به گزارش خبرگزاری شبستان، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، شیخ احمد الطیب، امام اکبر الازهر، با صدور بیانیه‌ای از همه طرف‌های درگیر در جهان عرب خواست تا «فوراً و به‌طور کامل» به جنگ و تخریب پایان دهند و کمیته‌ای فوری از «عقلای امت» برای میانجی‌گری و آرام‌سازی تشکیل شود. این ابتکار که با استناد به آیه ۹ سوره حجرات ارائه شد، در ظاهر حرکتی بشردوستانه برای «حقن دماء» بود. اما کمتر از سه روز بعد، اتحادیه جهانی علمای مسلمان با بیانیه‌ای شش‌بندی به آن پاسخ داد و این ابتکار را از سطح «بشردوستانه» به سطح «سیاسی» کشاند.
الازهر در بیانیه خود تأکید کرد که این کمیته باید فوراً برای «نزع فتیل الأزمات و الصراعات المشتعلة» و «تقریب وجهات النظر» میان کشورهای عربی و اسلامی فعال شود.
اتحادیه جهانی علمای مسلمان در ۲۱ اکتبر ضمن «تأیید» اصل این پیشنهاد، اعلام کرد که میانجی‌گری نباید صرفاً به «وقف درگیری‌ها» محدود شود، بلکه باید مسیری جامع برای «اصلاح سیاسی» و «آزادی زندانیان سیاسی» که منظورش زندانیان جریان اخوان المسلمین در مصر بوده، باشد. این اتحادیه صریحاً بر ضرورت «آغاز از مصر» تأکید کرد و خواستار «پایان بازداشت‌های خودسرانه» و «مرورهای قانونی عادلانه» در این کشور شد.
این پاسخ را نمی‌توان جدا از پیشینه پرتنش دو نهاد تحلیل کرد. روابط الازهر و اتحادیه جهانی علمای مسلمان (که رهبری آن سال‌ها با یوسف القرضاوی، از چهره‌های نزدیک به اخوان‌المسلمین، بود) دچار تنش است. گزارش‌ها حاکی است که الازهر حتی به سمت «عدم به رسمیت شناختن» این اتحادیه حرکت کرده است. بنابراین، درخواست اتحادیه برای «آغاز اصلاحات از مصر» را می‌توان تلاشی برای مشروعیت‌زدایی از ابتکار الازهر و تبدیل آن به محملی برای طرح مطالبات سیاسی داخلی مصر و یا بازکردن زخم کهنه درگیری و خاطرات تلخ اتحادیه از دستگیری های اخوان المسلمین و جلوگیری از تبدیل شیخ الازهر به «ریش سفید امت» تفسیر کرد.
جدال این دو نهاد در حالی است که امروز جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری نیازمند انسجام و همگرایی در برابر ظلم و استکبار جهانی، به‌ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی است. خطاب به هر دو طرف، الازهر و اتحادیه جهانی علمای مسلمان، باید تأکید کرد که اختلافات و رقابت‌های نهادی نباید به ایجاد دوقطبی‌های کاذب در جهان اسلام منجر شود؛ چراکه سود این تفرقه‌ها به جریان استکبار و زیان آن متوجه امت اسلامی است. هیچ‌یک از نهادها و شخصیت‌های اسلامی نباید آگاهانه یا ناآگاهانه به ابزار دشمن در تفرقه‌افکنی تبدیل شوند.
حفظ وحدت امت اسلامی و مقابله با توطئه‌های دشمن، مسئولیتی همگانی است و همه علمای اسلام و نهادهای دینی در برابر آن وظیفه دارند.
رسول باقری
دبیرکل مجمع جهانی قادمون
نظر شما