هنوز دلم تو را به نام صدا می‌زند

خبرگزاری شبستان؛ گروه فرهنگ و اجتماع: هر بار که می‌خواهم از تو بنویسم، میان نامت و کلمه بعد مکثی می‌افتد. نوشتن «شهید» پیش از نام تو، هم افتخار دارد و هم اندوه؛ افتخارِ سربلندی مردی که عمرش را در راه اعتقادش گذاشت و اندوهِ پذیرفتن فاصله‌ای که دیگر با هیچ دیداری کوتاه نمی‌شود. قلم، نامت را می‌نویسد، اما دل هنوز می‌خواهد تو را همان‌گونه صدا بزند که فاصله‌ها کمتر بود؛ ساده، بی‌تکلف و با احترامی که از عمق جان برمی‌خیزد: حاج غلامرضا!

برای من دشوار است که تو را در چند عنوان و مسئولیت خلاصه کنم. می‌دانم هرکدام از آن مسئولیت‌ها، سال‌هایی از عمر و بخشی از توان تو را در خود دارد؛ اما وقتی می‌خواهم درباره‌ات بنویسم، دلم پیش از همه به سراغ انسانِ پشت آن عنوان‌ها می‌رود. به سراغ وقار، آرامش و آن خصلتی که آدم را به احترام وامی‌دارد، بی‌آنکه خودش چیزی مطالبه کرده باشد. بعضی انسان‌ها را با کارنامه‌شان می‌شناسیم؛ اما برای فهمیدن بزرگی‌شان باید در شیوه بودنشان تأمل کنیم.

این روزها بیشتر به معنای نبودن فکر می‌کنم. پیش‌تر، نبودن برایم کلمه‌ای بود که می‌شد آن را گفت و از کنارش گذشت. حالا می‌فهمم بعضی نبودن‌ها در ذهن ادامه پیدا می‌کنند. نامی می‌شنوی، سطری می‌خوانی، به مسئله‌ای فکر می‌کنی و ناگهان جای خالی کسی پیش چشمت باز می‌شود. دلت می‌خواهد بدانی او چگونه می‌دید، چه می‌پرسید و از میان این همه حرف، کدام نکته را مهم‌تر می‌دانست. آن‌وقت، دلتنگی از راه می‌رسد؛ آرام و سنگین، درست در میانه زندگی.

وقتی به تو فکر می‌کنم، بیش از هر چیز در برابر استمرار زندگی‌ات درنگ می‌کنم. سال‌های طولانی خدمت، در گفتن کوتاه‌اند؛ اما در زیستن، روزها و شب‌های بسیار دارند. پشت این سال‌ها، خستگی هست، نگرانی هست، مسئولیت‌هایی هست که نمی‌توان آنها را با پایان ساعت کار بر زمین گذاشت. من در برابر این بخش از زندگی تو احساس کوچکی می‌کنم؛ در برابر عمری که آرام‌آرام صرف وظیفه شد و تو برای هر بخش آن، از آسایش و فرصت‌های شخصی خود سهمی پرداختی.

نوشتن درباره تو، مرا با پرسشی دشوار روبه‌رو کرده است: چگونه می‌توان حق یک انسان را در کلمات ادا کرد؟ هر صفتی که می‌نویسم، احساس می‌کنم هنوز چیزی ناگفته مانده است. می‌نویسم متواضع؛ بعد به خودم می‌گویم تواضع، وقتی معنا دارد که آدم بتواند خود را به رخ بکشد و چنین نکند. می‌نویسم شجاع؛ بعد می‌اندیشم شجاعت تو را باید در مسئولیت‌هایی دید که پذیرفتی، در حقیقتی که حاضر بودی بیان کنی و در پیامدهایی که از آنها شانه خالی نمی‌کردی.

حاج غلامرضا! آنچه مرا در شخصیت تو به تأمل وامی‌دارد، همین جمع شدن صلابت و آرامش است. آدم گاهی برای محکم بودن، صدایش را بلند می‌کند؛ اما وقاری که من در تصویر تو می‌جویم، از اطمینان به کار و اعتقاد به وظیفه سرچشمه می‌گیرد. دوست دارم این ویژگی‌ات در نوشته‌ام زنده بماند. خواننده احساس کند با مردی روبه‌روست که برای فهمیدن عجله نمی‌کرد، برای تصمیم گرفتن زحمت می‌کشید و وقتی مسئولیتی را می‌پذیرفت، پای آن می‌ایستاد.

