خبرگزاری شبستان، گروه دین و اندیشه، به همت کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین و با همکاری مجلس مکتبِ علماءپاکستان و دانشکده خدیجهالکبری گمبه سکردو بلتستان پاکستان، همایش اربعین در مکتب امام مجاهد شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (رضوانالله تعالی علیه) در دانشکده خدیجه الکبری بلتستان پاکستان با حضور گسترده و چشمگیر خواهران و جمعی از علاقهمندان به معارف اهلبیت علیهمالسلام همراه بود و با استقبال قابل توجه شرکتکنندگان برگزار گردید.
این محفل علمی و معنوی با تلاوت آیاتی چند از کلامالله مجید آغاز شد و فضای برنامه با نورانیت قرآن کریم عطرآگین گردید.
همچنین در فواصل میان سخنرانیها، برنامه با نعتخوانی و مدحسرایی در وصف حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوآله همراه بود که حالوهوای معنوی و روحانی ویژهای به این گردهمایی بخشید و بر زیبایی و غنای فرهنگی و مذهبی آن افزود.
در ادامه، چهار سخنران، شامل دو خواهر و دو برادر، به تبیین موضوعات مختلف پرداختند.
یکی از سخنرانان خواهر سیده معصومه بود که با موضوع اهداف نهضت حسینی در زیارت اربعین در مکتب امام مجاهد شهید آیتالله العظمی سید علی خامنهای سخنرانی کرد.
وی نخست به تبیین اهداف و آرمانهای نهضت امام حسین علیهالسلام در زیارت اربعین پرداخت و تأکید کرد که زیارت اربعین تنها یک مراسم عبادی و زیارتی نیست، بلکه تجدید عهد با اهداف و آرمانهای قیام عاشوراست.
مهمترین نکات این سخنرانی عبارت بودند از:
- زنده نگهداشتن یاد و پیام عاشورا و جلوگیری از فراموشی اهداف قیام امام حسین علیهالسلام.
- تجدید پیمان با ولایت و رهبری الهی و اعلام وفاداری به راه امام حسین علیهالسلام.
- مبارزه با ظلم، استبداد، انحراف و بیعدالتی.
- تقویت روحیه ایثار، فداکاری و مسئولیتپذیری در برابر جامعه.
- معرفی حقیقت اسلام و مکتب اهلبیت علیهمالسلام به جهانیان.
- تبدیل زیارت اربعین به فرصتی برای تربیت انسانهای آگاه، باایمان و مسئول.
پیام اصلی این سخنرانی آن بود که زائر اربعین باید علاوه بر حضور جسمانی در مسیر زیارت، در مسیر فکری و عملی امام حسین علیهالسلام نیز حرکت کند.
سخنران دوم خواهر محدثه عزیزی بود که با موضوع: ارتباط متقابل غدیر و عاشورا در مکتب امام مجاهد شهید آیتالله العظمی سید علی خامنهای به ایراد سخن پرداخت.
وی تبیین پیوند عمیق میان واقعه غدیر و نهضت عاشورا پرداخت و نشان داد که این دو حادثه تاریخی از یک حقیقت اعتقادی و الهی سرچشمه میگیرند.
نکات مهم این سخنرانی عبارت بودند از:
- غدیر، روز معرفی و اعلام ولایت و رهبری الهی است؛ در حالی که عاشورا، صحنه دفاع و ایستادگی در مسیر همان ولایت است.
- غدیر بیانگر حقانیت مسیر امامت و عاشورا نمایشگر فداکاری در راه حفظ این مسیر است.
- غدیر به ما مسئولیت شناخت امام را میآموزد و عاشورا مسئولیت حمایت و وفاداری به امام را.
- فاصله گرفتن جامعه اسلامی از حقیقت ولایت میتواند زمینهساز انحرافات بزرگ تاریخی شود.
- پیروان مکتب اهلبیت علیهمالسلام باید هم معرفت غدیری داشته باشند و هم روحیه عاشورایی.
نتیجه
غدیر، پایه و مبنای ولایت است و عاشورا، تجلی ایستادگی و فداکاری در راه ولایت. شناخت غدیر بدون درک پیام عاشورا و شناخت عاشورا بدون فهم حقیقت غدیر، شناختی کامل نخواهد بود.
سخنرانی حضرت حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمد شبیر فصیحی، استاد حوزه و دانشگاه از دیگر برنامه ها بود که با موضوع: اربعین و تهذیب اسلامی در مسیر اتحاد و تقریب مذاهب در مکتب امام مجاهد شهید آیتالله العظمی سید علی خامنهای به ایراد سخن پرداخت.
وی با نگاهی علمی و اجتماعی به بررسی نقش اجتماع عظیم اربعین در تهذیب فردی، همبستگی اجتماعی و وحدت امت اسلامی پرداخت.
