خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در روزگاری که سرعت زندگی، گسترش فضای مجازی، تغییر سبک زندگی و پیچیدگی مسائل اجتماعی، انسان را با پرسش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است، بازخوانی آموزه‌های دینی و اخلاقی بیش از گذشته اهمیت پیدا می‌کند؛ آموزه‌هایی که اگرچه ریشه در قرن‌ها پیش دارند، همچنان می‌توانند چراغ راه زندگی فردی و اجتماعی انسان امروز باشند.
در این میان، نهج‌البلاغه به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند از سخنان، نامه‌ها و حکمت‌های امیرالمؤمنین امام علی(ع)، تنها کتابی برای مطالعه در محافل مذهبی نیست، بلکه مجموعه‌ای از راهکارهای عمیق برای اندیشیدن، درست زندگی کردن، مسئولیت‌پذیری، برقراری ارتباط سالم با دیگران و حرکت در مسیر عدالت و اخلاق به شمار می‌رود.
آموزه‌های نهج‌البلاغه زمانی به معنای واقعی کلمه در جامعه اثرگذار خواهند بود که از صفحات کتاب فراتر بروند و در رفتار روزمره مردم، تصمیم‌های مسئولان، شیوه تربیت فرزندان، فضای مدارس و حتی محتوای تولیدشده در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نمود پیدا کنند. به‌ویژه نسل نوجوان و جوان که در معرض حجم گسترده‌ای از اطلاعات، الگوهای رفتاری و سبک‌های مختلف زندگی قرار دارد، بیش از هر زمان دیگری به الگوهای معتبر و قابل‌فهم برای شناخت مسیر درست زندگی نیازمند است.
اما پرسش اساسی این است که چگونه می‌توان مفاهیم عمیق نهج‌البلاغه را به زبان امروز ترجمه کرد؟ چرا با وجود تأکید بر ارزش‌های دینی و اخلاقی، همچنان با آسیب‌هایی مانند دروغ، بی‌عدالتی، بی‌تفاوتی اجتماعی و فاصله میان گفتار و رفتار مواجه هستیم؟ خانواده، مدرسه، حوزه‌های علمیه و رسانه‌ها چگونه می‌توانند در آشنایی نسل جوان با سیره امیرالمؤمنین(ع) نقش‌آفرینی کنند؟
حجت‌الاسلام حجت خسروی، مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، با تأکید بر اینکه نهج‌البلاغه کتابی متعلق به یک دوره تاریخی خاص نیست، به تبیین پیام‌های ماندگار این اثر ارزشمند برای زندگی امروز پرداخت و با اشاره به ضرورت تقویت تفکر، دانش‌اندوزی، خودسازی، صداقت و بهره‌گیری از ظرفیت هنر و رسانه، راهکارهایی برای پیوند دادن آموزه‌های علوی با زندگی روزمره جامعه ارائه کرد.
نهج‌البلاغه؛ کتابی که با گذشت قرن‌ها کهنه نمی‌شود
حجت‌الاسلام خسروی با بیان اینکه یکی از ویژگی‌های مهم نهج‌البلاغه، ماندگاری پیام‌ها و آموزه‌های آن در طول تاریخ است، یکی از ویژگی‌های مهم نهج‌البلاغه، ماندگاری پیام‌ها و آموزه‌های آن در طول تاریخ است اظهار کرد: برای درک بهتر این ویژگی، می‌توان به تفاوت قضایای ذهنی، خارجی و حقیقی اشاره کرد. برخی گزاره‌ها تنها در ذهن شکل می‌گیرند، برخی به واقعیت‌های بیرونی مربوط می‌شوند و برخی دیگر از حقیقت‌هایی سخن می‌گویند که محدود به زمان و مکان خاصی نیستند.
