به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، مسئله حجاب در جمهوری آذربایجان دیگر فقط اختلاف‌نظر درباره مقررات پوشش مدارس نیست؛ این موضوع با انتشار گزارش‌هایی درباره جلوگیری از ورود دانش‌آموزان و معلمان محجبه به مراکز آموزشی، به چالشی درباره حدود آزادی اعتقاد و حق تحصیل تبدیل شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، شماری از دانش‌آموزان و معلمان به دلیل پوشیدن حجاب از ورود به مدارس منع شده‌اند. ویدئوهای منتشرشده از این اتفاقات، دخترانی را نشان می‌دهد که بیرون از مدارس یا در محوطه آن‌ها منتظر مانده‌اند و معلمانی که هنگام خداحافظی با شاگردان خود اشک می‌ریزند.
این تحولات پس از آن رخ داد که کابینه وزیران جمهوری آذربایجان در ۲۱ سپتامبر، اصلاحاتی را در مقررات پوشش مدارس تصویب کرد.
مقام‌های این کشور هدف از این مقررات را تقویت رویکرد سکولار در آموزش عمومی عنوان کرده‌اند.
بر اساس قواعد جدید، استفاده از پوشش‌ها یا ملحقاتی که با لباس متحدالشکل مدارس مغایرت داشته باشند یا از سوی مسئولان ناسازگار با اصل سکولاریسم آموزشی تلقی شوند، ممنوع است.
این اصلاحات پس از فرمان الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، در ماه ژوئیه درباره اجرای لباس متحدالشکل در مؤسسات آموزشی دولتی به تصویب رسید.
برهمین اساس، اجرای مقررات جدید پرسش‌هایی را درباره مرز میان الزام به رعایت لباس مدرسه و حق دانش‌آموزان برای پوشیدن حجاب مطرح کرده است؛ موضوعی که در کشوری با اکثریت جمعیت مسلمان، حساسیت‌های اجتماعی و دینی ویژه‌ای دارد.
اشک معلمان و محرومیت از کلاس درس
یکی از معلمان آذربایجانی در روایتی که در فضای مجازی منتشر شده، گفته است از او خواسته‌اند روسری خود را بردارد.
او سپس در حالی که اشک می‌ریخت، با شاگردانش خداحافظی کرد و تأکید داشت که حجاب مانعی برای انجام وظایف حرفه‌ای‌اش نیست.
این معلم همچنین بر دفاع از حقوق خود و حق کودکان برای تحصیل، بدون چشم‌پوشی از باورهای دینی‌اش، تأکید کرده است.
پیامدهای این مناقشه به معلمان محدود نمانده است. گزارش‌ها و مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی از ممانعت ورود برخی دانش‌آموزان محجبه به مدارس حکایت دارند. تصاویر منتشرشده نیز دخترانی را نشان می‌دهد که به دلیل پوشش خود نتوانسته‌اند وارد کلاس‌های درس شوند.
در برخی مطالب فضای مجازی همچنین آمده است که به دانش‌آموزان محجبه تا ابتدای هفته فرصت داده شده است درباره ادامه استفاده از حجاب تصمیم بگیرند.
این مطالب از فشارهایی بر دانش‌آموزان و هشدارهایی درباره پیامدهای احتمالی پافشاری بر حجاب برای آینده تحصیلی آنان خبر می‌دهند.
انتشار گزارشی درباره جلوگیری از ورود مادر یکی از کشته‌شدگان جنگ قره‌باغ به یک مدرسه به دلیل پوشیدن حجاب نیز واکنش‌هایی را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. برخی کاربران با اشاره به این مورد، معتقدند دامنه مناقشه از دانش‌آموزان و معلمان فراتر رفته و به دیگر افرادی نیز رسیده است که بر حفظ پوشش دینی خود اصرار دارند.
اعتراض دانش‌آموزان به محدودیت حجاب
با گسترش این ماجرا، گزارش‌هایی از اعلام همبستگی دانش‌آموزان در چند مدرسه با همکلاسی‌ها و معلمان محجبه منتشر شده است. بنا بر این گزارش‌ها، برخی دانش‌آموزان با سردادن شعارهایی، خواستار آزادی پوشیدن حجاب شده‌اند.
فعالان شبکه‌های اجتماعی نیز با انتشار تصاویر و ویدئوهای دانش‌آموزان محجبه، نسبت به تبدیل مقررات پوشش مدارس به عاملی برای محرومیت دختران از آموزش اعتراض کرده‌اند. محور اصلی این انتقادها آن است که رعایت ضوابط آموزشی نباید به حذف دانش‌آموزان از کلاس درس به دلیل باورهای دینی آنان منجر شود.
در همین راستا، برخی کاربران از سازمان‌های مدافع حقوق زنان پرسیده‌اند که در برابر ممانعت از ورود زنان و دختران محجبه به مدارس چه موضعی دارند.
به اعتقاد این کاربران، دفاع از حقوق زنان باید شامل حق انتخاب پوشش دینی نیز باشد؛ به‌ویژه زمانی که زنان و دختران خود خواهان حفظ حجاب هستند.
تقابل سکولاریسم آموزشی و آزادی اعتقاد
مناقشه اخیر بار دیگر مسئله چگونگی اجرای اصل سکولاریسم در نظام آموزشی جمهوری آذربایجان را به بحث گذاشته است.
از یک سو، مقام‌های این کشور بر اجرای مقررات لباس متحدالشکل و حفظ ماهیت سکولار آموزش عمومی تأکید دارند؛ از سوی دیگر، منتقدان محدودیت‌های گزارش‌شده می‌گویند که این مقررات نباید به بهای محرومیت دانش‌آموزان از حق تحصیل تمام شود.
در این میان، پرسش اصلی آن است که آیا می‌توان ضوابط یکسان پوشش مدارس را به‌گونه‌ای اجرا کرد که هم اهداف اعلام‌شده نظام آموزشی تأمین شود و هم حق برخورداری از آموزش و آزادی اعتقاد دانش‌آموزان و معلمان محفوظ بماند.
هم‌زمان، برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی از کندی اینترنت در جمهوری آذربایجان، به‌ویژه در پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و تیک‌تاک، خبر داده‌اند؛ موضوعی که در کنار انتشار گسترده ویدئوهای مربوط به مناقشه حجاب، به یکی دیگر از محورهای بحث در فضای مجازی تبدیل شده است.
با ادامه انتشار روایت‌ها و تصاویر مربوط به مدارس، مناقشه حجاب در جمهوری آذربایجان اکنون فراتر از یک اختلاف بر سر لباس مدرسه، به بحثی درباره نسبت میان مقررات آموزشی، آزادی اعتقاد و دسترسی برابر به آموزش تبدیل شده است.
نظر شما