تلاشی در کاهش « فاصله میان واقعیت‌های عینی جامعه ایران و تصاویر کلیشه‌ای رسانه‌ای»

به گزارش خبرگزاری شبستان، نخستین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی «ایران‌شناسی» با عنوان "جنگ علیه ایران: چرا ایران شکست نمی‌خورد؟"  با حضور سوزوکی از اساتید ایرانشناسی در ژاپن و پژوهشگر کتابخانه شرق شناسی توکیو و ارائه ایشان به همت رایزنی فرهنگی کشورمان در ژاپن برگزار شد.

هدف از این سلسله نشست های آموزشی و تخصصی که از سوی رایزنی فرهنگی کشورمان بصورت ماهیانه تنظیم گردیده و نخستین نشست آن برگزار شد با توجه به رخدادهای جنگ رمضان و علاقه و پرسش های ژاپنی ها در این خصوص که فرصتی برای تنویر افکار عمومی را در اختیار قرار می دهد در گام اول  فراهم‌سازی بستر پژوهشی برای تحلیل جامعه‌شناختی و تاریخی ایران بدون واسطه‌های رسانه‌ای و در ادامه آن  ایجاد مسیر ارتباطی شفاف جهت طرح پرسش‌های روشی و چالشی پژوهشگران ژاپنی پیرامون ابعاد گوناگون تحولات ایران است که بتواند در نهایت این دست از نشست‌ها را به فرصتی برای ایجاد محفلی مستمر در جهت هم‌اندیشی محققان و فعالان حوزه مطالعات شرق‌شناسی و ایران‌شناسی تبدیل نماید.

در نهایت آشنا سازی مخاطبین ژاپنی بصورت بدون واسطه با ایران امروز و مسائل آن همسو با تلاشی در کاهش «فاصله میان واقعیت‌های عینی جامعه ایران و تصاویر کلیشه‌ای رسانه‌ای» مقصد نهایی است که در این برنامه ها جستجو می شود .

در شروع این نشست رایزن فرهنگی کشورمان ضمن خیرمقدم به حاضرین درجلسه که جمع قابل توجهی از فعالان اجتماعی ، روزنامه نگاران، اساتید دانشگاه و شهروندان علاقمند ژاپنی به تحولات  اخیر ایران را در بر می گرفت در سخنانی گفت : ... در برهه کنونی، نظام بین‌الملل با پیچیدگی‌ها و تحولات ساختاری چشمگیری مواجه است. تحولات اخیر ضرورت بازنگری در روش‌های شناخت و تحلیل مسائل غرب آسیا را بیش از پیش نمایان ساخته است. با این حال، ارزیابی دقیق تحولات ایران در فضای رسانه‌ای بین‌المللی، همچنان با چالش جدی «فاصله میان واقعیت‌های عینی جامعه ایران و تصاویر کلیشه‌ای رسانه‌ای» روبراست.

این ناهنجاری شناختی، به‌ویژه در کشوری مانند ژاپن که رویکرد علمی و مبتنی بر مستندات دارد، نیازمند مداخله و اصلاح آکادمیک است. شناخت ساختارهای اجتماعی، تحولات فرهنگی و مطالبات عمومی جامعه ایران، فراتر از هیاهوی اخبار روزمره، نیازمند مطالعات عمیق، میان‌رشته‌ای و دور از سوگیری‌های سیاسی است...".

پس سخنان رایزن فرهنگی کشورمان  دکتر سوزوکی با مروری بر تحولات ژئوپلیتیک سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ (از جمله خروج یک‌جانبه ترامپ از توافق هسته‌ای برجام در سال ۲۰۱۸، ترور سردار شهید حاج قاسم سلیمانی در ژانویه ۲۰۲۰ و تحولات منطقه‌ای پس از اکتبر ۲۰۲۳)، ریشه‌های راهبردی خصومت دولت دونالد ترامپ و رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران را واکاوی کرد. وی با استناد به اسناد و تحولات سیاسی، بازگشت ترامپ به قدرت و اصرار او بر مهار کامل فعالیت‌های هسته‌ای و منطقه‌ای ایران را در راستای اهداف توسعه‌طلبانه و رویکردهای سنتی «استعمار نوین» ارزیابی نمود.

