خبرگزاری شبستان: آن چه در سیمای جمهوری اسلامی - به عنوان رسانه ملی- به نمایش می آید، همواره مورد نقد های موافقان و مخالفان بسیاری واقع شده که در این میان عده ای نقد خود را معطوف به محتوای برخی برنامه ها و عده دیگر، آن را متوجه ساختار مدیریتی تلویزیون دانسته اند.
خطوط قرمز برنامه سازی در تلویزیون که طبیعتاً بایستی مبتنی بر هنجارهای جامعه ایران اسلامی تعیین شود، از جمله موضوعاتی است که خصوصاً در سال های گذشته، بحث های متعددی را در میان کارشناسان، برنامه سازان و مدیران رسانه ملی برانگیخته است؛ این که چیزی نباید از تلویزیون به عنوان فراگیرترین رسانه سطح کشور پخش شود.
اما در میان خطوط قرمز تلویزیون نیز، سریال ها بیشترین سهم را به خود اختصاص می دهند؛ تا آن جا که مضامین فرهنگی و اجتماعی برخی سریال ها، همواره با اعتراض قشرهایی از جامعه روبرو شده و این سریال ها را تا مرز حذف از برنامه پخش کشانده.
طرح مضامین تلخ اجتماعی، خشونت بیش از اندازه، روابط آزاد زن و مرد، لهجه قومیت ها و ... از جمله مواردی است که گاه و بی گاه موجب حساسیت هایی در سطح جامعه و به تبع آن، بخشنامه ها و ابلاغیه هایی از سوی مدیران سیما شده.
"عشق های مثلثی " نیز در زمره همین خط قرمزهاست که البته تعدد سریال هایی با این مضمون در سال های گذشته، شائبه بی توجهی و ضعف نظارت در شبکه های مختلف سیما را تقویت می کند.
طرح داستان مثلث عشقی در سیمای جمهوری اسلامی با سریال خانوادگی «در پناه تو» آغاز شد که در نیمه دوم سال 1375 از شبکه دو سیما پخش شد و مورد استقبال زیادی قرار گرفت. حمید لبخنده، کارگردان این مجموعه البته برای تطبیق با قوانین آن زمان، نقش یکی از اضلاع این مثلث عشقی (به بازی پارسا پیروزفر) را به میزان زیادی تعدیل کرد.
از آن زمان تاکنون سریالهایی با مضمون مثلث عشقی همواره بخشی از مجموعههای تلویزیونی ایران را تشکیل دادهاست که از میان آنها میتوان به سریال «نون و ریحون» به کارگردانی فرزاد مؤتمن، «سالهای برف و بنفشه» به کارگردانی سعید سلطانی، و «راه بیپایان» به کارگردانی همایون اسعدیان اشاره کرد.
پخش سریال تلویزیونی «سیامین روز» از شبکه دوم سیما در ماه رمضان چندسال قبل، -که در آن مثلثها و مربعهای عشقی به تصویر کشیده شده بود- نیز انتقاد برخی شخصیت ها و رسانهها را در پی داشت.
اما آخرین نمونه از نمایش این موضوع، به سریال شبکه سوم سیما ویژه ایام دهه فجر با عنوان "ششمین نفر" بازمی گردد که در آن شخصیت "قریب"، به دختر خاله خود که همسر دارد، علاقه مند می شود.
این سریال در حالی مصادف با دهه فجر امسال روی آنتن رفت که طبق بخشنامه معاون سیمای جمهوری اسلامی که شهریورماه به مدیران شبکهها و مراکز استانها، گروههای برنامهساز و مدیران تامین برنامه ابلاغ شد، طرح ترکیبهای عشقی هوسآلود و مثلثهای عشقی، مگر به منظور بیان تقبیح آن و در حداقل ممکن ممنوع شده بود.
همچنین در این ابلاغیه بر عدم نمایش اختلاط بیمورد زن و مرد در تولیدات تلویزیونی در صحنههایی نظیر عروسی، میهمانی خانوادگی، فضاهای کاری و همچنین جشنها تاکید شده است.
از سوی دیگر، در آن زمان، پخش برنامههایی که مروج عادیسازی روابط محرم و نامحرم و شکستن حریمهای شرعی میان آنها میشود، نیز ممنوع اعلام شد.
اما نکته جالب توجه این که، تذکر نسبت به عدم نمایش ترکیب های عشقی در سریال های تلویزیون، تنها به ابلاغیه مدیران سیما بازنمی گردد.
رهبری معظم انقلاب نیز پیش از این و در دیدار تیرماه سال گذشته خود با هنرمندان و دستاندرکاران صداوسیما که با حضور رئیس و گروهى از کارگردانان، نویسندگان، هنرمندان و دستاندرکاران مجموعههاى نمایشى سازمان برگزار شد، در این رابطه فرمودند:
"... واقعاً خط قرمزهائى هست که باید رعایت شود. یک جاهائى عبور از برخى از خطوط قرمز اخلاقى - منظورم خطوط قرمز سیاسى هم خیلى نیست؛ عمدتاً انسان نگران اخلاق و دین و این چیزهاست - در بعضى از فیلمها و سریالها لزومى ندارد. انسان نگاه میکند، مىبیند این سریالِ خوشساخت و خوشمضمون اگر این زائده را نداشته باشد، هیچ زیانى به این سریال نمیرساند؛ از این قبیل هم ما داریم.
بعضى از ارتباطات عشقى دختر و پسر که توى فیلم ها منعکس می شود، بد است، بدآموز است. این فرق میکند با آن چیزى که فرض کنید در سریال «اغماء» وجود داشت؛ کسى اول یک توهّم یا تصورى به ذهنش مىآید، آخر سریال میفهمد نه، این اشکال نداشته. بله، این حق با شماست. اما اینکه شما نوع برخورد یک زن و مرد را، یک عشق غلط را - این عشقهاى مثلث و مربع را - توى فیلم بیاورید، این مضر است؛ این را کاریش نمی شود کرد. کارى کنیم که اینها توى فیلمها نیاید ..."
حال با آن چه گفته شد، این پرسش مطرح است که تولید آثار نمایشی تلویزیون و نظارت بر آن از چه سازوکاری تبعیت می کند؟ پرسشی که پاسخ به آن نیازمند تحلیل و بررسی جدی تر ساختار برنامه سازی در رسانه ملی است.
پایان پیام/
نظر شما