خبرگزاری شبستان – مازندرن
هر قومی و ملتی با توجه به آیین و میراث از گذشتگان که هویت ساز جامعه هستند به خود می بالند.
ایران با توجه به وجود اقوام مختلف در آن هر یک از مناطق آداب و رسومی دارد که برخی به وادی فراموشی سپرده شده اما تعدادی نیز رونق بیشتر می گیرد.
استان مازندران با توجه به طبیعت زیبا و داشتن محصولات و گیاهان طبیعی بی شک غذاهای سنتی آن را هموطنان شنیده اند و یا تعدادی را خورده اند و همچنین سوغات خوبی نیز محسوب می شود.
بانوان هنرمند این دیار علاوه بر اینکه در امرار معاش، یاری رسان خانواده هستند در پخت غذاهای سنتی که مواد لازم آن از طبیعت تامین می شود و جهت تندرستی بسیار تاثیرگذار است از هیچ تلاشی کوتاهی نمی کنند.
پخت انواع غداهای سنتی در این دیار، آیینی مانا از نیاکان خوش ذوق و حتی خوش اشتها است که در مناسبت های مختلف با بهره گیری از گیاهان در طبیعت و حتی درست کردن آن بر آتش هیزم تبحری ویژه دارند.
چهارشنبه آخر سال که می شود بسیاری از بانوان هنرمند دیار مازندران به پخت «آش گزنه» اقدام می کنند و در آن انواع گیاهان طبیعی نظیر «گزنه»، «تخم انار»، «سبزی های خوش عطر و بوی محلی»، «انواع رب های ترش»، «کدو» و معمولا چهل گیاه می ریزند و برای ناهار و شام استفاده می کنند.
مازندرانی ها بر این اعتقاد هستند که خوردن «آش گزنه» تضمین سلامت یکسال را می کند و به این جهت این آش در دیگ های بزرگ طبخ می شود تا هر شخصی بنا بر اشتهای خود به خوردن این آش پر خاصیت بپردازد.
خانم صباغی یکی از بانوان سخت کوش شهرستان سوادکوه است که در پخت «آش گزنه» تبحری لازم دارد و هنگامی که به پای شنیدن صحبت های این مادر نمونه می نشنیم، صفا و صمیمیت زنان روستایی را به خوبی لمس می کنیم.
در ابتدا سفره ای پهن می می کند و انواع ترشی و مربای خانگی به همراه نان را برایمان می آورد و اصرار بر خوردن آنها دارد هر چند که ممکن است از این دست رنج ها به مقدار کم در خانه قدیمی و روستایی خود داشته باشد اما گشاده دستی را به زیبایی نشان می دهد.
می گوید که «گزنه» از قدیم الایام در روستاهای مختلف به صورت کاملا خودرو وجود داشت اما اکنون برخی آن را در منزل خود می کارند و در غذاهای مختلف بکار می گیرند چرا که به قول پزشکان در درمان دیابت تاثیرگذاری شگرفی دارد.
به گفته وی اکنون روستاییان آن را برای فروش به شهرها می برند تا شهرنشینان نیز از «گزنه» به ویژه در پخت «آش گزنه» چهارشنبه آخر سال استفاده کنند و برخی نیز به خشک کردن آن نظیر نعنای خشک اقدام می کنند.
این بانوی هنرمند سوادکوهی به بیان خاطرات زندگی سخت و پر از مشقت خود می پردازد که با داشتن چندین فرزند به دامداری، کشاورزی، صنایع دستی، پخت نان محلی در تنور و ... می پرداخت اما تصور شکوفایی فرزندان مرهمی بر دستان و پاهای پینه بسته نه تنها وی را بلکه مادران دیگر این مرز و بوم را انرژی دوباره می بخشید.
خانم صباغی پخت «آش گزنه» را دورهمی بیان می کند که فرزندان و همسایه ها برای خوردن آن در کنار یکدیگر جمع می شوند و آن دور همی ها و شب نشینی های قدیمی دوباره رنگ و عطری مهربانانه به خود می گیرد.
این بانوی نیکو اخلاق و مهربان اصرار بر ماندن دارد اما وقتی پافشاری بر رفتن را می بیند هنگام خداحافظی از تخم مرغ های محلی و محصولات باغی خود سوغاتی را با صفای قلب می دهد تا خاطره آن روز در اذهان برای تمام عمر باقی و مانا بماند.
نوشتن و جاودانه نگه داشتن این آداب و رسوم ها و همچنین خاطرات و ضرب المثل های آنها، میراثی برای آیندگان می شود تا به خود ببالیم که بخشی از هویت جامعه مرهون این سنت های نیاکان است.
گزارش: معصومه علیزاده
نظر شما