خبرگزاری شبستان _ شیروان؛ این درخت کهنسال در منطقهای کوهستانی، نزدیکی روستای سرانی و در فاصله 52 کیلومتری شمال شهر شیروان (نزدیکی مرز ایران با ترکمنستان) قرار گرفته است. این درخت در داخل دامنههای اطراف روستا که دارای پوششی وسیع از جامعه درختان اُرس است قرار گرفته و تنه آن قطری معادل 270 سانتیمتر دارد. طبق بررسیهای صورت گرفته درخت یاد شده کهنسالترین اُرس موجود در استان خراسان شمالی است.
ریشههای قطور این درخت اُرس از خاک بیرون آمده و زیبایی خیره کنندهای را سبب شده است. این درخت اُرس به دلیل عظمت و بزرگی آن به راحتی توجه هر عابری را به خویش معطوف میسازد و نزد اهالی روستا نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. قدمت این درخت تنومند در حدود دو هزار و 700 سال است. این داشته ارزشمند جزو سه درخت بسیار کهنسال شناخته شده در کشور به حساب می آید و این موضوع مورد تایید موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور نیز قرار گرفته است.
«اُرس» یا «سروِ کوهی» گونهای بسیار با ارزش و دیرزیست است که عمر آن تا دوهزار سال هم میرسد. این درخت همیشه سبز، در مناطق کوهستانی و در ارتفاعی بیش از دوهزارو ۵۰۰ متر میروید. «اُرس» گیاهی مقاوم در برابر شرایط آبوهوایی سخت همچون خشکی، گرما و سرمای طاقتفرسای زمستان است، ریشه درخت اُرس به گونهای است که در دل سنگهای مستحکم نفوذ کرده تا به آب برسد از این جهت به آن در زبان محلی اُورِس (جستوجوگر آب) میگویند، این پدیده باعث استقامت بالای این درخت میشود.
درخت «اُرس» در گذشتههای دور به دلیل داشتن چوبی مستحکم در پل سازی، راهسازی، ساختن خانههای روستایی و چادرهای عشایر استفاده میشد. قطع بیرویه این گونه گیاهی به منظور تهیه سوخت و یا خانه سازی باعث کاهش جنگلهای اُرس شده است بهگونه ای که در سال ۱۳۷۱ قانون ممنوعیت قطع این درخت به تصویب رسید. رویشگاه درخت «اُرس» شمال ایران، غرب تا شرق در امتداد دامنههای جنوبی رشته کوههای البرز و از شمال غربی تا جنوب در امتداد ارتفاعات البرز و زاگرس است.
این درخت کهنسال با توجه به قدمتی که دارد، توانسته با آب و هوای منطقه به خوبی سازگاری پیدا کند و وضعیت زیستی آن به صورت شاداب و سبز است. با وجود یگان حفاظت ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری و آمار دادهها نشان میدهد تخریب و تعرض به مراتع و جنگلها نسبت به گذشته کاهش یافته و زمانی میتوانیم آمار تعرض و تخریب مراتع و جنگلها را به صفر برسانیم که این مهم به فرهنگ در جامعه تبدیل شود.
نظر شما