همه چیز درباره سیستم بانکداری الکترونیکی/قابلیت های سامانه یکپارچه بانکی

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری شبستان، با توجه به توسعه شبکه های ارتباطی در دنیا و افزایش قابلیت‌پردازش مرکزی در صنعت بانکی نیاز به بانکداری الکترونیک و فراهم آوردن بانکداری الکترونیک برای همه مشتریان بانک اتفاق مهمی افتاد که آن ارسال اطلاعات عملیات های بانکی به سیستم مرکزی و همزمان پردازش آنها در همان سیستم.این سیستم به عنوان راه حلی برای آینده سیستم بانکی مطرح و مورد استفاده قرار گرفت.

در کشور ما نیز بین سالهای 1375-1374 اقداماتی برای معرفی سیستم کربنکینگ انجام شد. تا  آن زمان هنوز پردازش ها در شعبه انجام می گرفت و سیستم Core Banking اجرایی نشده بود. اواسط دهه 70 شروع Core Banking در کشور ما بود هرچند هنوز مشکلاتی وجود دارد در زمینه اجرای کامل این سیستم علی الخصوص در بانک های قدیمی با سیستم های قدیمی.

حالا قرار است سامانه یکپارچه بانکی(کربنکینگ) برای استفاده گسترده در نظام بانکی به خصوص در بانکهای دارای هزار شعبه به بالا به زودی رونمایی شود. این خبر را «ذبیح الله فیض آبادی»، مدیرعامل شرکت داده پردازی ایران اعلام کرده است.

سیستم بانکداری الکترونیکی یکپارچه سیستمی  است که کلیه محصولات و خدمات بانکی و عملیات راهبری ومدیریت آنها را از طریق دسترسی به پایگاه داده‌های مشترک و متمرکز در قالب یک سیستم ارایه می‌کند که انعطاف پذیری این سیستم و مشتری محوری از ویژگی‌های مهم آن است. بدون ايجاد يک بانک اطلاعاتي متمرکز و يکپارچه، خدمات الکترونيک به صورت جزيره اي و غيرهمسان ارائه می شود.

مهر به نقل از مدیرعامل شرکت داده پردازی ایران درباره این سامانه نوشته است: «موضوع کربنکینگ سال های سال است که مطرح شده و مفهوم ناشناخته ای نیست، به این معنا که ۴۲ بانک و موسسه مالی در کشور وجود دارد که نقل و انتقالات و شفاف بودن آنها در کنار انضباط کارکردشان در اقتصاد ایران اثرگذار است.»

وی اضافه کرده است: «برای اینکه نبض عملیات بانکی در این بخش از اقتصاد ایران به خوبی بزند، باید قلب تپنده بانک ها یا همان بخش آی تی محور آنها از انضباط و ریتم لازم برخوردار باشد و این در حالی است که اگر چه در گذشته چند مجموعه مدعی استقرار سامانه کربنکینگ در نظام بانکی بودند اما این سامانه بیشتر در بانک هایی با سایزهای کوچک عملیاتی شده است. کربنکینگ موجود در کشور فعلا برای بانک های با سایز کوچک عملیاتی شده و در سامانه ای که قرار است به زودی رونمایی شود، این عملیات در بانک های بزرگ نیز قابلیت پیاده سازی دارد.»

وی اظهارداشت: «برخی از بانک ها در گذشته با شرکت های خارجی برای استقرار کربنکینگ مذاکره کرده بودند که به لحاظ مادی هزینه هایی را نیز برای آنها در پی داشت اما اکنون این سامانه در داخل کشور به خوبی عملیاتی شده و شاید بتوان گفت به لحاظ معماری و به کارگیری تجارب جهانی بسیار قوی است، بنابراین فارغ از اینکه انتخاب بانک ها برای استقرار کربنکینگ خارجی درست بوده یا غلط، این سامانه ها تاکنون شانسی برای موفقیت نداشته اند. دو کربنکینگی که در گذشته برای نظام بانکی طراحی شده بودند با توجه به تغییر نیازها و افزایش پیچیدگی سیستم های موجود در نظام بانکی نیاز به اصلاح و بازنگری داشتند که هم اکنون این موضوع صورت گرفته است.»