از میان آنچه درباره‌ات می‌خوانم، شجاعت در بیان نظر کارشناسی بیشتر در ذهنم می‌ماند. به این فکر می‌کنم که ایستادن بر سخن سنجیده، چه اندازه توان درونی می‌خواهد؛ به‌ویژه وقتی سکوت، آسان‌تر و همراهی، کم‌هزینه‌تر باشد. احترام من به تو در همین نقطه عمیق‌تر می‌شود. احساس می‌کنم برای پاسداشت نامت باید این خصلت را جدی گرفت: اینکه آدم، اعتبار خود را در خدمت حقیقت بگذارد و مسئولیت سخنش را بپذیرد. چنین درسی، پس از رفتن صاحبش نیز مخاطب دارد؛ امروز مخاطبش منم.

در روزهای نوشتن، گاهی قلم را کنار می‌گذارم و از خودم می‌پرسم تو با این همه توصیف چه نسبتی داشتی. همین پرسش، مراقب کلماتم می‌کند. دلم نمی‌خواهد اندوه، مرا به اغراق بکشاند یا علاقه، چهره انسانی تو را پشت عبارت‌های دور از دسترس پنهان کند. می‌خواهم بزرگی‌ات دیده شود؛ همان بزرگی‌ای که در کار، اخلاق و تحمل مسئولیت ریشه داشت. برای من، وفاداری به تو از همین‌جا آغاز می‌شود: از اینکه آنچه می‌نویسم، سزاوار صداقت زندگی‌ات باشد.

خواندن روایت فرزندت، حال دیگری در من پدید می‌آورد. آنجا دیگر ذهنم تنها درگیر مسئولیت و میدان نیست؛ به خانه فکر می‌کنم، به معنای پدر بودن و به اندوهی که در جزئیات روزمره بازمی‌گردد. احساس می‌کنم باید در برابر این داغ، آرام‌تر سخن گفت. افتخار، جای خالی را پر نمی‌کند؛ هرچند به تحمل آن معنا می‌بخشد. با خود می‌اندیشم هر نامی که برای ما نشانی از سربلندی است، برای خانواده‌ای، صدایی آشنا و حضوری عزیز بوده که اکنون دلتنگش هستند.

در برابر شهادت تو، دلم دو حال را هم‌زمان تجربه می‌کند. به راهی که پیمودی می‌بالم و از نبودنت اندوهگین می‌شوم. نمی‌خواهم هیچ‌کدام را پنهان کنم. دوست داشتن، همین پیچیدگی را دارد؛ می‌توان به عاقبت کسی غبطه خورد و باز آرزو کرد کاش فرصت بیشتری برای بودنش فراهم بود. من نیز میان این دو احساس می‌نویسم؛ با سری که در برابر استواری‌ات به احترام فرود می‌آید و دلی که هنوز با شنیدن نامت، به جای خالی‌ات برمی‌گردد.

حالا می‌فهمم نوشتن این یادنامه برای من، تنها کنار هم گذاشتن روایت‌ها نیست. هر صفحه، مرا نیز در معرض پرسش قرار می‌دهد. وقتی از دقت تو می‌نویسم، باید به شتاب‌زدگی خودم فکر کنم؛ وقتی از امانت‌داری‌ات سخن می‌گویم، باید نسبت خودم را با امانتی که بر عهده دارم بسنجم. یاد تو از این راه در زندگی من اثر می‌گذارد. گاهی به شکل تذکری آرام بازمی‌گردد و یادآوری می‌کند که احترام به یک انسان، در رفتار ما نیز باید نشانی داشته باشد.

حاج غلامرضا جان! هنوز برای پایان دادن به این نوشته آماده نیستم. احساس می‌کنم هر بار که نقطه می‌گذارم، حرفی در دلم باقی مانده است. شاید سهم من همین باشد که باز به نامت برگردم، روایت‌ها را با دقت بخوانم و برای نوشتن از تو، صادقانه‌تر تلاش کنم. از خدا می‌خواهم در این راه، کلمه‌ای ننویسم که حرمتت را کم کند و ستایشی نکنم که از حقیقت دور شود. دلم می‌خواهد وقتی نامت در نوشته‌ام می‌آید، چیزی از وقار و آرامشت نیز با آن همراه باشد.

خدا تو را در رحمت خویش جای دهد. من اینجا، در میان همین سطرها، هنوز دلم می‌خواهد بی‌واسطه و بی‌تکلف صدایت بزنم: حاج غلامرضا، یادت عزیز است؛ و جای خالی‌ات، عمیق.

هنوز دلم تو را به نام صدا می‌زند

میان نام تو و بغض من

حاج غلامرضا جان!

