به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدصادق کفیل ظهر امروز در نشست فصلی دبیران ستاد اقامه نماز دستگاه‌های اجرایی استان قم که در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) برگزار شد، با اشاره به جایگاه دفاع از امامت در منظومه معارف شیعی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین عرصه‌های آزمون الهی برای انسان، میزان پایبندی عملی او به ولایت و دفاع از امام است و صرف محبت و علاقه قلبی به اهل‌بیت(ع) برای عبور از این امتحان کفایت نمی‌کند.
وی افزود: در زیارت‌نامه حضرت فاطمه زهرا(س) از تعبیر ممتحنه استفاده شده است که بیانگر جایگاه ویژه آن حضرت در آزمون الهی است و می‌توان یکی از مهم‌ترین ابعاد این امتحان را دفاع از امام و صیانت از پیوند امامت و امت دانست.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: بررسی زندگی شخصیت‌هایی که در تاریخ تشیع به جایگاه والایی دست یافته‌اند، نشان می‌دهد که وجه مشترک آنان تنها محبت به امام نبوده، بلکه در بزنگاه‌های حساس تاریخی با اقدام و فداکاری از جایگاه امامت دفاع کرده‌اند.
کفیل با اشاره به سیره حضرت فاطمه معصومه(س) خاطرنشان کرد: عظمت و جایگاه این بانوی بزرگوار صرفاً به دلیل محبت ایشان به امام رضا(ع) نیست، بلکه هجرت و حرکت ایشان در مسیر دفاع از امام و پیوند عملی با ولایت، جایگاه ویژه‌ای برای آن حضرت رقم زده است.
وی با بیان اینکه حضرت زینب کبری(س) نیز از نمونه‌های برجسته وفاداری و دفاع از جبهه امامت در تاریخ اسلام است، تصریح کرد: کسانی در آزمون‌های بزرگ الهی سربلند می‌شوند که هنگام مواجهه با شرایط دشوار، مسئولیت خود را به‌درستی بشناسند و در میدان عمل به آن پایبند بمانند.
این کارشناس مذهبی در ادامه با تأکید بر ضرورت پرهیز از تفکیک میان نماز و ولایت گفت: گاهی در جامعه این تصور وجود دارد که ممکن است فردی اهل‌بیت‌دوست باشد اما در عرصه نماز اهتمام لازم را نداشته باشد یا شخصی به عبادت توجه کند اما ارتباط چندانی با مسئله امامت نداشته باشد، در حالی که چنین تفکیکی با نگاه جامع به معارف دینی سازگار نیست.
وی با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به اجلاس سراسری نماز امسال اظهار کرد: در این پیام، نماز به‌عنوان یکی از زیباترین نعمت‌های بزرگ الهی معرفی شده است و این نگاه نشان می‌دهد که نماز نباید صرفاً یک وظیفه تکرارشونده و روزمره تلقی شود، بلکه باید جایگاه و حقیقت آن در زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
کفیل با بیان اینکه یکی از مفاهیم مهم مطرح‌شده در این پیام، تبدیل نماز به نماد است، افزود: نمادها در ماندگاری و استمرار جریان‌های فرهنگی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند و اگر قرار است نماز در جامعه به یک فرهنگ پایدار تبدیل شود، باید از سطح توصیه‌های فردی فراتر برود و در عرصه‌های مختلف زندگی اجتماعی نمود پیدا کند.
وی خطاب به دبیران ستاد اقامه نماز دستگاه‌های اجرایی استان قم بیان کرد: شما مسئولان و فعالان عرصه ترویج نماز باید درباره چگونگی تبدیل نماز به یک نماد اجتماعی و فرهنگی برنامه‌ریزی کنید، زیرا ماندگاری یک فرهنگ در گرو آن است که ارزش‌های بنیادین آن در رفتار و مناسبات جامعه ظهور و بروز داشته باشد.
این کارشناس مذهبی با اشاره به بخش دیگری از پیام رهبر معظم انقلاب درباره جایگاه نماز گفت: نماز پشتوانه‌ای مستحکم، مستمر و ذخیره‌ای پایان‌ناپذیر برای جامعه است و کارکرد آن را نباید تنها به مقابله با وسوسه‌های نفس و شیطان درونی محدود کرد.
وی افزود: در نگاه مطرح‌شده در پیام رهبر معظم انقلاب، نماز زمینه ایستادگی در برابر شیاطین دنیوی را نیز فراهم می‌کند و این موضوع از اهمیت ویژه‌ای در شرایط اجتماعی و بین‌المللی برخوردار است.
کفیل تصریح کرد: جامعه‌ای که از ظرفیت نماز بهره‌مند باشد، توان بیشتری برای ایستادگی در برابر سلطه قدرت‌های استکباری خواهد داشت و از این منظر، شعارهایی همچون مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل نیز باید با پشتوانه معنوی و تربیتی نماز همراه باشد.
وی با بیان اینکه نماز در تقویت توانمندی‌های درونی جامعه نقش دارد، اظهار کرد: هر اندازه فرهنگ نماز در جامعه تقویت شود، زمینه وابستگی و تأثیرپذیری از قدرت‌های سلطه‌گر کاهش می‌یابد و جامعه از ظرفیت بیشتری برای حفظ استقلال و مقاومت برخوردار خواهد شد.
این کارشناس مذهبی در بخش دیگری از سخنان خود به ابعاد روان‌شناختی نماز اشاره کرد و گفت: در مباحث روان‌شناسی، عشق، امید، آرامش و محبت از جمله نیازهای اساسی انسان برای برخورداری از حیات مطلوب به شمار می‌روند و نماز می‌تواند در تأمین و تقویت این نیازهای روحی و عاطفی نقش‌آفرین باشد.