مزایا و نتایج حاصل از راه‌اندازی سیستم‌های جامع بانکی در برنامه توسعه بانکداری الکترونیکی مواردی همچون افزایش رضایتمندی مشتریان از طریق ارایه محصولات و خدمات متنوع، افزایش بهره‌وری عملیاتی، افزایش کارایی و بهره وری منابع انسانی، مدیریت هزینه‌های عملیاتی و نگهداشت و توانایی بیش‌تر در تبعیت و انطباق با الزامات قانونی داخلی و خارجی است.

صرف حضور مشتري در شعبه براي بانک هزينه آور است. توسعه خدمات الکترونيک مبتني بر بانکداري جامع  امکان کنترل لحظه اي سود و زيان و روند جذب منابع و اعطاي تسهيلات فراهم می آورد بنابراین فراهم آوردن امکانات بانکداری متمرکز الکترونیک در دراز مدت سبب کاهش چشمگیر هزینه ها می شود.

همچنین ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی و عملیاتی مناسب جهت تصمیم گیری و دسترسی به اطلاعات (درون سازمانی و برون سازمانی)، بهبود توانایی پاسخگویی به نیازها و تغییرات بازار، افزایش سرعت پاسخگویی و روان‌سازی فرآیندها، افزایش توان ارزیابی عملکرد بانک‌ها، ایجاد توانایی رهگیری و پیگیری مشتریان، محصولات، کاربران، اسناد، مستندات، و تراکنش‌ها، براساس انواع شاخص‌های بازیابی و افزایش قابلیت نظارت بر عملیات بانکی از سایر مزایای راه‌اندازی سیستم‌های جامع بانکی است.

در کنار این مزایا دشواری دسترسی و خرید نرم‌افزار‌های خارجی، دشواری انطباق نرم افزارهای خارجی با عملیات بانکی داخلی، عدم طراحی و تهیه نرم‌افزار  core banking  بانک های دولتی داخل، دشواری جذب و نگهداری نیروهای متخصص در این زمینه، دشواری‌های ناشی از عدم شناخت مدیران و دستگاه‌های ناظر و بازرس و محدودیت‌های ناشی از آیین نامه‌های معاملاتی را می توان به عنوان برخی از مشکلات موجود بر سر راه توسعه بانکداری متمرکز الکترونیک یاد کرد.

از سوی دیگر عدم پوشش مخابراتی در همه نقاط کشور، کندی توسعه شبکه زیرساخت، ارایه نشدن خدمات پشتیبانی به صورت شبانه روزی، ارایه نشدن خدمات مخابراتی متناسب با کیفیت مورد نیاز عملیات بانکی و بالابودن میانگین زمان تعمیرخرابی با توجه به حساسیت سامانه‌های بانکی، رعایت نشدن دقیق SLA از سوی شرکت مخابرات و پایین بودن قابلیت اطمینان ارتباطات شبکه‌ای موجود (اختصاصی نبودن شبکه) از جمله موانع و چالش‌های شبکه ارتباطی بانک‌ها است.

از این رو باید گفت زمانی به وضعیت مطلوب در زمینه بانکداری متمرکز الکترونیک  می رسیم که سیستم جامع بانکی با ویژگی های پوشش کامل شعب، پوشش کامل محصولات و خدمات بانکی، تمرکز، یکپارچگی با قابلیت توسعه آتی از دو بعد کمی و کیفی، پاسخگوی و انعطاف پذیر نسبت به الزامات قانونی و انتظارات جدید، مشتری مداری، ارایه خدمات با معماری نوین بدون وجود محدودیت زمانی و مکانی راه اندازی شود. در صورت اجرای کامل انکداری متمرکز الکترونیک core banking بیش از 70 درصد از عملیات بانکی مشتریان در خارج از شعبه انجام می شود و همه از خدمات بانک به شکل یکسان برخوردار می شوند./