وی افزود: نهج‌البلاغه را می‌توان از این منظر اثری برخوردار از پیام‌های ماندگار دانست؛ چراکه بسیاری از آموزه‌های آن با حقیقت‌های پایدار زندگی انسان ارتباط دارند و با گذشت قرن‌ها همچنان قابلیت راهگشایی دارند.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی با اشاره به حکمت پنجم نهج‌البلاغه و عبارت «الْفِکْرُ مِرْآةٌ صَافِیَةٌ» به معنای «اندیشه، آینه‌ای شفاف است»، تصریح کرد: امام علی(ع) در این حکمت، تفکر را به آینه‌ای شفاف تشبیه می‌کنند. همان‌طور که انسان در آینه می‌تواند خود را ببیند و نقاط قوت و ضعفش را بشناسد، اندیشیدن نیز به انسان کمک می‌کند تا خود را بهتر بشناسد و واقعیت‌های زندگی‌اش را با دقت بیشتری بررسی کند.
حجت الاسلام خسروی ادامه داد: همان‌طور که انسان از تنفس بی‌نیاز نیست، از تفکر نیز بی‌نیاز نخواهد بود. اندیشیدن به ما کمک می‌کند تصمیم‌های درست‌تری بگیریم، رفتارهای خود را ارزیابی کنیم و با شناخت دقیق‌تری از توانایی‌ها و ضعف‌هایمان در مسیر رشد قدم برداریم.
وی با تأکید بر اینکه حکمت‌های نهج‌البلاغه می‌توانند زمینه‌ساز تقویت قدرت تفکر در جامعه باشند حکمت‌های نهج‌البلاغه می‌توانند زمینه‌ساز تقویت قدرت تفکر در جامعه باشند، گفت: یکی از پیام‌های مهم این کتاب، دعوت انسان به اندیشیدن است؛ پیامی که در هر دوره‌ای تازگی دارد و می‌تواند راهنمای زندگی فردی و اجتماعی باشد.
تقویت ایمان و دانش؛ دو ضرورت فرهنگی برای نسل جوان
این مبلغ دینی با اشاره به چالش‌های فرهنگی جامعه امروز، اظهار کرد: یکی از مسائل مهم، وجود موانعی در مسیر پیشرفت دینی و علمی جامعه است. به اعتقاد من، بخشی از تلاش‌های جریان‌های مخالف، متوجه تضعیف باورهای دینی و کاهش انگیزه علم‌آموزی، به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان است.
حجت الاسلام خسروی با اشاره به خطبه ۱۹۳ نهج‌البلاغه و بیان ویژگی‌های انسان‌های باتقوا از نگاه امیرالمؤمنین(ع)، افزود: در این خطبه، از دو ویژگی مهم با تعبیرهای «قُوَّةً فِی دِینٍ» و «حِرْصاً فِی عِلْمٍ» یاد شده است؛ یعنی استواری در دین و اشتیاق جدی به دانش.
وی ادامه داد: دین را می‌توان روش زندگی انسان دانست؛ روشی که باید بر پایه عقل، آگاهی و ارزش‌های اخلاقی شکل بگیرد. بنابراین،تقویت باورهای دینی به معنای فاصله گرفتن از علم و دانش نیست، بلکه ایمان آگاهانه باید در کنار دانش‌اندوزی قرار گیرد.تقویت باورهای دینی به معنای فاصله گرفتن از علم و دانش نیست، بلکه ایمان آگاهانه باید در کنار دانش‌اندوزی قرار گیرد.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی با ابراز نگرانی از کاهش انگیزه تحصیلی در بخشی از دانش‌آموزان، تصریح کرد: نباید اجازه دهیم اشتیاق به یادگیری در میان نسل جوان کم‌رنگ شود. جامعه برای پیشرفت به نسلی نیاز دارد که هم از نظر علمی توانمند باشد و هم از نظر اخلاقی و اعتقادی رشد کند.
حجت الاسلام خسروی با تأکید بر نقش آموزش و تربیت در آینده کشور گفت: اگر نوجوانان و جوانان به‌درستی آموزش نبینند و در مسیر تهذیب نفس و رشد شخصیتی قرار نگیرند، نمی‌توان انتظار داشت در آینده به افرادی متخصص، متعهد و مسئولیت‌پذیر تبدیل شوند.
وی راهکار مقابله با آسیب‌های فرهنگی را تقویت هم‌زمان ایمان و دانش دانست و افزود: باید در خود و دیگران انگیزه پایبندی به ارزش‌های دینی و تلاش برای کسب علم را تقویت کنیم تا جامعه‌ای آگاه‌تر، توانمندتر و برخوردار از بنیان‌های اخلاقی مستحکم داشته باشیم.