روندشناسی و اَشکال نوین جنگ در تهاجمات علیه ایران (فوریه تا آوریل ۲۰۲۶):

سخنران نشست با ارائه گاه‌شمار دقیقی از تحولات نظامی ماه‌های اخیر، به تشریح ابعاد جنگ تمام‌عیار آمریکا و اسرائیل علیه ایران پرداخت که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ با حملات گسترده هوایی به شهرهای مختلف ایران آغاز شد:

• فجایع انسانی و بمباران زیرساخت‌ها: به عنوان نمونه تلخ، به حمله موشکی ۲۸ فوریه 2026 به مدرسه شجره طیبه در «میناب» اشاره شد که به شهادت ۱۶۸ دانش‌آموز ۷ تا ۱۲ ساله و نیز جمعی از والدین و معلمین انجامید. همچنین ترور و شهادت مقامات ارشد و رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، در همان زمان از دیگر نقاط مورد ذکر در این بخش بود.
• ویژگی‌های جنگ‌های امروز: دکتر سوزوکی جنگ اخیر را به عنوان نقطه‌عطفی در دگرگونی‌های نظامی توصیف کرد که دارای ویژگی‌های زیر است:
  1. جنگ پهپادی (نقش‌آفرینی کلیدی فناوری‌های بومی ایران)
  2. جنگ رباتیک (حذف تدریجی سربازان از خط مقدم)
  3. جنگ اطلاعاتی و هوش مصنوعی (AI)
  4. جنگ اقتصادی و مالی
  5. جنگ نامتقارن به عنوان بازتابی از جنگ‌های امپریالیستی نوین

چرا این جنگ علیه ایران با «شکست» مواجه شد؟ (ذینفعان جنگ):

دکتر سوزوکی تأکید کرد که از منظر پژوهشگران تاریخ و مطالعات منطقه‌ای، هدف اصلی این جنگ «سرنگونی نظام سیاسی ایران در یک عملیات کوتاه‌مدت» بود که به شکست انجامید؛ چرا که طراحان این سیاست دچار «ناآگاهی مفرط نسبت به تاریخ معاصر و ساختار اجتماعی ایران» بودند. با این حال، این جنگ منافع کلانی برای طراحان آن به همراه داشته است:

• خانواده و دولت ترامپ: کسب سودهای کلان اقتصادی (نزدیک به ۲ میلیارد دلار تا ماه جولای) از طریق دستکاری بازار با اعلام مکرر توقف و ازسرگیری حملات.
• مجتمع‌های صنایع نظامی آمریکا: فرصت‌طلبی برای آزمایش فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در میدان‌های واقعی جنگ.
• نتانیاهو: تحقق آرزوی دیرینه برای درگیر کردن مستقیم آمریکا در جنگ با ایران.

ایران نه تنها در برابر این حملات فرو نپاشید، بلکه با وجود خسارت‌ها و شهادت هزاران شهروند و مقامات ارشد، همبستگی ملی کم‌نظیری از خود نشان داد (که نمونه بارز آن مراسم تشییع باشکوه میلیونی رهبر شهید در جولای ۲۰۲۶ بود).

چشم‌انداز آینده و پیامدهای منطقه ای:

در بخش پایانی نشست، نکات کلیدی زیر پیرامون آینده روابط بین‌الملل و مواضع ژاپن مطرح شد:

• بن‌بست در مذاکرات هسته‌ای و کنترل تنگه هرمز: با توجه به نقض حاکمیت ملی ایران و حملات صورت‌گرفته، انتظار بازگشت به وضعیت پیشین در مدیریت تنگه هرمز و پذیرش خواسته‌های یک‌جانبه آمریکا در خصوص توقف کامل غنی‌سازی غیرمنطقی است. اصرار دولت ژاپن بر حفظ «آزادی کشتیرانی» با توجه به تحولات بنیادین امنیتی، عملاً به شعاری غیرقابل اجرا تبدیل شده است.
• پایان همزیستی مسالمت‌آمیز با اسرائیل: تحولات پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های اخیر نشان داد که ایده همزیستی مسالمت‌آمیز میان ایران و اسرائیل در یک منطقه دیگر موضوعیت ندارد و مسئله اصلی آینده غرب آسیا، ماهیت و بحران‌های ساختاری خود رژیم صهیونیستی خواهد بود.
• لزوم بازنگری ژاپن در رویکردهای صلح‌طلبانه:  سخنران در این نشست خاطرنشان نمود که اگر ژاپن واقعاً به دنبال جلوگیری از اشاعه تسلیحات اتمی است، باید به جای فشارهای یک‌طرفه، مسیر «خلع سلاح اتمی منطقه‌ای» در کل غرب آسیا را دنبال کند.

لازم به ذکر است نشست آتی ایرانشناسی در تاریخ 9 آذر برگزار خواهد شد .