خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- بعضی اتفاقها فراتر از یک مراسم و یک افتتاحیهاند؛ اتفاقهایی که ریشه در باورهای یک ملت دارند و میتوانند جرقهای برای شکلگیری یک حرکت بزرگ اجتماعی باشند. گاهی یک پرچم که در دستان پیرمردی سالخورده در برابر طوفان حوادث برافراشته میماند، گاهی سرودی که از حنجره کودکان و نوجوانان طنینانداز میشود و گاهی یک ظرف غذای ساده که از خانهای به خانه دیگر میرود، هر کدام میتوانند روایتگر معنای عمیقی از عشق به وطن و مسئولیت در برابر همنوع باشند.
میدان اجتماعات شهید آیتالله رئیسی بیرجند، جایی که ۲۶۶ شب است میزبان حضور مردم ولایتمدار و انقلابی این شهر بوده، بار دیگر صحنه روایت چنین همدلی و ایستادگی شد؛ میدانی که در آن پرچم ایران تنها یک نماد نبود، بلکه نشانهای از عهد و پیمان مردمی بود که با وجود داغها و دشواریها، همچنان کنار یکدیگر ایستادهاند.
در دویستوشصتوششمین شب حضور مردم در میدان و همزمان با اعلام انزجار از آمریکای جنایتکار و رژیم صهیونیستی، مراسم افتتاحیه طرح ملی «کشوردوست» برگزار شد؛ طرحی که میخواهد شور و همبستگی شکلگرفته در میدانها را به کوچهها و محلهها ببرد و از دل آن، جریانی ماندگار برای خدمترسانی، مواسات، مسئولیتپذیری و حل مشکلات اجتماعی شکل دهد.
در این مراسم، قصهها به هم گره خوردند؛ از روایت پیرمردی که پرچم ایران را در شرایط دشوار رها نکرد تا یاد شهیدانی که برای امنیت و سربلندی این سرزمین جان خود را فدا کردند؛ از سرود کودکان دهه نودی به یاد رهبر شهید انقلاب تا سخن از خانوادههایی که میتوانند با آماده کردن یک ظرف غذای گرم، دل همسایه نیازمند خود را شاد کنند.
طرح ملی «کشوردوست» با شعار «از مردم، با مردم، برای ایران» تلاش دارد معنای دوست داشتن وطن را از قاب شعارها و مراسمها فراتر ببرد و آن را به رفتارهای روزمره اجتماعی پیوند بزند؛ جایی که هر شهروند با هر شغل، تخصص و توانایی میتواند برای بهبود زندگی دیگران قدمی بردارد.
این مراسم با حضور آیتالله سیدعلیرضا عبادی نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی، استاندار، فرمانده سپاه انصارالرضا(ع)، فرمانده انتظامی استان، مسئولان کشوری و استانی و اقشار مختلف مردم برگزار شد و همزمان با بیرجند، این طرح در ۸۰ نقطه کشور نیز افتتاح شد؛ حرکتی که قرار است با محوریت مردم و ظرفیتهای محلهای، زمینهساز شکلگیری شبکهای از شهروندان مسئولیتپذیر در سراسر کشور باشد.

از میدان مقاومت تا میدان خدمت؛ فلسفه شکلگیری «کشوردوست»
سیدجواد موسویخواه، مسئول طرح ملی «کشوردوست»، در این مراسم با تشریح اهداف و برنامههای این طرح اظهار کرد: هدف اصلی ما در طرح کشوردوست، ایجاد بستری برای کنشگری مردم در خیابان و محله است؛ چراکه معتقدیم مردم باید در متن تحولات اجتماعی قرار بگیرند و برای حل مسائل جامعه نقشآفرینی کنند.
وی با اشاره به ظرفیت گسترده مردم برای حل مشکلات کشور افزود: بسیاری از مسائل و مشکلات با شکلگیری حرکتهای مردمی و مشارکت اجتماعی قابل حل است و نباید تصور کنیم که همه امور صرفاً بر عهده دستگاههای اجرایی و نهادهای رسمی است.