فاصله تا جامعه آرمانی؛ از اصلاح مسئولان تا تغییر رفتار فردی
حجت الاسلام خسروی در ادامه با اشاره به وجود آسیب‌هایی مانند دروغ، بی‌عدالتی و بی‌تفاوتی اجتماعی، اظهار کرد: برای بررسی این مسائل باید توجه داشته باشیم که تحقق آرمان‌های اسلامی یک مسیر تدریجی است. در دیدگاهی که از سوی رهبر شهید انقلاب درباره مراحل تحقق اهداف انقلاب اسلامی مطرح شده، از انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی به‌عنوان مراحل این مسیر یاد می‌شود.
وی افزود: با وجود دستاوردهای به‌دست‌آمده، همچنان در مسیر تحقق جامعه اسلامی با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم و برای نزدیک شدن به اهداف مطلوب باید تلاش بیشتری صورت گیرد.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی با اشاره به سیره اقتصادی امام علی(ع)، بیان کرد:یکی از درس‌های مهم زندگی امیرالمؤمنین(ع)، تلاش برای تولید و آبادانی در کنار قناعت در مصرف است. یکی از درس‌های مهم زندگی امیرالمؤمنین(ع)، تلاش برای تولید و آبادانی در کنار قناعت در مصرف است. در گزارش‌های مربوط به سیره ایشان، بر کار و تلاش، آباد کردن زمین‌ها، کاشت درخت و حفر چاه تأکید شده است؛ در حالی که حضرت از امکانات مادی برای رفاه شخصی خود بهره‌گیری افراطی نداشتند و به نیازمندان توجه می‌کردند.
حجت الاسلام خسروی با اشاره به فرازی از خطبه ۱۹۳ نهج‌البلاغه درباره ویژگی‌های انسان‌های باتقوا، گفت: در این خطبه، به این نکته اشاره شده است که انسان باتقوا نفس خود را برای آخرت به سختی می‌اندازد تا دیگران از او در آسایش باشند. این نگاه می‌تواند الگویی برای مسئولیت‌پذیری و پرهیز از خودمحوری در زندگی فردی و اجتماعی باشد.
وی تأکید کرد:قرار نیست همه افراد بتوانند مانند امام علی(ع) زندگی کنند، اما باید در مسیر سیره ایشان حرکت کنیم قرار نیست همه افراد بتوانند مانند امام علی(ع) زندگی کنند، اما باید در مسیر سیره ایشان حرکت کنیم و تا حد توان، عدالت، ساده‌زیستی، مسئولیت‌پذیری و توجه به حقوق دیگران را در رفتار خود به کار ببندیم.
این مبلغ دینی با بیان اینکه وجود برخی اختلاف‌ها و آسیب‌ها نباید موجب ناامیدی از اصلاح جامعه شود، افزود: انسان در انتخاب رفتار خود اختیار دارد و همین اختیار زمینه تفاوت در عملکرد افراد را فراهم می‌کند؛ اما این موضوع نباید بهانه‌ای برای بی‌تفاوتی در برابر مشکلات باشد.
حجت الاسلام خسروی خاطرنشان کرد: برای رسیدن به جامعه‌ای قوی‌تر، باید از خودمان آغاز کنیم. اگر هر فرد در اندیشه، اهداف و سبک زندگی خود به عقل، عدالت و اخلاق توجه داشته باشد، زمینه اصلاح خانواده و جامعه نیز فراهم می‌شود.
وی با اشاره به آیه ششم سوره تحریم، «قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا»، گفت: این آیه بر مراقبت از خود و خانواده تأکید دارد. بنابراین، اصلاح جامعه را باید از اصلاح رفتارهای فردی و تربیت صحیح اعضای خانواده آغاز کرد و در کنار آن، از مسئولان نیز انتظار داشت برای کاهش مشکلات و تحقق عدالت تلاش کنند.
