد معنوی و دینی کودک، اقدامات تربیتی خود را پایهریزی کنند.
مسئول آموزش مدرسه علمیه رضویه بیرجند تأکید کرد: اگر والدین در مسیر تربیت فرزندان، تعلیم قرآن و معارف اسلامی را اولویت قرار دهند، بیتردید تأثیر فراوانی در رشد شخصیتی و دینی فرزندانشان خواهند داشت.نگاه نهجالبلاغه به تربیت، نگاهی عمیق و هدفمند است که والدین را به عنوان راهبران اصلی در این مسیر معرفی میکند.نگاه نهجالبلاغه به تربیت، نگاهی عمیق و هدفمند است که والدین را به عنوان راهبران اصلی در این مسیر معرفی میکند.
*راهکارهای امام علی (ع) برای ایجاد محبت میان والدین و فرزندان
این استاد حوزه در ادامه به راهکارهای ارتباط مؤثر میان والدین و فرزندان از منظر امام علی (ع) اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین توصیههای تربیتی حضرت، ابراز محبت و نشان دادن عاطفه نسبت به فرزند است. محبت، بسترساز پذیرش تربیت است و بدون آن نمیتوان انتظار داشت که کودک آموزههای دینی را با جان و دل بپذیرد.
وی افزود: عفو و چشمپوشی از خطاهای کوچک فرزندان و همچنین استفاده هوشمندانه از تشویق و تنبیه، از دیگر راهکارهایی است که امام علی (ع) برای ایجاد رابطهای سالم و اثرگذار میان والدین و فرزندان توصیه فرمودهاند. این اصول میتوانند به شکلگیری شخصیت متعادل، مسئولیتپذیر و مؤمن در فرزندان کمک شایانی کنند.
*نقش نهجالبلاغه در تقویت روحیه ایثار و همدلی فرزندان
حجتالاسلام حسینی با اشاره به اینکه چگونه میتوان از نهجالبلاغه برای تقویت روحیه ایثار و همدلی در میان فرزندان بهره برد، گفت: وقتی فرزندان ما با مفاهیم نهجالبلاغه آشنا شوند، این اثر ارزشمند مبانی دین را بهصورت مفصل در دو بخش مهم ارائه میدهد؛ هم در حوزه باورها و هم در حوزه رفتارها و الگوهای عملی.وقتی فرزندان ما با مفاهیم نهجالبلاغه آشنا شوند، این اثر ارزشمند مبانی دین را بهصورت مفصل در دو بخش مهم ارائه میدهد؛ هم در حوزه باورها و هم در حوزه رفتارها و الگوهای عملی.
وی ادامه داد: در نهجالبلاغه، نمونههای تاریخی از رفتار یاران حضرت علی (ع) آمده که شناخت این نمونهها به فرزندان کمک میکند تا دنیا و آخرت را بهدرستی بشناسند.
مسئول آموزش مدرسه علمیه رضویه بیرجند در ادامه عنوان کرد: وقتی کودک بفهمد که برای دنیا آفریده نشده، بلکه هدف والاتری در زندگی دارد، آنگاه روحیه ایثار، گذشت، و بسیاری از فضائل دیگر در او رشد پیدا میکند. بنابراین آشنایی با نهجالبلاغه تأثیری عمیق بر تربیت و اخلاق فرزندان خواهد داشت.
*ترویج مفاهیم تربیتی نهجالبلاغه در فضای مجازی
این استاد حوزوی در پاسخ به اینکه چگونه میتوان مفاهیم تربیتی نهجالبلاغه را در رسانههای امروزی و فضای مجازی ترویج داد، اظهار داشت: راههای متعددی برای این منظور وجود دارد که باید از آنها بهره گرفت.
وی ادامه داد: از جمله این روشها میتوان به تولید کلیپهای کوتاه با محتوای آموزههای نهجالبلاغه، طراحی عکسنوشتههای تأثیرگذار، برگزاری مسابقات مجازی با موضوع مفاهیم تربیتی این اثر ارزشمند، و همچنین تشویق افراد به مشارکت در این برنامهها اشاره کرد.
استاد و مسئول آموزش مدرسه علمیه رضویه بیرجند در پایان گفت: همچنین میتوان سلسله جلسات تفسیر موضوعی نهجالبلاغه را بهصورت کلیپهای کوتاه در فضای مجازی منتشر کرد. تفسیر ترتیبی نهجالبلاغه و ساخت فیلمهای کوتاه براساس موضوعات مختلف این کتاب نیز از دیگر راهکارهایی است که میتواند در ترویج مفاهیم آن در جامعه بهویژه در نسل جوان، نقش مؤثری داشته باشد.
نظر شما