ایشان با اشاره به دو اجتماع بزرگ جهان اسلام، یعنی حج و اربعین، به تفاوت انگیزهها و ظرفیتهای اجتماعی آنها پرداختند.
وی گفت:حج، فریضه واجب الهی است و مسلمانان با انگیزههای گوناگون عبادی، ایمانی و معنوی در آن شرکت میکنند؛ اما اجتماع اربعین، با وجود آنکه واجب شرعی نیست، میلیونها انسان را با عشق، محبت و علاقه درونی به امام حسین علیهالسلام گرد هم میآورد. در واقع، یکی از ویژگیهای برجسته اربعین، قدرت عشق و محبت در ایجاد یک حرکت عظیم اجتماعی است.
وی ادامه داد:در اجتماع اربعین، انسانهایی با زبانها، نژادها، فرهنگها، ملیتها و حتی ادیان مختلف حضور پیدا میکنند. آنچه آنان را گرد هم میآورد، محبت و ارادت به امام حسین علیهالسلام است.
هویت مشترک حسینی، فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی قرار میگیرد و انسانها را به یکدیگر پیوند میدهد.
ایشان بهطور ویژه از حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمد علی ممتاز، به پاس زحمات، تلاشها و نقش مؤثر ایشان در این مسیر، تشکر و سپاسگزاری نمودند و از خدمات و فعالیتهای ایشان در پیشبرد اهداف فرهنگی و معرفتی اربعین قدردانی کردند.
جمعبندی و نتیجهگیری
این همایش علمی و فرهنگی با چهار موضوع مهم و مرتبط، ابعاد مختلف مکتب حسینی را مورد بررسی قرار داد:
۱. زیارت اربعین، تجدید عهد با اهداف و آرمانهای نهضت امام حسین علیهالسلام است.
۲. غدیر و عاشورا، دو حلقه بههمپیوسته در شناخت ولایت و دفاع از امامت هستند.
۳. اربعین، زمینهای برای تهذیب فردی، تقریب مذاهب و تحقق عملی وحدت میان انسانها و مسلمانان است.
۴. اربعین، ظرفیت بزرگی برای امتسازی، ایجاد هویت مشترک و تربیت جامعهای مبتنی بر محبت، ایثار، عدالت و مسئولیتپذیری دارد.
پیام مشترک این چهار سخنرانی آن بود که اربعین تنها یک مراسم زیارتی نیست؛ بلکه یک مکتب تربیتی، یک حرکت فرهنگی و ظرفیتی عظیم برای ساختن جامعهای متحد بر محور محبت و ولایت امام حسین علیهالسلام است.
برگزاری چنین محافل علمی و معرفتی، بهویژه با حضور گسترده خواهران، گامی ارزشمند در مسیر افزایش آگاهی دینی، تقویت بینش اجتماعی و گسترش فرهنگ اهلبیت علیهمالسلام به شمار میرود.
در پایان، از کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین دانشکده الکبری گمبه سکردو بلتستان، سخنرانان ارجمند، قاریان قرآن، مداحان و تمامی دستاندرکاران و شرکتکنندگان این محفل معنوی که در برگزاری هرچه باشکوهتر این برنامه سهیم بودند، خصوصاً از دکتر محمد علی ممتاز صمیمانه قدردانی میشود.
امید است اینگونه برنامهها زمینهساز گسترش معارف ناب اسلامی، تعمیق محبت اهلبیت علیهمالسلام، تحکیم وحدت و تربیت نسلی آگاه، متعهد و مسئول در جامعه اسلامی باشند.
یکی از نکات مهم این سخنرانی، تبیین مفهوم واقعی وحدت و تقریب مذاهب بود.
اتحاد اسلامی به معنای تبدیل همه مذاهب به یک مذهب یا کنار گذاشتن اختلافات فقهی و اعتقادی نیست؛ بلکه به این معناست که مسلمانان با وجود تفاوتهای مذهبی و فکری، یکدیگر را برادر بدانند، به عقاید هم احترام بگذارند، در مسائل مشترک همکاری کنند و در برابر تهدیدها و دشمنان مشترک، متحد باشند.
برای روشن شدن این مفهوم، مثال زیبایی از خانواده مطرح شد:
فرزندان یک پدر و مادر ممکن است سلیقهها، افکار و روشهای متفاوتی داشته باشند، اما این تفاوتها سبب نمیشود که برادری و پیوند خانوادگی خود را فراموش کنند؛ زیرا ریشه و خانواده مشترکی دارند.