هنر و رسانه؛ پلی برای رساندن نهج‌البلاغه به زندگی مردم
حجت الاسلام خسروی با اشاره به ضرورت خارج کردن نهج‌البلاغه از چارچوب محدود محافل مذهبی، اظهار کرد: یکی از راه‌های مهم برای معرفی این کتاب به نسل جوان و عموم مردم، استفاده از ظرفیت هنر و رسانه است.
وی با اشاره به حکمت ۸۱ نهج‌البلاغه و عبارت «قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ» به معنای «ارزش هر انسان به چیزی است که آن را به‌خوبی انجام می‌دهد»حکمت ۸۱ نهج‌البلاغه و عبارت «قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ» به معنای «ارزش هر انسان به چیزی است که آن را به‌خوبی انجام می‌دهد»، افزود: این حکمت یادآور اهمیت توانایی‌ها و مهارت‌های انسان است و می‌تواند توجه ما را به ظرفیت‌های گوناگون افراد و ابزارهای مختلف برای انتقال مفاهیم ارزشمند جلب کند.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی با انتقاد از استفاده ناکافی از ظرفیت‌های هنری برای معرفی شخصیت‌ها و میراث فرهنگی و دینی، تصریح کرد: ما در تاریخ ایران و جهان اسلام، شخصیت‌های برجسته علمی، فرهنگی، دینی و تاریخی فراوانی داریم که می‌توانند موضوع آثار جذاب هنری قرار گیرند؛ اما باید از این ظرفیت‌ها بیشتر استفاده کنیم.
حجت الاسلام خسروی ادامه داد: فیلم، سریال، تئاتر و دیگر قالب‌های هنری می‌توانند مفاهیم نهج‌البلاغه را به زبان ساده و قابل‌فهم برای مخاطبان مختلف منتقل کنند. بسیاری از نوجوانان و جوانان ممکن است با مطالعه مستقیم متون دشوار ارتباط برقرار نکنند، اما از طریق یک فیلم تأثیرگذار، نمایش یا داستان جذاب با همان مفاهیم آشنا شوند.
وی با بیان اینکه نهج‌البلاغه متعلق به گروه خاصی از مردم نیست، گفت: پیام‌های این کتاب برای همه انسان‌هاست و نباید معرفی آن را تنها به سخنرانی‌ها و برنامه‌های مناسبتی محدود کنیم.
این مبلغ دینی تأکید کرد: اگر بتوانیم از ظرفیت آموزش و پرورش، هنرمندان، فیلم‌سازان و رسانه‌ها به‌درستی استفاده کنیم، زمینه آشنایی بیشتر جامعه با آموزه‌های امیرالمؤمنین(ع) فراهم می‌شود و مفاهیم این کتاب می‌توانند در زندگی روزمره مردم حضور پررنگ‌تری داشته باشند.
مقابله با جنگ نرم؛ بازگشت به معنای زندگی و یاد آخرت
حجت الاسلام خسروی در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای نهج‌البلاغه برای مقابله با جنگ نرم، ترویج سبک زندگی نادرست و تأثیرپذیری نسل جوان از فضای مجازی، اظهار کرد:یکی از موضوعات مورد تأکید در نهج‌البلاغه، توجه به معاد و یادآوری سرانجام زندگی انسان است یکی از موضوعات مورد تأکید در نهج‌البلاغه، توجه به معاد و یادآوری سرانجام زندگی انسان است؛ موضوعی که می‌تواند در اصلاح نگاه ما به دنیا و انتخاب‌های روزمره نقش مهمی داشته باشد.
وی با اشاره به حکمت ۴۴ نهج‌البلاغه، افزود: در این حکمت، به ویژگی‌های ارزشمندی مانند یاد معاد، آمادگی برای حسابرسی اعمال و قناعت اشاره شده است. توجه به معاد به انسان یادآوری می‌کند که زندگی دنیوی محدود است و نباید تمام هدف و توان خود را صرف دستیابی به امکانات مادی و لذت‌های زودگذر کند.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی ادامه داد: اگر انسان درباره پایان زندگی و ارزش واقعی داشته‌های خود فکر کند، نگاهش به دنیا تغییر خواهد کرد. امکانات مادی، تلفن همراه، خانه و دیگر داشته‌های زندگی، همگی محدود و گذرا هستند و نباید اجازه دهیم وابستگی افراطی به آنها، ما را از ارزش‌های اساسی زندگی دور کند.
