خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: انتخابات پارلمانی اسرائیل درپنجم آبان مطابق با ۲۷ اکتبر برگزار میشود و پیشبینیها از رقابتی نزدیک حکایت دارند. نظام انتخاباتی این رژیم بر پایه نمایندگی نسبی در سراسر کشور استوار است و بعید به نظر میرسد هیچ حزبی بهتنهایی حتی به تعداد کرسیهای لازم برای کسب اکثریت در کنست یعنی ۱۲۰ نفر، دست یابد. برای تشکیل دولت، کسب حمایت دستکم ۶۱ نماینده ضروری است.
در چنین شرایطی، چهار سناریوی اصلی برای آینده سیاسی اسرائیل مطرح است.
۱. تشکیل ائتلاف حاکم
احزاب بلافاصله پس از انتخابات مذاکرات خود را برای دستیابی به حد نصاب ۶۱ کرسی آغاز خواهند کرد.
پس از اعلام رسمی نتایج، اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، با نمایندگان احزاب مشورت میکند و فردی را که بیشترین شانس را برای تشکیل دولت دارد، مأمور این کار خواهد کرد. این فرد الزاما از حزبی نیست که بیشترین کرسیها را به دست آورده باشد، بلکه کسی است که بتواند حمایت شمار کافی از نمایندگان پارلمان را جلب کند.
با توجه به پافشاری احزاب بر منافع خود، مذاکرات ممکن است دشوار و طولانی شود و در نهایت به تشکیل دولتهایی با ثبات محدود بینجامد. پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲، بنیامین نتانیاهو ۵۸ روز برای تشکیل دولت خود زمان صرف کرد.
نظرسنجیها نشان میدهد ائتلاف نتانیاهو متشکل از احزاب راست و راست افراطی و بلوک مخالفان او که گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش رژیم صهیونیستی، از چهرههای شاخص آن است، رقابتی نزدیک دارند. بر اساس این نظرسنجیها، دو جریان بهترتیب حدود ۵۰ و ۵۲ کرسی به دست خواهند آورد.
این دو اردوگاه طی هفتههای گذشته در نظرسنجیها تقریبا همسطح بودهاند؛ وضعیتی که تشکیل ائتلاف حاکم را به معادلهای پیچیده تبدیل میکند. هر یک از دو طرف باید حمایت حدود ۱۰ نماینده دیگر را جلب کند تا به اکثریت لازم برسد.
تاریخ سیاسی اسرائیل مملو از تغییرات ناگهانی و تحولات پیشبینینشده در ائتلافهای حزبی است. علاوه بر این، دو حزب جدید راستگرا نیز در آستانه عبور از حد نصاب ورود به کنست قرار دارند و ممکن است نتیجه رقابت را به سود یکی از دو بلوک تغییر دهند.
۲. تشکیل دولت اقلیت
اگر هیچیک از دو بلوک نتواند اکثریت ۶۱ کرسی را به دست آورد، ممکن است یکی از نامزدها تلاش کند بدون برخورداری از اکثریت پارلمانی دولت تشکیل دهد و برای پیشبرد برنامههای خود، در هر موضوع به حمایت نمایندگان دیگر تکیه کند.
در این سناریو، نمایندگان اقلیت عرب که حدود ۲۰ درصد جمعیت سرزمینهای اشغالی را تشکیل میدهند، میتوانند نقشی تعیینکننده داشته باشند.
نظرسنجیها نشان میدهد دو فهرست عربی، یعنی «فهرست مشترک» و «فهرست متحد عربی» (رَعَم)، ممکن است در مجموع بین ۱۲ تا ۱۴ کرسی کسب کنند.
فهرست متحد عربی به رهبری منصور عباس آمادگی خود را برای همکاری با بلوک آیزنکوت اعلام کرده است. فهرست مشترک نیز پیشنهاد داده است برای هر ائتلافی که به برکناری نتانیاهو از قدرت منجر شود، نقش «شبکه حمایتی» را ایفا کند.
اما چهرههای برجسته بلوک مخالفان از پذیرش علنی چنین احتمالی خودداری میکنند؛ زیرا بخش گستردهای از رأیدهندگان یهودی با هرگونه ائتلاف با احزاب عربی سرزمینهای اشغالی مخالفاند.
