چنشت؛ سرزمین رنگها و روستایی شگفت‌انگیز در خراسان جنوبی

خبرگزاری شبستان// خراسان جنوبی

چِنِشت، یکی از روستاهای دهستان نهارجان بخش مود شهرستان سربیشه در استان خراسان جنوبی است. جمعیت این روستا در سال 1385 بنا به سرشماری مرکز آمار ایران یک هزار و 9 نفر بوده‌است. این روستا به علت جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی به عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری در استان خراسان جنوبی شناخته می‌شود.

چنشت در میان رشته کوه باقران قرار گرفته و فاصله آن تا بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی، 60 کیلومتر است. در مورد وجه تسمیه این روستا، چنین می‌گویند: به علت وجود چهار رودخانه فصلی در این روستا، نام آن «چند شط» بوده که به مرور زمان تبدیل به چنشت شده‌است.

چنشت را هم وزن «بهشت» می‌دانند، که پیش از این به علت زیبایی طبیعی و وجود چهار رودخانه فصلی و نیز سرسبزی آن، گروهی از دامداران در سالیان دور، این منطقه را جهت سکونت خود برگزیدند و به مرور زمان، نام کنونی را به خود گرفته‌است.

ویژگی های طبیعی

روستای چنشت به علت قرار گرفتن در میان 4 رودخانه و نیز کوهستانی بودن آن، دارای باغات و مزارع بسیاری است. آب و هوای آن معتدل کوهستانی بوده که از زمستان های سرد و تابستان های خنک برخوردار است. ارتفاع آن از سطح دریا برابر 2150 متر است.

غارهای تاریخی چنشت

در این روستا و در دامنه کوه، 2 غار به نام غار چنشت و غار چهل چاه قرار گرفته‌است. غار چنشت، در شمال روستا قرار گرفته و بر اثر زمین لرزه‌های رخ داده در طول تاریخ، پدید آمده‌است. غار حدود 60 متر طول دارد و عبور از مناطق مختلف آن به سختی امکان پذیر است. در این غار بازمانده اجساد، استخوان های درهم شکسته انسان، ابزار و پارچه، چرخ نخ ریسی و ظروف مربوط به هزاره دوم و سوم پیش از میلاد، به چشم می‌خورد. همچنین بازمانده اجساد سیدحامد علوی و فرزندانش در این غار یافت شد و به بیرون غار انتقال پیدا کرد.

غار چنشت بنا به اسناد تاریخی در سال 614 هجری قمری توسط سیدمحمد مشعشع کشف شد. وی پس از کشف، نسبت به انتقال اجساد سیدحامد علوی و فرزندانش (که از خاندان وی بودند) به بیرون این غار اقدام نمود و آرامگاهی برای آنها در روستای چنشت بنا نمود.

سید حامد علوی و فرزندانش از شیعیان دوران خلافت عباسی بودند که به ناگزیر در این غار پنهان شده و سرانجام توسط سربازان حکومت عباسی در داخل غار کشته می‌شوند.

در غار چهل چاه که در نزدیکی غار چنشت قرار دارد، اجساد 14 نفر مرد، زن و کودک مشاهده می‌شود که احتمالا در غار پناه آورده‌اند و بر اثر گل گرفتن ورودی غار و بستن راه فرار آنها، در داخل غار کشته شده‌اند.

در دهه 1340 خورشیدی، گروهی از زمین شناسان و باستان شناسان آمریکایی و ایرانی جهت مطالعات غارهای چنشت، به این منطقه آمدند.

آثار تاریخی
بافت مسکونی روستا، آرامگاه یا مزار سیدحامد علوی و فرزندانش، غار چنشت و چهل چاه از جمله آثار تاریخی این روستا هستند.

لباس محلی
لباس مردم این روستا از نوع خاصی است که کمتر در نقاط دیگر خراسان جنوبی یافت می‌شود. البته لباس مردان در چند سال اخیر به لباس سایر مردم منطقه شبیه شده‌است. اما بزرگان و پیران از لباس دیگری که شامل یک پالتوی بلند که تمام بدن را می‌پوشد و شال سر و در برخی مواقع از کلاه معمولی استفاده می‌کنند.

لباس زنان آنها از رنگ های شاد و متنوع تشکیل شده و شامل سه قسمت چارقد قرمز یا آبی گلدار، کلاه نقره‌ای و نقره دوزی شده و پیراهن زنانه به رنگ های سبز و قرمز یا آبی است که امروزه بیشتر در مراسم ها از آن استفاده می‌کنند.

حرفه و پیشه

شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و دامداری است. در این روستا تعداد17 مرکز پرورش مرغ (مرغداری) بوده و تعدادی از مردم شریف این روستا به این شغل مشغول می باشند. زنان این روستا به صنایع دستی علاقه و اشتغال دارند بر خی از مردم به شغل قالیبافی و فرش بافی نیز اشتغال دارند و در ایام بهار و تابستان مردم به جمع آوری داروهای گیاهی در کوهستان های اطراف مشغول می باشند.

برگزاری مراسم سنتی عروسی روستا با آئین‌های ویژه و در مراحل مختلف

موسیقی در روستای چنشت در زندگی مردم حضور دارد. لحن موسیقیایی مردم، طبیعت دلنواز و پشتوانه بسیار غنی موسیقی خراسان جنوبی، این روستا را به یکی از خاستگاه‌های مقام‌های خراسانی تبدیل کرده است. بهره‌گیری از این موسیقی، در عید نوروز و اعیاد مذهبی ن تبلور می‌یابد.

فرش های دستباف و قالیچه های کوچک: صنایع دستی چنشت

مهم‌ترین صنایع دستی روستای چنشت، شامل انواع فرش‌های دست‌باف، قالیچه‌های کوچک و گلیم‌های زیبا است. ریسندگی، گیوه‌دوزی، سبدبافی، زیلوبافی و جاجیم بافی از دیگر صنایع دستی قدیمی این روستاست که به مرور زمان به شدت کاهش یافته است.

سوغاتی‌های معرف روستای چنشت عبارتند از زعفران، کشک محلی، زرشکف گردو و بادام خشک. میوه‌های خشک، قالیچه‌های بسیار کوچک و نوعی گبه نیز، از دیگر سوغاتی‌های این روستا است. از غذاهای رایج و لذیذ این روستا می‌توان به انواع آش‌ها، آبگوشت‌های محلی، اشکنه و کشک محلی اشاره کرد.

پایان پیام/