هر بار که می‌خواهم از تو بنویسم، میان نامت و کلمه بعد مکثی می‌افتد. نوشتن «شهید» پیش از نام تو، هم افتخار دارد و هم اندوه؛ افتخار سربلندی مردی که عمرش را در راه اعتقادش گذاشت و اندوه پذیرفتن فاصله‌ای که دیگر با هیچ دیداری کوتاه نمی‌شود. قلم، نامت را می‌نویسد، اما دل هنوز می‌خواهد تو را ساده و بی‌تکلف صدا بزند؛ با احترامی که از عمق جان برمی‌خیزد: حاج غلامرضا!

برای من دشوار است که تو را در چند عنوان و مسئولیت خلاصه کنم. می‌دانم هرکدام از آن مسئولیت‌ها، سال‌هایی از عمر و بخشی از توان تو را در خود دارد؛ اما وقتی می‌خواهم درباره‌ات بنویسم، دلم به سراغ انسان پشت آن عنوان‌ها می‌رود؛ به سراغ وقار، آرامش و خصلتی که آدم را به احترام وامی‌دارد، بی‌آنکه خودش چیزی مطالبه کرده باشد. برای فهمیدن بزرگی تو، باید در شیوه بودنت تأمل کرد.

جای خالی تو در میانه زندگی

این روزها بیشتر به معنای نبودن فکر می‌کنم. پیش‌تر، نبودن برایم کلمه‌ای بود که می‌شد آن را گفت و از کنارش گذشت. حالا می‌فهمم بعضی نبودن‌ها در ذهن ادامه پیدا می‌کنند. نامی می‌شنوی، سطری می‌خوانی، به مسئله‌ای فکر می‌کنی و ناگهان جای خالی کسی پیش چشمت باز می‌شود. دلت می‌خواهد بدانی او چگونه می‌دید، چه می‌پرسید و از میان این همه حرف، کدام نکته را مهم‌تر می‌دانست.

وقتی به تو فکر می‌کنم، در برابر استمرار زندگی‌ات درنگ می‌کنم. سال‌های طولانی خدمت، در گفتن کوتاه‌اند؛ اما در زیستن، روزها و شب‌های بسیار دارند. پشت این سال‌ها، خستگی هست، نگرانی هست و مسئولیت‌هایی که نمی‌توان آنها را با پایان ساعت کار بر زمین گذاشت. در برابر این بخش از زندگی تو احساس کوچکی می‌کنم؛ در برابر عمری که صرف وظیفه شد و برای هر بخش آن، از آسایش و فرصت‌های شخصی خود سهمی پرداختی.

کلماتی که به قامت تو نمی‌رسند

نوشتن درباره تو، مرا با پرسشی دشوار روبه‌رو کرده است: چگونه می‌توان حق یک انسان را در کلمات ادا کرد؟ هر صفتی که می‌نویسم، احساس می‌کنم هنوز چیزی ناگفته مانده است. می‌نویسم متواضع؛ بعد به خودم می‌گویم تواضع، وقتی معنا دارد که آدم بتواند خود را به رخ بکشد و چنین نکند. می‌نویسم شجاع؛ بعد می‌اندیشم شجاعت تو را باید در مسئولیت‌هایی دید که پذیرفتی و در پیامدهایی که از آنها شانه خالی نمی‌کردی.

گاهی قلم را کنار می‌گذارم و از خودم می‌پرسم تو با این همه توصیف چه نسبتی داشتی. همین پرسش، مراقب کلماتم می‌کند. دلم نمی‌خواهد اندوه، مرا به اغراق بکشاند یا علاقه، چهره انسانی تو را پشت عبارت‌های دور از دسترس پنهان کند. می‌خواهم بزرگی‌ات دیده شود؛ همان بزرگی‌ای که در کار، اخلاق و تحمل مسئولیت ریشه داشت. وفاداری به تو از همین‌جا آغاز می‌شود: از اینکه نوشته‌ام سزاوار صداقت زندگی‌ات باشد.

صلابتی که از آرامش برمی‌خاست

حاج غلامرضا! آنچه مرا در شخصیت تو به تأمل وامی‌دارد، جمع شدن صلابت و آرامش است. آدم گاهی برای محکم بودن، صدایش را بلند می‌کند؛ اما وقاری که در تصویر تو می‌جویم، از اطمینان به کار و اعتقاد به وظیفه سرچشمه می‌گیرد. دوست دارم این ویژگی‌ات در نوشته‌ام زنده بماند؛ خواننده احساس کند با مردی روبه‌روست که برای فهمیدن عجله نمی‌کرد، برای تصمیم گرفتن زحمت می‌کشید و پای مسئولیتش می‌ایستاد.

