به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، نقش زنان در پاسداری از هویت فرهنگی، انتقال میراث تاریخی، تحکیم بنیان خانواده و حضور مؤثر در عرصه‌های علمی، اجتماعی و فرهنگی، از موضوعاتی است که در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه محافل علمی و فرهنگی قرار گرفته است. در این میان، زنان کُرد به واسطه پیشینه تاریخی، برخورداری از سرمایه‌های فرهنگی و حضور در عرصه‌های مختلف اجتماعی، بخشی مهم از این میراث هویتی به شمار می‌روند.
همایش ملی «بانوی کُرد؛ از ریشه‌های تاریخی تا افق‌های نوین» در سنندج، تلاشی برای بازشناسی این ظرفیت‌ها و معرفی زنان اثرگذار گذشته و بانوان توانمند امروز بود؛ رویدادی که با مشارکت نهادهای فرهنگی و علمی، زمینه‌ای برای گردهمایی پژوهشگران، مسئولان و فعالان حوزه زنان فراهم کرد.
از جمله برنامه‌های این همایش می‌توان به برپایی نمایشگاه صنایع دستی، ارائه پوستر مقالات برگزیده، رونمایی از سه عنوان کتاب و تجلیل از بانوان برگزیده اشاره کرد. همچنین در بخش علمی و فرهنگی، آثار متنوعی در قالب شعر، داستان، موسیقی، عکس، پادکست، موشن‌گرافی و خبر مورد توجه قرار گرفت.
شناسایی ۵۱۲ بانوی توانمند؛ از ثبت اولیه تا انتخاب ۱۰ چهره شاخص
دبیر همایش ملی بانوی کُرد در این مراسم با اشاره به روند شناسایی و معرفی بانوان اثرگذار مناطق کُردنشین، از ثبت ۵۱۲ پرونده نخبگانی خبر داد و گفت: پس از بررسی‌های اولیه، ۳۴ پرونده به مرحله نهایی ارزیابی راه یافت و در نهایت ۱۰ بانوی شاخص با نظر هیئت داوران برای تجلیل انتخاب شدند.
حجت‌الاسلام پیام عبدالملکی با تأکید بر اینکه شناخت جایگاه زن کُرد نیازمند نگاهی فراتر از برداشت‌های محدود و مقطعی است، اظهار کرد: زنان این منطقه در طول تاریخ با برخورداری از ویژگی‌هایی همچون مهرورزی، صبوری، شجاعت، مسئولیت‌پذیری و پایبندی به ارزش‌های خانوادگی، در شکل‌گیری و استمرار هویت فرهنگی جامعه نقش داشته‌اند.
وی با اشاره به نقش زنان در تربیت نسل‌های آینده افزود: زنان تنها نیمی از جمعیت جامعه نیستند، بلکه در پرورش و هدایت بخش بزرگی از سرمایه انسانی کشور نیز مسئولیتی اساسی بر عهده دارند؛ ازاین‌رو، بازشناسی هویت و توانمندی‌های آنان باید به‌عنوان ضرورتی فرهنگی و اجتماعی دنبال شود.
دبیر همایش با اشاره به جایگاه شخصیت‌هایی همچون شهیده فاطمه اسدی در تاریخ مقاومت مردم کردستان، بر ضرورت معرفی الگوهای زنانه به نسل جوان تأکید کرد و گفت: شناخت زنان اثرگذار گذشته و معرفی بانوان موفق معاصر می‌تواند زمینه مناسبی برای تقویت هویت فرهنگی و افزایش شناخت جامعه از ظرفیت‌های زنان فراهم کند.
عبدالملکی همچنین از آغاز فعالیت دبیرخانه همایش از حدود یک سال و هفت ماه پیش خبر داد و افزود: در این مدت، با تشکیل کمیته علمی و انجام مراحل لازم، مجوز پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) برای این رویداد دریافت شد تا همایش از اعتبار و پشتوانه علمی برخوردار باشد.
به گفته وی، فراخوان مقالات علمی در کنار برگزاری جشنواره فرهنگی و هنری، بخش دیگری از فعالیت‌های این رویداد بود که با استقبال علاقه‌مندان همراه شد.
دبیر همایش ملی بانوی کُرد با اشاره به تدوین اثری درباره مفاخر زن در گذشته نیز خاطرنشان کرد: معرفی شخصیت‌های تاریخی و انعکاس ظرفیت‌های زنان در فضای مجازی از جمله اقداماتی است که برای افزایش شناخت عمومی از نقش‌آفرینی بانوان دنبال شده است.