وی ادامه داد: نباید نماز را صرفاً مجموعه‌ای از اعمال و اذکار عبادی دانست، بلکه باید به آثار عمیق آن در زندگی انسان توجه کرد، چراکه ارتباط با خداوند می‌تواند زمینه‌ساز آرامش، امید، محبت و تقویت روحیه انسان در مواجهه با دشواری‌های زندگی باشد.
کفیل با انتقاد از کم‌توجهی برخی افراد به نماز به دلیل مشغله‌های روزمره خاطرنشان کرد: گاهی انسان برای دستیابی به یک هدف تحصیلی، شغلی یا اجتماعی، مدت‌ها تلاش می‌کند و سختی‌های فراوانی را تحمل می‌کند، اما هنگامی که نوبت به ارتباط با خداوند و اقامه نماز می‌رسد، کمبود وقت را بهانه قرار می‌دهد.
این کارشناس مذهبی با بیان اینکه نماز فرصتی برای اظهار بندگی و قدردانی از نعمت‌های الهی است، گفت: انسان در برابر افرادی که برای او کاری انجام می‌دهند، وظیفه خود می‌داند از آنان تشکر کند، بنابراین شایسته نیست در برابر نعمت‌های بی‌شمار خداوند، از اظهار سپاس و بندگی غفلت کند.
کفیل در ادامه با تأکید بر ارتباط میان اقامه نماز و برکات اجتماعی و اقتصادی اظهار کرد: در معارف دینی، برای اقامه نماز آثار و برکات فراوانی بیان شده است و این فریضه می‌تواند در گشایش امور، افزایش برکت و تقویت زمینه‌های رشد در جامعه نقش داشته باشد.
وی با اشاره به ضرورت توجه مدیران و مسئولان به این ظرفیت افزود: اگر در برنامه‌ریزی‌های مدیریتی، ارتباط میان اقامه نماز و برکات آن به‌درستی مورد توجه قرار گیرد، نگاه به نماز از یک برنامه صرفاً اداری و مناسبتی فراتر خواهد رفت و جایگاه آن در تصمیم‌گیری‌های کلان نیز تقویت می‌شود.
اقامه نماز مسئولیتی فراتر از دستگاه‌های اجرایی است
این کارشناس مذهبی با اشاره به ضرورت فراهم کردن شرایط اقامه نماز در محیط‌های کاری بیان کرد: گاهی کارکنان برخی مجموعه‌های اقتصادی و صنعتی با محدودیت‌هایی برای اختصاص وقت به نماز مواجه هستند و حتی به آنان گفته می‌شود که فرصت کوتاهی برای انجام این فریضه در نظر گرفته نشود.
وی افزود: چنین مسائلی نشان می‌دهد که فرهنگ‌سازی برای نماز باید در محیط‌های کاری و اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد و مدیران مجموعه‌ها نسبت به فراهم کردن زمینه مناسب برای انجام این فریضه احساس مسئولیت کنند.
کفیل با تأکید بر اینکه مسئولیت ترویج نماز نباید تنها بر دوش دبیران ستاد اقامه نماز گذاشته شود، اظهار کرد: نباید تصور کنیم که احیای نماز در جامعه صرفاً وظیفه یک دستگاه یا مجموعه مشخص است، بلکه این مسئولیت به همه مردم و بخش‌های مختلف جامعه ارتباط دارد.
وی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر نقش مردم در احیای نماز خاطرنشان کرد: در پیام ایشان، مسئولیت گسترش فرهنگ نماز تنها متوجه مسئولان و متولیان رسمی این حوزه نیست، بلکه مردمی که در عرصه‌های اجتماعی حضور دارند نیز باید برای احیای این فریضه الهی نقش‌آفرینی کنند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: دبیران ستاد اقامه نماز باید به جای تمرکز صرف بر مسئولیت‌های اداری و سازمانی، از ظرفیت مردم، مجموعه‌های مردمی و گروه‌های اجتماعی برای ترویج نماز بهره بگیرند و زمینه مشارکت عمومی در این عرصه را فراهم کنند.
مسیر تمدن اسلامی از احیای نماز می‌گذرد
کفیل با اشاره به نسبت اقامه نماز و تحقق تمدن اسلامی گفت: در منظومه ترسیم‌شده برای حرکت جامعه اسلامی، رسیدن به تمدن اسلامی نیازمند طی مراحل و فراهم شدن مقدماتی است و نماز یکی از پایه‌های اساسی این مسیر به شمار می‌رود.
وی افزود: احیای نماز در جامعه می‌تواند زمینه حرکت به سوی جامعه اسلامی و تحقق تمدن اسلامی را فراهم کند و از این رو، نباید جایگاه این فریضه را در برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی دست‌کم گرفت.
این کارشناس مذهبی با اشاره به نقش نماز در دوران ظهور امام زمان(عج) اظهار کرد: در قرآن کریم، اقامه نماز از ویژگی‌های کسانی معرفی شده است که در زمین به قدرت و تمکن می‌رسند و در آیه ۴۱ سوره حج نیز بر این ویژگی تأکید شده است.
وی خاطرنشان کرد: امام عصر(عج) نیز در مسیر تحقق جامعه الهی و دگرگونی وضعیت جامعه، بر اقامه نماز تکیه خواهند داشت و این مسئله نشان‌دهنده جایگاه بنیادین نماز در ساخت جامعه مطلوب اسلامی است.
نظر شما