مسلمانان نیز با وجود اختلافات مذهبی، دارای مشترکات بنیادین و اساسی هستند:
- خدای واحد و مبدأ مشترک؛
- پیامبر واحد و دین اسلام؛
- قرآن کریم و قبله مشترک؛
- ایمان به معاد؛
- محبت و احترام به اهلبیت علیهمالسلام؛
- آرمانهای مشترک اسلامی و انسانی.
بنابراین، اختلافات نباید موجب دشمنی، تفرقه و از بین رفتن برادری اسلامی شوند.
د) مبانی قرآنی وحدت اسلامی
در این بخش به آیات نورانی قرآن کریم درباره وحدت و برادری مؤمنان اشاره شد:
«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»
(سوره حجرات، آیه ۱۰)
همانا مؤمنان با یکدیگر برادرند.
«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ»
(سوره توبه، آیه ۷۱)
مردان و زنان باایمان، دوستان و یاوران یکدیگرند.
«قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَیٰ»
(سوره شوری، آیه ۲۳)
بگو: من در برابر رسالتم هیچ پاداشی از شما نمیخواهم، جز محبت و دوستی با نزدیکانم.
همچنین با اشاره به آیه شریفه «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» (سوره محمد، آیه ۷)، بر ضرورت یاری دین خدا و ایستادگی در مسیر حق تأکید شد.
هـ) اربعین؛ وحدت عملی امت اسلامی
از نکات برجسته این سخنرانی آن بود که اربعین تنها یک شعار درباره وحدت نیست، بلکه نمونهای عملی از وحدت و همبستگی انسانی است.
امام حسین علیهالسلام حدود چهارده قرن پیش با ندای حقطلبانه خود در کربلا ایستادگی کرد و امروز انسانهایی از سراسر جهان به پیام و آرمان او لبیک میگویند.
محبت امام حسین علیهالسلام، مردم را از مرزهای مختلف عبور میدهد و در یک اجتماع عظیم گرد هم میآورد.
بنابراین، پیام اربعین این است که اختلاف زبان، فرهنگ، ملیت و مذهب نباید مانع برادری و همبستگی شود. مسلمانان باید در جامعه اسلامی با یکدیگر همکاری و احترام متقابل داشته باشند و در برابر تهدیدها و دشمنان مشترک، متحد عمل کنند.
۴. سخنرانی حضرت حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه الحسینی
امام جمعه و مدیر دانشکده خدیجهالکبری
موضوع: اربعین و امتسازی در مکتب امام مجاهد امام شهید آیتالله العظمی سید علی خامنهای*
سخنران چهارم با بررسی ظرفیت عظیم اجتماع اربعین، به نقش این حرکت جهانی در شکلگیری امت اسلامی و ایجاد جامعهای متحد، آگاه و مسئولیتپذیر پرداخت.
مهمترین محورهای این موضوع عبارت بودند از:
۱. شکلگیری هویت مشترک** اربعین انسانها را با هویت واحد حسینی گرد هم میآورد و احساس تعلق به یک جبهه مشترک حقطلبی را تقویت میکند.
۲. عبور از مرزهای جغرافیایی: امتسازی به معنای محدود ماندن در مرزهای ملی نیست؛ اربعین نشان میدهد که محبت اهلبیت علیهمالسلام میتواند ملتهای مختلف را به یکدیگر پیوند دهد.
۳. تقویت روحیه ایثار و خدمت: خدمات داوطلبانه مردم در مسیر اربعین، از پذیرایی و اسکان زائران تا کمک به نیازمندان، نمونهای عملی از فرهنگ تعاون، فداکاری و مسئولیت اجتماعی است.
۴. تربیت انسانهای مسئول: اربعین فرصتی برای پرورش انسانهایی است که در برابر سرنوشت جامعه اسلامی بیتفاوت نیستند و برای تحقق عدالت و ارزشهای الهی تلاش میکنند.
۵. تقویت وحدت و همبستگی: اجتماع اربعین زمینه شناخت متقابل ملتها و مذاهب را فراهم میکند و روحیه برادری اسلامی را گسترش میدهد.
۶. تداوم آرمانهای عاشورا: امتسازی حسینی تنها به حضور در یک اجتماع بزرگ محدود نمیشود، بلکه باید در زندگی فردی و اجتماعی، با پیروی از عدالت، آزادگی، معنویت و مبارزه با ظلم ادامه پیدا کند.
در واقع، امتسازی از مسیر اربعین زمانی تحقق مییابد که این اجتماع عظیم از یک حرکت مقطعی فراتر برود و به فرهنگی پایدار در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی تبدیل شود.
قدردانی و تشکر از برگزارکنندگان
حضرت حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه الحسینی همچنین در بخشی از سخنان خود، از تلاشها و خدمات ارزنده کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین در راستای ترویج فرهنگ حسینی و برگزاری چنین برنامههای علمی و معرفتی قدردانی کردند.
نظر شما