حجت الاسلام خسروی با بیان اینکه تقویت باورهای دینی می‌تواند در برابر الگوهای نادرست رفتاری نقش بازدارنده داشته باشد، گفت: یکی از راه‌های مقابله با آسیب‌های فرهنگی، تقویت اعتقادات و کمک به نسل جوان برای شناخت هدف زندگی است. وقتی انسان نسبت به انتخاب‌های خود آگاه باشد و برای رفتارهایش معیارهای اخلاقی و اعتقادی داشته باشد، بهتر می‌تواند در برابر الگوهای نامناسب مقاومت کند.
وی برای توضیح این موضوع به تمثیلی اشاره کرد و افزود: گاهی ماهی در اقیانوس، با وجود برخورداری از محیطی گسترده، به طعمه‌ای کوچک در قلاب دل می‌بندد و همین طمع، او را از محیط امن خود جدا می‌کند. انسان نیز ممکن است به دلیل دلبستگی افراطی به لذت‌های زودگذر، فرصت‌های ارزشمندتر زندگی را از دست بدهد.
این مبلغ دینی خاطرنشان کرد:توجه به ارزش‌های معنوی، شناخت هدف زندگی و تقویت قدرت تشخیص در نوجوانان و جوانان می‌تواند آنها را در انتخاب سبک زندگی صحیح یاری کند. توجه به ارزش‌های معنوی، شناخت هدف زندگی و تقویت قدرت تشخیص در نوجوانان و جوانان می‌تواند آنها را در انتخاب سبک زندگی صحیح یاری کند. در این مسیر، آموزش مفاهیم دینی باید با زبانی قابل‌فهم و متناسب با نیازهای نسل امروز انجام شود تا آموزه‌ها تنها در حد توصیه باقی نمانند، بلکه در رفتار و انتخاب‌های آنان اثر بگذارند.
صداقت و مسئولیت‌پذیری؛ معیار هماهنگی گفتار و رفتار
حجت الاسلام خسروی با اشاره به فاصله‌ای که گاهی میان گفتار و رفتار افراد دیده می‌شود، اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در نهج‌البلاغه، توجه به صداقت در سخن و رفتار و پایبندی به اصول اخلاقی است.یکی از موضوعات مهم در نهج‌البلاغه، توجه به صداقت در سخن و رفتار و پایبندی به اصول اخلاقی است.
وی با اشاره به خطبه ۱۹۳ نهج‌البلاغه و توصیف ویژگی‌های انسان‌های باتقوا، افزود: امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه از تعبیر «مَنْطِقُهُمُ الصَّوَابُ» استفاده می‌کنند؛ به این معنا که سخن انسان‌های باتقوا بر پایه درستی است.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی ادامه داد: انسان باید هم سخن درست بگوید و هم شیوه درست سخن گفتن را رعایت کند. در ارتباط با دیگران، ادب و احترام اهمیت زیادی دارد و قرآن کریم نیز در آیه ۸۳ سوره بقره می‌فرماید: «وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا»؛ یعنی با مردم به نیکی سخن بگویید.
حجت الاسلام خسروی تصریح کرد: رعایت اخلاق در گفتار نباید به ارتباط با گروهی خاص محدود شود، بلکه انسان باید در برخورد با دیگران، فارغ از تفاوت‌های اعتقادی و فکری، اصول اخلاقی را رعایت کند.
وی با تأکید بر اهمیت اصلاح رابطه انسان با خدا در بهبود رفتار اجتماعی، به یکی از حکمت‌های نهج‌البلاغه اشاره کرد و گفت: در این حکمت آمده است که هر کس رابطه میان خود و خدا را اصلاح کند، خداوند رابطه او با مردم را اصلاح خواهد کرد.
این مبلغ دینی افزود: اگر می‌خواهیم دیگران ما را به‌عنوان افرادی صالح، سالم، متدین، متخصص، متعهد و مسئولیت‌پذیر بشناسند، باید از اصلاح درونی و پایبندی عملی به ارزش‌ها آغاز کنیم. صرف بیان توصیه‌های اخلاقی کافی نیست؛ بلکه رفتار ما باید با آنچه بر زبان می‌آوریم، هماهنگ باشد.