نتانیاهو نیز در کارزار انتخاباتی خود بر احتمال همکاری آیزنکوت با احزاب عربی تمرکز کرده و با طرح شعار «یا راست یا فلسطین»، تلاش کرده است این موضوع را به یکی از محورهای رقابت انتخاباتی تبدیل کند.
۳. تشکیل دولت وحدت ملی
با وجود قطبیشدن شدید فضای سیاسی اسرائیل، تشکیل دولت وحدت ملی همچنان یکی از سناریوهای مطرح است، چرا میتواند زمینه تشکیل دولتی با گرایشهای افراطی کمتر را فراهم کند.
تحلیلگران سیاسی رژیم صهیونیستی بارها احتمال تشکیل چنین دولتی را بررسی کردهاند. بر اساس این سناریو، نتانیاهو از متحدان جنجالی راست افراطی و احزاب مذهبی تندرو فاصله میگیرد و با آیزنکوت ائتلاف میکند؛ چهرهای که در بسیاری از مسائل امنیتی دیدگاههایی مشابه نتانیاهو دارد.
در چنین ائتلاف گستردهای، احزاب عربی حضور نخواهند داشت.
بر اساس نظرسنجی منتشرشده در ۱۶ اکتبر، ۵۵ درصد اسرائیلیها ترجیح میدهند در صورت مشخصنشدن اکثریت قاطع در انتخابات، دولت وحدت ملی تشکیل شود، نه اینکه انتخابات دیگری برگزار شود.
این سناریو سابقهای نسبتا جدید در سیاست رژیم صهیونیستی دارد. در سال ۲۰۲۰، نتانیاهو و بنی گانتس، ژنرال بازنشسته و چهره نزدیک به جریان میانهرو، پس از سه انتخابات در کمتر از یک سال بر سر تقسیم قدرت به توافق رسیدند. بر اساس این توافق، قرار بود دو طرف بهصورت چرخشی ریاست دولت را بر عهده بگیرند.
برهمین اساس، این همکاری تنها پس از یک سال فروپاشید و زمینه را برای برگزاری انتخاباتی دیگر فراهم کرد.
گزارشهای رسانهای حاکی است که اسحاق هرتزوگ در پشت صحنه تلاش میکند نتانیاهو و آیزنکوت را به تکرار این تجربه ترغیب کند؛ بهویژه اگر پس از انتخابات ۲۷ اکتبر، مذاکرات برای تشکیل دولت به بنبست برسد.
اما چنین ائتلافی با مخالفت جدی هر دو طرف روبهرو خواهد شد. این مخالفت بهویژه در میان جریان مخالف نتانیاهو محتمل است؛ جریانی که انتخابات را نوعی همهپرسی درباره ادامه حضور او در قدرت میداند.
۴. بنبست سیاسی و برگزاری انتخابات مجدد
اگر هیچیک از نامزدها نتواند دولت تشکیل دهد، رژیم صهیونیستی ناچار خواهد شد بار دیگر به پای صندوقهای رأی بازگردد.
این رژیم بین آوریل ۲۰۱۹ تا مارس ۲۰۲۱ چهار انتخابات برگزار کرد؛ زیرا احزاب نتوانستند ائتلافی پایدار برای اداره دولت تشکیل دهند.
بر اساس روال معمول، نامزدی که رئیس اسرائیل برای تشکیل دولت انتخاب میکند، ۲۸ روز فرصت خواهد داشت تا ائتلافی به وجود آورد. این مهلت ممکن است ۱۴ روز دیگر نیز تمدید شود. اما سازوکارهای دیگری هم وجود دارد که میتواند از اعلام فوری انتخابات مجدد جلوگیری کند.
با توجه به رقابت نزدیک دو بلوک اصلی، اختلافات عمیق سیاسی و دشواری جلب حمایت احزاب کوچکتر، نتیجه انتخابات الزاما به تشکیل سریع و باثبات دولت منجر نخواهد شد. در چنین شرایطی، مذاکرات ائتلافی و موضع احزاب کوچک میتواند نقشی تعیینکننده در مشخصکردن آینده سیاسی اسرائیل داشته باشد.
نظر شما