زنان کردستان؛ حافظان میراث فرهنگی و بنیان خانواده
نماینده ولی‌فقیه در استان کردستان نیز در این همایش با تأکید بر اهمیت حفظ اصالت فرهنگی و تقویت بنیان خانواده، زنان را از ارکان مهم انتقال ارزش‌های اجتماعی و فرهنگی به نسل‌های آینده دانست.
حجت‌الاسلام عبدالرضا پورذهبی با گرامیداشت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و یاد شهدای انقلاب اسلامی، بر ضرورت توجه به جایگاه زن و خانواده در چارچوب آموزه‌های دینی تأکید کرد و از دست‌اندرکاران برگزاری این همایش قدردانی کرد.
وی با اشاره به جمعیت زنان استان کردستان اظهار داشت: براساس آمارهای جمعیتی تا پایان سال ۱۴۰۴، از مجموع یک میلیون و ۷۳۴ هزار و ۷۵۰ نفر جمعیت استان، ۸۵۳ هزار و ۸۱۸ نفر را زنان تشکیل می‌دهند که از این تعداد، حدود ۶۰۷ هزار نفر در مناطق شهری و ۲۴۶ هزار نفر در مناطق روستایی سکونت دارند.
نماینده ولی‌فقیه در استان کردستان با اشاره به نقش زنان روستایی در حفظ آداب، رسوم و سبک زندگی بومی افزود: برای شناخت دقیق‌تر ویژگی‌های فرهنگی جامعه کردستان باید به ظرفیت‌های فرهنگی مناطق مختلف، به‌ویژه روستاها، توجه داشت؛ چراکه بخش مهمی از میراث فرهنگی و شیوه‌های زندگی سنتی در این مناطق استمرار یافته است.
پورذهبی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های بانوان استان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، علمی، فرهنگی و ورزشی بیان کرد: زنان کردستانی در حوزه‌هایی همچون نویسندگی، هنر، فعالیت‌های اجتماعی و ورزش توانمندی‌های قابل توجهی دارند و حضور آنان در رشته‌های مختلف ورزشی نیز بیانگر ظرفیت‌های انسانی این استان است.
وی با تأکید بر اهمیت تقویت نهاد خانواده و توجه به مسائل اجتماعی زنان خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی فرهنگی باید بر پایه شناخت واقعیت‌های جامعه و بهره‌گیری از توانمندی‌های بانوان انجام شود تا زمینه حضور مؤثرتر آنان در عرصه‌های مختلف فراهم شود.
پیشینه تاریخی زنان کُرد؛ از انتقال فرهنگ تا حضور اجتماعی
استاندار کردستان نیز در این همایش، بر ضرورت بازخوانی نقش زنان کُرد در تحولات تاریخی و فرهنگی تأکید کرد و گفت: زنان این منطقه در دوره‌های مختلف، افزون بر ایفای نقش در خانواده، در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و انتقال میراث بومی نیز اثرگذار بوده‌اند.
آرش زره‌تن لهونی با اشاره به نقش زنان در حفظ زبان، آداب و رسوم و فرهنگ کُردی اظهار داشت: شاعران و زنان فرهیخته در طول تاریخ، سهم مهمی در تعلیم و تربیت و انتقال ارزش‌های فرهنگی از نسلی به نسل دیگر داشته‌اند.
وی با اشاره به شواهد تاریخی مربوط به حضور زنان در ساختارهای اجتماعی مناطق کُردنشین، به جایگاه زنان حکمران در سده‌های گذشته در منطقه هورامان اشاره کرد و افزود: این پیشینه نشان می‌دهد که زنان کُرد در دوره‌های مختلف، حضور اجتماعی داشته‌اند و نقش آنان را نمی‌توان صرفاً به حوزه خانواده محدود کرد.
استاندار کردستان بر ضرورت استمرار چنین برنامه‌هایی تأکید کرد و گفت: برگزاری همایش ملی بانوی کُرد اقدامی ارزشمند برای معرفی ظرفیت‌های تاریخی و اجتماعی زنان است و انتظار می‌رود دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها، مجموعه‌های فرهنگی و نهادهای مرتبط با امور زنان نیز در دوره‌های آینده مشارکت گسترده‌تری داشته باشند.
لهونی با اشاره به پیام مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، به این همایش، از توجه به جایگاه زنان کُرد قدردانی کرد و بر اهمیت توسعه برنامه‌های علمی و فرهنگی در این حوزه تأکید داشت.
بانوی کُرد؛ نماد هویت ملی و پاسداری از سرزمین
نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی نیز در این مراسم با اشاره به پیوند تاریخی هویت کُردی و هویت ایرانی، بر نقش زنان کُرد در پاسداری از فرهنگ، سرزمین و ارزش‌های اجتماعی تأکید کرد.