موسویخواه با تأکید بر اینکه مردم باید از جایگاه تماشاگر به جایگاه کنشگر اجتماعی برسند، گفت: در این طرح تلاش میکنیم ظرفیتهای موجود در محلات را شناسایی و فعال کنیم و با ایجاد ارتباط میان افراد توانمند و خانوادههای نیازمند، زمینه حل مسائل را با محوریت خود مردم فراهم آوریم.
مسئول طرح ملی کشوردوست با اشاره به نقش مساجد در اجرای این برنامه ادامه داد: ائمه جماعت، هیئتامنای مساجد و فعالان مسجدی میتوانند با پیوستن به طرح «کشوردوست»، در شکلگیری این جریان مردمی نقش مؤثری داشته باشند.
وی با بیان اینکه برای پیوستن مساجد به این طرح، کد معرفیشده در برنامه در نظر گرفته شده است، افزود: مسجدیها، ائمه جماعت و هیئتامنای مساجد میتوانند با اسکن این کد، مسجد خود را به طرح متصل کنند و در برنامههای مختلف اجتماعی و خدمترسانی مشارکت داشته باشند.
به گفته موسویخواه، هدف آن است که مساجد از ظرفیتهای اجتماعی خود برای شناسایی مشکلات محله و ساماندهی کمکهای مردمی استفاده کنند و به پایگاهی برای پیوند میان توانمندان و نیازمندان تبدیل شوند.

«همسفره با همسایه»؛ یک ظرف غذا، یک دنیا مهربانی
یکی از بخشهای قابل توجه طرح ملی «کشوردوست»، برنامه «همسفره با همسایه» است؛ ایدهای ساده و در عین حال عمیق که میخواهد از یک رفتار روزمره و آشنا در فرهنگ ایرانی و اسلامی، جریانی بزرگ از مواسات و مهربانی بسازد.
موسویخواه در تشریح این برنامه اظهار کرد: در قالب طرح «همسفره با همسایه»، هر خانواده میتواند یک ظرف غذا آماده کند و در روزی که مسجد محل مشخص میکند، آن را به مسجد تحویل دهد تا میان نیازمندان و خانوادههای کمبرخوردار همان محله توزیع شود.
وی ادامه داد: فهرست مساجد مشارکتکننده معرفی خواهد شد تا خانوادهها بتوانند با اطلاع از زمانبندی تعیینشده، غذای آمادهشده را به مسجد تحویل دهند و در این حرکت مردمی سهیم شوند.
این طرح میخواهد سفرههای خانهها را به یکدیگر پیوند بزند؛ سفره خانوادهای که شاید غذایش همیشه آماده باشد با سفره خانوادهای که گاهی برای تهیه یک وعده غذای گرم با دشواری روبهروست.
در روزگاری که فشارهای اقتصادی و مشکلات معیشتی، زندگی بسیاری از خانوادهها را تحت تأثیر قرار داده است، گاهی یک اقدام کوچک میتواند باری از دوش خانوادهای بردارد. شاید برای یک خانواده، آماده کردن یک ظرف غذا کار دشواری نباشد، اما همان ظرف میتواند برای خانوادهای دیگر نشانهای از دیدهشدن، فراموشنشدن و تنها نبودن باشد.
«همسفره با همسایه» تنها برنامهای برای توزیع غذا نیست؛ بلکه تلاشی برای زنده کردن فرهنگ همسایگی، احوالپرسی، مراقبت از یکدیگر و توجه به نیازهای اطرافیان است؛ فرهنگی که در سبک زندگی ایرانی و اسلامی ریشه دارد و در سالهای گذشته، گاهی زیر سایه دغدغههای روزمره و فاصلههای اجتماعی کمرنگ شده است.
در این نگاه، مسجد فقط محل برگزاری نماز جماعت نیست؛ بلکه باید از حال کوچه و محله خود باخبر باشد، بداند کدام خانواده نیازمند حمایت است، کدام سالمند تنها زندگی میکند و کدام کودک برای ادامه تحصیل به همراهی نیاز دارد.