به این فکر می‌کنم که حفظ آرامش در میان فشارها چه اندازه دشوار است. وقتی نگرانی‌ها روی هم جمع می‌شوند و هر تصمیم، پیامدی سنگین دارد، استوار ماندن به پشتوانه‌ای درونی نیاز دارد. احترام من به تو با اندیشیدن به همین دشواری‌ها بیشتر می‌شود. پشت وقار یک فرمانده، سال‌هایی از خودسازی و تجربه ایستاده است؛ سال‌هایی که حاصلشان در لحظه‌های حساس آشکار می‌شود و به دیگران نیز توان ایستادن می‌بخشد.

شجاعت وفادار ماندن به حقیقت

از میان آنچه درباره‌ات می‌خوانم، شجاعت در بیان نظر کارشناسی بیشتر در ذهنم می‌ماند. به این فکر می‌کنم که ایستادن بر سخن سنجیده، چه اندازه توان درونی می‌خواهد؛ به‌ویژه وقتی سکوت آسان‌تر و همراهی کم‌هزینه‌تر باشد. احساس می‌کنم برای پاسداشت نامت باید این خصلت را جدی گرفت: اینکه آدم، اعتبار خود را در خدمت حقیقت بگذارد و مسئولیت سخنش را بپذیرد. چنین درسی، پس از رفتن صاحبش نیز مخاطب دارد؛ امروز مخاطبش منم.

وقتی درباره این ویژگی تو می‌نویسم، ناچار به خودم نیز برمی‌گردم. از خودم می‌پرسم در موقعیت‌های دشوار، چقدر به آنچه درست می‌دانم وفادار می‌مانم؟ چقدر برای سنجیدن سخنم وقت می‌گذارم و تا کجا آماده‌ام هزینه آن را بپذیرم؟ یاد تو در همین پرسش‌ها برایم زنده می‌شود. حضور بعضی انسان‌ها، پس از رفتنشان نیز در داوری ما درباره رفتار خودمان ادامه پیدا می‌کند. تو برای من، چنین حضوری یافته‌ای.

پشت نام تو خانه‌ای دلتنگ است

خواندن روایت فرزندت، حال دیگری در من پدید می‌آورد. آنجا ذهنم به خانه می‌رود؛ به معنای پدر بودن و به اندوهی که در جزئیات روزمره بازمی‌گردد. احساس می‌کنم باید در برابر این داغ، آرام‌تر سخن گفت. افتخار، جای خالی را پر نمی‌کند؛ هرچند به تحمل آن معنا می‌بخشد. هر نامی که برای ما نشانی از سربلندی است، برای خانواده‌ای، صدایی آشنا و حضوری عزیز بوده که اکنون دلتنگش هستند.

در برابر شهادت تو، دلم دو حال را هم‌زمان تجربه می‌کند. به راهی که پیمودی می‌بالم و از نبودنت اندوهگین می‌شوم. نمی‌خواهم هیچ‌کدام را پنهان کنم. دوست داشتن، همین پیچیدگی را دارد؛ می‌توان به عاقبت کسی غبطه خورد و باز آرزو کرد کاش فرصت بیشتری برای بودنش فراهم بود. من نیز میان این دو احساس می‌نویسم؛ با سری که در برابر استواری‌ات به احترام فرود می‌آید و دلی که به جای خالی‌ات برمی‌گردد.

یاد تو مسئولیت مرا سنگین‌تر می‌کند

حالا می‌فهمم نوشتن این یادنامه برای من، تجربه‌ای است که خودم را نیز تغییر می‌دهد. هر صفحه، مرا در معرض پرسش قرار می‌دهد. وقتی از دقت تو می‌نویسم، باید به شتاب‌زدگی خودم فکر کنم؛ وقتی از امانت‌داری‌ات سخن می‌گویم، باید نسبت خودم را با امانتی که بر عهده دارم بسنجم. یاد تو از این راه در زندگی من اثر می‌گذارد و یادآوری می‌کند که احترام به یک انسان، در رفتار ما نیز باید نشانی داشته باشد.

حاج غلامرضا جان! هنوز برای پایان دادن به این نوشته آماده نیستم. احساس می‌کنم هر بار که نقطه می‌گذارم، حرفی در دلم باقی مانده است. شاید سهم من همین باشد که باز به نامت برگردم، روایت‌ها را با دقت بخوانم و برای نوشتن از تو، صادقانه‌تر تلاش کنم. از خدا می‌خواهم کلمه‌ای ننویسم که حرمتت را کم کند. دلم می‌خواهد نامت در نوشته‌ام، چیزی از وقار و آرامشت را همراه داشته باشد.

خدا تو را در رحمت خویش جای دهد. من اینجا، در میان همین سطرها، هنوز دلم می‌خواهد بی‌واسطه صدایت بزنم: حاج غلامرضا، یادت عزیز است؛ و جای خالی‌ات، عمیق.

به قلم محمد مهدی بهداروند