به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مسلمون حول العالم، در حاشیه رود ولگا و در قلب محله قدیمی تاتارها در شهر ساراتوف روسیه، مسجدی تاریخی قرار دارد که سرگذشت آن با حیات دینی و علمی جامعه مسلمانان تاتار گره خورده است. این مسجد در طول نسل‌های متوالی، دوره‌هایی از رونق و فعالیت را پشت سر گذاشت و تعطیلی‌های طولانی را تجربه کرد، اما سرانجام بار دیگر جایگاه خود را در آموزش اسلام و خدمت به جامعه بازیافت.
تصاویر قدیمی، اسناد کمیاب و روایت‌های تاریخی، یاد مسجدی را زنده نگه داشته‌اند که همواره نمادی از هویت اسلامی مسلمانان تاتار بوده است. این بنا پس از چند دهه تعطیلی، بار دیگر به مرکزی برای عبادت، آموزش و فعالیت‌های اجتماعی تبدیل شده و به رسالت خود در تربیت نسل‌های جدید ادامه می‌دهد.
بزرگداشت ۱۹۰ سالگی مسجد جامع
شهر ساراتوف روسیه میزبان نمایشگاهی از تصاویر و اسناد تاریخی و همچنین نمایش فیلم‌های مستند به مناسبت یکصدونودمین سالگرد تأسیس مسجد جامع این شهر بود. این مراسم با حضور گسترده شخصیت‌های دینی، اجتماعی، علمی و فرهنگی برگزار شد.
شیخ مقدس بیبارسوف، رئیس اداره دینی مسلمانان منطقه ولگا، با انتشار گزارشی در صفحه رسمی خود به برگزاری این مراسم اشاره کرد.
در این نمایشگاه، اسناد آرشیوی کمیاب، تصاویر و تابلوهای تاریخی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت که مراحل مختلف فعالیت مسجد و تحولاتی را که از زمان تأسیس آن در قرن نوزدهم تا احیای فعالیت‌های دینی‌اش در دوران معاصر پشت سر گذاشته است، به تصویر می‌کشید.
شماری از مهمانان نیز از مناطق دیگر روسیه برای شرکت در این مراسم به ساراتوف سفر کرده بودند. از جمله آنان می‌توان به شیخ راشد براگین، رئیس اداره دینی مسلمانان جمهوری خلق دونتسک و عضو اتاق عمومی بین‌المللی، اشاره کرد.
راشد آلیوشف، پژوهشگر تاریخ محلی و معاون رئیس استقلال فرهنگی ملی تاتارها در استان پنزا، نیز به همراه هیئتی از این منطقه در مراسم حضور داشت.
تنوع شرکت‌کنندگان در این رویداد، جایگاه مسجد جامع را به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی مسلمانان ساراتوف و فراتر از آن، جوامع مسلمان تاتار در مناطق همجوار، برجسته کرد.
از تعطیلی در دوران شوروی تا بازگشایی دوباره
مسجد جامع ساراتوف جایگاه ویژه‌ای در تاریخ مسلمانان تاتار دارد. این مسجد در محله قدیمی تاتارها واقع شده است؛ منطقه‌ای که مسلمانان از قرن هفدهم در آن سکونت داشته‌اند. بر اساس اسناد تاریخی شهر، مسجدی در این مکان در سال ۱۸۳۶ افتتاح شد و از آن زمان به یکی از نشانه‌های حضور دینی و اجتماعی مسلمانان در ساراتوف تبدیل شد.
این مسجد در دوران اتحاد جماهیر شوروی با محدودیت‌ها و دشواری‌های بسیاری روبه‌رو شد. در سال ۱۹۳۸ تعطیل و مناره آن تخریب شد. بنا برای مدتی کوتاه دوباره به فعالیت بازگشت، اما در سال ۱۹۴۹ بار دیگر تعطیل شد.
پس از چند دهه توقف فعالیت‌های دینی، سرانجام در ۲۴ نوامبر ۱۹۸۹ تصمیم بازگرداندن ساختمان مسجد به مسلمانان صادر شد.
عملیات بازسازی مسجد در دسامبر ۱۹۹۵ آغاز شد و نزدیک به ۱۰ سال ادامه یافت تا اینکه بنای جدید در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۵ به طور رسمی افتتاح شد و فعالیت‌های دینی و اجتماعی خود را از سر گرفت.
مرکزی برای آموزش و خدمت به جامعه
بازگشایی مسجد تنها به معنای احیای یک بنای تاریخی نبود، بلکه بازگشت یکی از مهم‌ترین مراکز حیات اسلامی در ساراتوف را رقم زد. این مسجد بار دیگر نقش خود را در آموزش نسل‌های جدید، پاسداری از هویت اسلامی جامعه تاتار و تقویت پیوند مسلمانان با تاریخ و میراث دینی‌شان ایفا کرد.
بزرگداشت ۱۹۰ سالگی مسجد جامع ساراتوف تنها یادآوری تاریخ یک ساختمان نیست؛ این مناسبت فرصتی برای ثبت خاطره نسل‌هایی از مسلمانان تاتار است که با وجود محدودیت‌ها، هویت دینی خود را حفظ کردند و برای بازپس‌گیری مسجد شان تلاش کردند تا این مرکز همچنان در زندگی امروز آنان و آینده فرزندانشان نقش‌آفرین باشد.
نظر شما