قرار است این طرح با محوریت مساجد، زمینه شکلگیری نهضت غذای گرم و مواسات را فراهم کند؛ نهضتی که نه به کمکهای بزرگ و پرهزینه، بلکه به مشارکت جمعی خانوادهها و احساس مسئولیت نسبت به همسایه وابسته است.

ابتکار خراسان جنوبی در ۸۰ نقطه کشور به اجرا درآمد
در ادامه این مراسم، سرهنگ محمدصادق طحان، معاون اجتماعی سازمان بسیج، با اشاره به ظرفیت و قابلیت توسعه طرح «کشوردوست» اظهار کرد: تا پیش از حضور در خراسان جنوبی و مشاهده فعالیتهای انجامشده، شاید تصور نمیکردم این طرح تا این اندازه قابلیت اجرا در سطح کشور را داشته باشد، اما پس از ارائه و بررسی آن در تهران به این نتیجه رسیدیم که میتوان آن را در سراسر کشور اجرا کرد.
وی با اعلام خبر افتتاح همزمان این طرح در ۸۰ نقطه کشور افزود: این موضوع نشاندهنده خلاقیت و ابتکار شکلگرفته در خراسان جنوبی است و نشان میدهد که میتوان با طراحی برنامههای مردمی، زمینه مسئولیتپذیری اجتماعی، مشارکت عمومی و حل مسائل محلات را فراهم کرد.
معاون اجتماعی سازمان بسیج با قدردانی از مجموعههای فعال در طراحی و اجرای این طرح گفت: کاری که در خراسان جنوبی انجام شده، یک خیر جمعی است و میتواند زمینهساز اتفاقات بزرگتری در حوزه مسائل اجتماعی باشد.
طحان با اشاره به اینکه طرح «شهروند کشوردوست» با رویکرد محلهمحوری و حل مسئله طراحی شده است، ادامه داد: موضوعاتی همچون مسئولیتپذیری اجتماعی، مشارکت مردم و استفاده از ظرفیتهای محلی از محورهای اصلی این طرح است و تلاش میکنیم این حرکت با مشارکت شهروندان در سراسر کشور گسترش پیدا کند.
وی با بیان اینکه شعار «از مردم، با مردم، برای ایران» محور اصلی این حرکت است، افزود: باید بتوانیم مسئولیتپذیری اجتماعی را در جامعه تقویت کنیم و زمینهای فراهم آوریم که هر شهروند احساس کند در برابر مسائل و مشکلات پیرامون خود مسئولیت دارد.
معاون اجتماعی سازمان بسیج همچنین با تبریک هفته بسیج به بسیجیان و مردم ایران، با اشاره به ضرورت انسجام و همدلی اجتماعی گفت: اگر نیتها خالص و اقدامات برای رضای خدا باشد و مردم با انسجام در کنار یکدیگر قرار بگیرند، بسیاری از مسائل قابل حل خواهد بود.

پزشک، معلم، آرایشگر و جوان محله؛ همه میتوانند شهروند کشوردوست باشند
یکی از نکات مهم در سخنان معاون اجتماعی سازمان بسیج، تأکید بر مشارکت همه اقشار جامعه در این طرح بود؛ موضوعی که نشان میدهد «کشوردوست» قرار نیست تنها به گروه خاصی از مردم یا افرادی با توان مالی بالا محدود شود.
طحان در تشریح چگونگی نقشآفرینی شهروندان اظهار کرد: هر فرد با هر شغل و تخصصی میتواند در این طرح نقش داشته باشد و خدماتی را که از عهدهاش برمیآید در اختیار مردم مناطق کمبرخوردار قرار دهد.
وی با اشاره به ظرفیت مشاغل مختلف افزود: یک پزشک میتواند خدمات درمانی ارائه کند، یک معلم میتواند در حوزه آموزش کمکرسان باشد، یک آرایشگر میتواند مهارت خود را در خدمت نیازمندان قرار دهد و هر فرد دیگری نیز متناسب با توانایی و تخصص خود میتواند در این حرکت اجتماعی مشارکت کند.
