به گزارش خبرگزاری شبستان از همدان: از جمله آثار زيبا و باشكوه تاريخي كه نزديك به ميدان مركزي شهر همدان جلوهگري ميكند، دو مناره با گلدسته فيروزهيي متعلق به مسجد جامع تاريخي اين شهر است كه در مجاورت بازار و در سمت غرب خيابان قديمي اكباتان واقع شده است.
ورودى نوساز سمت خیابان اکباتان، ورودى قدیمى با دالان طاقدار در ضلع شرقى صحن، ورودى قدیمى با دالان هشتى مقرنسکارى شده و ضلع غربى صحن، که هر سه از زیبایى چشمگیرى برخوردارند.
بناى مسجد جامع همدان داراى طرحى مستطیل شکل و چهار ایوانیِ ناقص است.قسمتهاى جنوبى این مسجد شامل ایوانى مرتفع مىباشد که رسمى بندى جلوى آن از آجر و کاشى معرق ساده ساخته شده و بر روى آن با کاشى فیروزه رنگ نام «اللّه» و نام پنج تن نوشته شده است.
ضلع غربى شامل هشتى مقرنسکارى شده و شبستان کوچک و کم ارتفاع زمستانى است. ضلع شرقى مسجد در مقیاس کوچکتر از بخش قدیمى باقى مانده است.
در حال حاضر مسجد داراى سه ایوان، دو شبستان و گنبدى آجرى و صحن وسیع و دلبازى است که حوض بزرگى را در خود جاى داده است. ایوان اصلى در ضلع جنوبى واقع شده و در دو ضلع شرقى و شمالى نیز منارههایى قرار دارد.
عموم مسجدهاي همدان مشتمل بر شبستانهايي با پايههاي آجري و ستونها بوده كه با چشمهتاقهاي معمولي پوشيده ميشوند و تنها مسجدي كه داراي شبستان عظيم با سقف گنبدي بزرگ و مرتفع و مقصوره با ايوان جلو آن و گلدسته باشد، مسجد جامع است. از نگاه معماري اسلامي اين مسجد مشتمل بر شبستانهاي متعددي است كه در چهار جهت قرار گرفته، شبستان شمالي آن بزرگتر و آن را از قرن 8 به بعد شبستان حمدالله مستوفي ميناميدند. ايوان آن ايران تاق بلندي است كه در ضلع جنوبي واقع است. آخوند ملا حسين اردستاني كه مقيم اين شهر بوده، شبستان ديگري به آن افزوده و مقبره خود را بر آن قرار داده است تا مسجديان هنگام ورود و خروج او را به فاتحه ياد كنند.
در کتاب هگمتانه آمده که این مسجد نیز به سبک مساجد دورهٔ فتحعلی شاه قاجار در تهران، قزوین، و چند شهر دیگر ساخته شدهاست و امکان دارد شروع ساخت این بنا در زمان فتحعلی شاه یا آغاز سلطنت محمد شاه قاجار بوده باشد. از حسینبن محمدتقی، مشهور به «عندلیب»، نقل شده که مسجد بنای قدیمتری داشته و بعدها تعدادی از شبستانهای آن تجدید بنا شدهاست. بنای فعلی مسجد از آثار دورهٔ قاجار است.
از كرامات حادثه در اين مسجد مربوط به هفتصد سال پيش است و ميان دو نفر از دانشمندان شيعي و سني در اين مسجد مناظرهاي رخ داد و به ديدار ولي عصر (عج) منجر شد كه آن را محدثان رديف، آنانكه در غيبت كبري به خدمت آن جناب رسيدهاند، ياد كردهاند و داستان نيز حاكي از قدمت مسجد است. آنان به مناظره پرداختند و هر كدام درباره مذهب خود سخنان گفتند، سرانجام دانشمندان سني ازجمله رفيعالدين اين چنين پيشنهادي را مطرح كردند كه هر كس در اين صحن حاضر شود، از وي داوري بخواهند و سپس هر دو تسليم او شوند. وي به اميد آن بود كه اهالي همدان همگان اهل سنتند و حتما هوادار او خواهند بود، كه ناگهان بزرگواري مانند كسي كه از سفر ميرسد، داخل در مسجد شد و طوافي كرد، هر دو از وي اظهار عقيده خواستند. او اين بيت را خواند و از نظر ناپديد شد: حتي اول مولاي افضل منها / اكن للذي فضله متفضا الم تران السيف يرزي مجده/ تعالي هذاالسيف احدي من العصا در مسجد جامع همدان نماز جماعت با جمعيت زياد برگزار ميشود و البته موقعيت مسجد كه در دل بازارهاي مختلف و پرجمعيت و نزديك ميدان مركزي شهر قرار دارد نيز باعث ازدياد اين رونق است.
مهمترین مساجد شهر همدان عبارتند از مسجد بزرگ شریفالملک، مسجد پیغمبر، مسجد جامع، مسجد چمن چوپانها، مسجد حاج ابراهیم بیک، مسجد حاج احمد، مسجد حاج رضا انصاری، مسجد حاج زینل، مسجد حاج سرتیپ، مسجد حاج کلبعلی، مسجد شالبافان، مسجد شریفالملک کوچک، مسجد علویان، مسجد حمام قلعه، مسجد کبابیان، مسجد گازران، مسجد گلپا، مسجد محله حاجی، مسجد میرزا تقی، مسجد میرزا لطفالله و مسجد نظر بیگ (حضرت علی).
گزارش: سمیرا قادری
نظر شما