سارا فلاحی با بیان اینکه زنان در فرهنگ اصیل کُردی از جایگاه اجتماعی و هویتی برخوردار بوده‌اند، اظهار داشت: زن کُرد صرفاً عنصری در حاشیه جامعه نیست، بلکه در شکل‌گیری و انتقال فرهنگ، روایت تاریخ شفاهی و حفظ اصالت‌های اجتماعی نقش داشته است.
وی با اشاره به جایگاه زن در آموزه‌های دینی افزود: در نگاه دینی، دستیابی به مراتب عالی انسانی به جنسیت محدود نمی‌شود و زنان نیز می‌توانند در مسیر علم، معنویت و کمال انسانی به جایگاه‌های برجسته دست یابند.
نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش پوشش و نمادهای فرهنگی در هویت زنان کُرد، لباس محلی، سربند و دیگر عناصر پوشش سنتی را بخشی از میراث فرهنگی این منطقه دانست و بر اهمیت شناخت صحیح این نمادها تأکید کرد.
فلاحی همچنین با یادآوری نقش زنان در دوره‌های مختلف تاریخی گفت: زنان کُرد در کنار مسئولیت‌های خانوادگی، در عرصه‌های اجتماعی و در پاسداری از هویت و فرهنگ جامعه نیز حضور داشته‌اند و این پیشینه باید در مطالعات تاریخی و برنامه‌های فرهنگی بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اسطوره گردآفرید در شاهنامه، زنان کُرد را برخوردار از ظرفیت‌هایی همچون شجاعت، خردورزی و مسئولیت‌پذیری توصیف کرد و بر ضرورت معرفی بانوان اثرگذار به نسل جوان تأکید داشت.
این نماینده مجلس با اشاره به نقش مادران شهدا و زنان فعال در عرصه‌های اجتماعی افزود: بازشناسی تجربه‌ها و نقش‌آفرینی زنان در تاریخ معاصر می‌تواند به تقویت هویت ملی و انتقال ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده کمک کند.
رونمایی از کتاب‌ها و نمایش آثار برگزیده
همایش ملی بانوی کُرد در سنندج، افزون بر بخش‌های سخنرانی و علمی، میزبان مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی و هنری بود که با هدف معرفی ظرفیت‌های زنان و بازتاب دستاوردهای پژوهشی برگزار شد.
برپایی نمایشگاه صنایع دستی، ارائه پوستر مقالات برگزیده و رونمایی از سه عنوان کتاب، بخشی از برنامه‌های این رویداد بود. همچنین از بانوان منتخب که پس از طی مراحل شناسایی و ارزیابی به‌عنوان چهره‌های شاخص معرفی شده بودند، تجلیل شد.
برگزاری جشنواره فرهنگی و هنری در قالب‌های گوناگون نیز فرصتی برای حضور هنرمندان و فعالان فرهنگی فراهم کرد تا جلوه‌های مختلف هویت و میراث زنان کُرد در قالب آثار متنوع به مخاطبان معرفی شود.
از دیگر محورهای مورد توجه در این همایش، ضرورت مستندسازی زندگی و فعالیت زنان اثرگذار گذشته و معاصر بود؛ موضوعی که می‌تواند زمینه شکل‌گیری منابع پژوهشی معتبر و آشنایی بیشتر نسل جوان با چهره‌های برجسته زن در تاریخ منطقه را فراهم کند.
ضرورت تداوم حرکت‌های علمی برای معرفی بانوان اثرگذار
برگزاری همایش ملی بانوی کُرد در سنندج را می‌توان گامی در مسیر بازشناسی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی زنان مناطق کُردنشین دانست؛ ظرفیتی که برای معرفی دقیق آن، علاوه بر برگزاری رویدادهای مقطعی، به پژوهش مستمر، مستندسازی تجربه‌ها و مشارکت نهادهای علمی و فرهنگی نیاز است.
شناسایی صدها پرونده نخبگانی و انتخاب بانوان شاخص، در کنار انتشار آثار علمی و فرهنگی، نشان می‌دهد که معرفی زنان توانمند می‌تواند به بستری برای تقویت ارتباط میان میراث تاریخی و ظرفیت‌های معاصر تبدیل شود.
تداوم این مسیر با مشارکت دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی، نهادهای مرتبط با امور زنان و فعالان اجتماعی می‌تواند زمینه معرفی گسترده‌تر بانوان اثرگذار، حمایت از استعدادهای جوان و تقویت نقش زنان در توسعه فرهنگی و اجتماعی استان کردستان را فراهم کند.
نظر شما