معاون اجتماعی سازمان بسیج با بیان اینکه یکی از اهداف اصلی طرح، ایجاد حلقه اتصال میان توانمندان و نیازمندان است، ادامه داد: غرفههای «کشوردوست» این امکان را فراهم میکنند که افراد توانمند شناسایی شوند و در ارتباط با نیازهای واقعی محلات قرار بگیرند.
وی افزود: شهروندان میتوانند مسائل و مشکلات محله خود را مطرح کنند و از طریق این بستر، زمینه ارتباط میان مردم، گروههای مردمی و مسئولان برای پیگیری و رفع مشکلات فراهم شود.
این نگاه، مفهوم مشارکت اجتماعی را از کمکهای مالی فراتر میبرد؛ چراکه هر فرد، حتی اگر توان پرداخت هزینههای سنگین را نداشته باشد، میتواند با دانش، مهارت، تجربه، زمان یا امکانات محدود خود در مسیر خدمت به دیگران قدم بردارد.
شاید جوانی که تعمیرکار است بتواند مشکل وسایل یک خانواده نیازمند را برطرف کند، دانشجویی که در درس خاصی مهارت دارد بتواند به دانشآموزی آموزش رایگان بدهد و بانویی که توانایی خیاطی دارد بتواند در تهیه پوشاک مورد نیاز خانوادهای کمبرخوردار سهیم شود.
در واقع، «شهروند کشوردوست» میخواهد این باور را تقویت کند که هیچکس برای خدمت کردن ناتوان نیست و هر فرد میتواند با داشتههای خود، گرهی از مشکلات دیگری باز کند.

روایت پرچمی که در طوفان حوادث زمین نیفتاد؛ نماد مقاومت مردم خراسان جنوبی
اما مراسم افتتاحیه طرح «کشوردوست» تنها به تشریح برنامههای اجتماعی و خدمترسانی محدود نماند. بخش مهمی از این برنامه به روایتگری از ایستادگی مردم خراسان جنوبی در روزها و شبهای دشوار و معرفی چهرههایی اختصاص داشت که حضورشان در میدان به نمادی از مقاومت، وفاداری و پایداری تبدیل شده است.
مجری برنامه با اشاره به تصویری از پیرمردی که پرچم ایران را با دو دست در میان میدان و در شرایط دشوار برافراشته نگه داشته بود، از او بهعنوان یکی از نمادهای مقاومت مردم یاد کرد؛ تصویری که بازتاب گستردهای در فضای مجازی داشت و به گفته مجری، مورد اشاره رهبر شهید انقلاب نیز قرار گرفته بود.
این تصویر تنها قاب یک مرد سالخورده با پرچمی در دست نبود؛ روایتی از مردمی بود که در روزهای سخت، حتی وقتی باد حوادث میوزد و طوفان اتفاقات میخواهد همهچیز را با خود ببرد، حاضر نیستند پرچم سرزمینشان بر زمین بیفتد.
مجری برنامه در ادامه با یادآوری روزهای تلخ شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی، آیتالله سیدابراهیم رئیسی و رهبر شهید انقلاب، از شبهایی گفت که خبرهای تلخ، خواب را از چشمان مردم گرفت و داغهایی بر دل ملت ایران نشاند.
او روایت کرد که مردم در هر یک از این اتفاقات تلخ، با وجود همه اندوه و دلتنگیها، به میدان آمدند؛ از شب شهادت سردار دلها تا روزهای پرالتهاب شهادت رئیسجمهور و سپس شهادت رهبر انقلاب.
در این روایت، از مردمی گفته شد که با چشمانی اشکبار و دلهایی سرشار از اندوه، کفنپوش شدند، پرچم ایران را برداشتند و به خیابانها آمدند؛ مردمی که حضورشان در میدان، نشانهای از پیوند عاطفی و اعتقادی آنان با سرزمینشان بود.
در میان این روایتها، از حدود ۵۰۰ کامیوندار نیز یاد شد که با نصب تصاویر رهبر شهید بر خودروهای خود، آمادگیشان را برای خدمت و پذیرش مسئولیت اعلام کردند و به میدان آمدند.