حجت الاسلام خسروی با تأکید بر ضرورت مراقبت از زبان گفت: زبان استخوان ندارد، اما می‌تواند استخوان‌ها را بشکند؛ بنابراین، باید مراقب سخنانی باشیم که بر زبان می‌آوریم، زیرا کلمات می‌توانند روابط انسانی را بسازند یا به آنها آسیب برسانند.
خانواده، مدرسه، حوزه و رسانه؛ چهار حلقه اثرگذار در ترویج فرهنگ علوی
حجت الاسلام خسروی با تأکید بر نقش نهادهای تربیتی و فرهنگی در گسترش فرهنگ نهج‌البلاغه‌خوانی، اظهار کرد: خانواده، مدرسه، حوزه‌های علمیه و رسانه‌ها هر کدام می‌توانند سهم مهمی در انتقال آموزه‌های امیرالمؤمنین(ع) به نسل جدید داشته باشند.خانواده، مدرسه، حوزه‌های علمیه و رسانه‌ها هر کدام می‌توانند سهم مهمی در انتقال آموزه‌های امیرالمؤمنین(ع) به نسل جدید داشته باشند.
وی برای تبیین اهمیت این نقش‌ها به تمثیل تک‌تیرانداز اشاره کرد و افزود: همان‌طور که یک تک‌تیرانداز می‌تواند با قرار گرفتن در موقعیتی مناسب، در سرنوشت یک میدان نبرد تأثیرگذار باشد، یک مادر آگاه در خانواده، یک معلم دلسوز در مدرسه، یک مبلغ توانمند در حوزه علمیه و یک بازیگر یا کارگردان متعهد در عرصه هنر نیز می‌توانند نقشی کلیدی در گسترش اندیشه‌های صحیح و اصلاح نگرش جامعه داشته باشند.
مربی و مبلغ طرح امین مدرسه شهید بهشتی ادامه داد: مادر در خانواده، معلم در مدرسه و مبلغ در حوزه علمیه می‌توانند با شیوه تربیتی و رفتاری خود، زمینه آشنایی افراد با ارزش‌های اخلاقی و دینی را فراهم کنند. در کنار آنها، هنرمندان و رسانه‌ها نیز این ظرفیت را دارند که مفاهیم عمیق را به زبان جذاب و قابل‌درک برای گروه‌های مختلف جامعه منتقل کنند.
حجت الاسلام خسروی با بیان اینکه تأثیرگذاری این افراد به نحوه استفاده از فرصت‌ها و مسئولیت‌هایشان بستگی دارد، گفت: اگر هر یک از این گروه‌ها جایگاه خود را بشناسند و از ظرفیت‌هایشان به‌درستی استفاده کنند، می‌توانند موانع فرهنگی را کاهش دهند و زمینه گسترش سبک زندگی مبتنی بر عقل، اخلاق و آموزه‌های اسلامی را فراهم آورند.
وی خاطرنشان کرد:ترویج نهج‌البلاغه نباید صرفاً به برگزاری جلسات قرائت یا برنامه‌های مناسبتی محدود شود، بلکه لازم است آموزه‌های آن به رفتارهای روزانه پیوند بخورد ترویج نهج‌البلاغه نباید صرفاً به برگزاری جلسات قرائت یا برنامه‌های مناسبتی محدود شود، بلکه لازم است آموزه‌های آن به رفتارهای روزانه پیوند بخورد؛ از شیوه گفت‌وگو در خانواده و برخورد معلم با دانش‌آموز گرفته تا مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نحوه فعالیت رسانه‌ها.
این مبلغ دینی در پایان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت‌های زندگی برای خودسازی و اصلاح رفتار گفت: اگر بتوانیم اندیشه‌ها، اهداف و سبک زندگی خود را با سخنان امیرالمؤمنین(ع) تطبیق دهیم و آموزه‌های نهج‌البلاغه را در عمل به کار ببندیم، می‌توانیم در مسیر رشد فردی و اجتماعی گام برداریم و به زندگی اخلاقی‌تر و مسئولانه‌تری نزدیک شویم.
نظر شما