این تصویرها و روایتها در کنار یکدیگر، معنای دیگری به طرح «کشوردوست» میداد؛ اینکه مردمی که در روزهای دشوار برای حفظ هویت و سربلندی کشور کنار هم میایستند، میتوانند در روزهای عادی نیز برای حل مشکلات یکدیگر و ساختن جامعهای همدلتر پیشقدم شوند.

از دهه نودیها تا پرچمداران میدان؛ روایت یک نسل پای کار ایران
در ادامه برنامه، از یکی دیگر از چهرههای ماندگار مقاومت در میدانهای خراسان جنوبی یاد شد؛ شهید رضا اورادی که به روایت برگزارکنندگان، همواره با روحیه احترام و تواضع در جمع مردم و مراسمهای مذهبی حضور پیدا میکرد و در جریان حمله دشمن به شهادت رسید.
مجری برنامه با اشاره به تصاویر حضور مردم در میدان، از پیر و جوانی گفت که در روزهای دشوار، پرچم را رها نکردند و هر یک به شکلی پای کار ایستادند.
در میان این تصاویر، حضور یک روحانی سالخورده که در شرایط دشوار در کنار بلوار ایستاده و پرچم در دست داشت، مورد توجه قرار گرفت. هنگامی که از او درباره سختی ایستادن در آن شرایط پرسیده شده بود، پاسخ داده بود که برای نسل جوان آمده است.
این جمله کوتاه، معنای بزرگی در دل خود داشت؛ اینکه گاهی حضور یک انسان سالخورده در میدان، بیش از هزاران سخنرانی میتواند به نسل جوان پیام ایستادگی، مسئولیتپذیری و وفاداری منتقل کند.
در همین فضای احساسی، گروهی از کودکان و نوجوانان دهه نودی محله نیز با اجرای سرود و یادکرد از رهبر شهید انقلاب، آیتالله سیدعلی خامنهای، به برنامه رنگ و بوی دیگری بخشیدند.
صدای کودکانی که از ایران، همدلی و آرمانهای خود میخواندند، در کنار چهرههای سالخوردهای که خاطره سالها ایستادگی را با خود داشتند، تصویری از پیوند نسلها را به نمایش گذاشت؛ نسلی که میخواهد روایت مقاومت و خدمت را از نسل پیش از خود تحویل بگیرد.

رونمایی از جشنواره ملی «کشوردوست» و پوستر طرح شهروند کشوردوست
یکی دیگر از بخشهای مهم این مراسم، رونمایی از جشنواره ملی «کشوردوست» و پوستر طرح ملی «شهروند کشوردوست» بود؛ اتفاقی که نشان داد برگزارکنندگان به دنبال آن هستند تا این حرکت از یک برنامه مقطعی فراتر برود و به جریانی فراگیر، مستمر و قابل توسعه در سطح کشور تبدیل شود.
رونمایی از پوستر این طرح، در حقیقت اعلام آغاز مسیری بود که قرار است با مشارکت مردم، ظرفیتهای محلهای و توان گروههای مردمی ادامه پیدا کند.
جشنواره ملی «کشوردوست» نیز بستری برای معرفی و برجستهسازی فعالیتها و ظرفیتهای شهروندانی است که با احساس مسئولیت نسبت به جامعه، برای رفع مشکلات و گرهگشایی از زندگی دیگران قدم برمیدارند.
در این نگاه، شهروند کشوردوست الزاماً فردی نیست که امکانات مالی گستردهای داشته باشد یا بتواند خدمات بزرگی ارائه کند؛ گاهی یک اقدام کوچک، یک مهارت ساده، یک وعده غذای گرم یا حتی اختصاص بخشی از وقت برای کمک به همسایه، میتواند آغازگر یک حرکت بزرگ اجتماعی باشد.

تجلیل از یک بانوی قرآنی؛ وقتی خدمت فرهنگی نیز رنگ همدلی میگیرد
در بخش دیگری از مراسم، روایتگری یکی از شهروندان کشوردوست انجام شد و تندیس «کشوردوست» به فاطمه برنا، فعال قرآنی و فرهنگی و حافظ قرآن کریم، اهدا شد.
این بخش از برنامه فرصتی برای توجه به نقش فعالان فرهنگی و قرآنی در تقویت سرمایه اجتماعی و گسترش ارزشهای انسانی بود؛ کسانی که با فعالیتهای فرهنگی و دینی خود، در مسیر تربیت نسل جوان و ارتقای معنویت جامعه تلاش میکنند.
اهدای این تندیس در کنار معرفی نمادهای مقاومت و خدمت، نشان داد که در منظومه «کشوردوست»، تنها یک شکل از خدمت اهمیت ندارد؛ هر فردی میتواند با استفاده از توانایی و جایگاه خود، سهمی در آبادانی معنوی و اجتماعی کشور داشته باشد.

از یک میدان تا هزاران محله؛ همدلی باید از شعار به زندگی مردم برسد
آنچه در میدان اجتماعات شهید آیتالله رئیسی بیرجند رقم خورد، تنها افتتاح یک طرح ملی با حضور مسئولان نبود؛ تلاشی بود برای پیوند دادن شور حضورهای مردمی با نیازهای واقعی جامعه.
۲۶۶ شب حضور مردم بیرجند در میدان، روایت ایستادگی و همراهی بود؛ اما طرح «شهروند کشوردوست» میخواهد این همراهی را به عرصههای دیگری از زندگی اجتماعی نیز بکشاند؛ به خانههایی که سفرهشان نیازمند دستگیری است، به محلههایی که از کمبود خدمات رنج میبرند، به کودکانی که به آموزش و حمایت نیاز دارند و به خانوادههایی که شاید تنها با یک توجه و همراهی، امید تازهای پیدا کنند.
در این میان، مسجد میتواند نقطه آغاز باشد؛ همان جایی که همسایه از حال همسایه باخبر میشود، نیازمند محله شناسایی میشود، خیران به میدان میآیند و ظرفیتهای مردمی برای حل مشکلات کنار یکدیگر قرار میگیرند.
تصور کنید در هر محله، خانوادهای تصمیم بگیرد هفتهای یک وعده غذا برای همسایه نیازمند خود آماده کند؛ معلمی ساعتی از وقتش را به آموزش رایگان دانشآموزی اختصاص دهد؛ پزشکی برای معاینه نیازمندان اعلام آمادگی کند و جوانی که مهارتی دارد، آن را برای گرهگشایی از زندگی دیگران به کار بگیرد.
اگر این اقدامهای کوچک به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، کمک به نیازمندان دیگر تنها وظیفه چند نهاد و مجموعه نخواهد بود، بلکه به مسئولیتی مشترک میان مردم تبدیل میشود.
این همان نقطهای است که شعار «از مردم، با مردم، برای ایران» معنای واقعی خود را پیدا میکند؛ ایرانی که آبادانی و سربلندی آن تنها با تصمیمها و برنامههای اداری رقم نمیخورد، بلکه به دست مردمی ساخته میشود که نسبت به سرنوشت یکدیگر بیتفاوت نیستند.
طرح ملی «کشوردوست» در حالی با ابتکار خراسان جنوبی شکل گرفت و همزمان در ۸۰ نقطه کشور افتتاح شد که موفقیت آن به میزان همراهی مردم، استمرار فعالیتها و تبدیل ایدهها به اقدامات ملموس در محلات وابسته خواهد بود.
در نهایت، شاید مهمترین پیام این مراسم را باید در همان ایده ساده «همسفره با همسایه» جستوجو کرد؛ اینکه برای دوست داشتن ایران، گاهی کافی است از دیوار خانه خود عبور کنیم، حال همسایه را بپرسیم و اجازه ندهیم چراغ امید در خانهای خاموش شود.
«کشوردوست» اگر قرار است به یک فرهنگ تبدیل شود، باید از همینجا آغاز شود؛ از دل خانهها، از صفای مسجدها، از مهربانی همسایهها و از دستان مردمی که باور دارند هیچ مسئلهای با همدلی و مشارکت حلناشدنی نیست.
نظر شما