به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، نشست خبری هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران پیش از ظهر امروز، دوشنبه ۲۰ مهرماه، با حضور مهدی شفیعی، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ محمدعلی طالبی، استاندار کرمان؛ حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان؛ شهباز حسن‌پور، نماینده مردم کرمان در مجلس شورای اسلامی و پیروز ارجمند، دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی، در دفتر موسیقی برگزار شد.
در این نشست، ضمن تشریح اهداف و برنامه‌های هجدهمین دوره جشنواره، بر ضرورت توجه به موسیقی نواحی به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی ایران، حمایت از پیشکسوتان و هنرمندان جوان، گسترش اجرای موسیقی در مناطق مختلف کشور و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری در توسعه گردشگری تأکید شد و پوستر این رویداد رونمایی شد.
موسیقی نواحی؛ صدای متکثر ایران و بخشی از حافظه تاریخی کشور
«مهدی شفیعی»، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این نشست با اشاره به جایگاه موسیقی نواحی در حفظ هویت فرهنگی کشور، اظهار کرد: موسیقی نواحی، صدای متکثر ایران است؛ صدایی که وحدت خود را نه در یکسان‌شدن، بلکه در کنار هم قرار گرفتن صداها، زبان‌ها، روایت‌ها و سنت‌های گوناگون پیدا می‌کند.
وی افزود: موسیقی نواحی بازتاب تجربه زیسته مردمانی است که شادی‌ها، رنج‌ها، آیین‌ها، کار و زندگی خود را از طریق موسیقی به نسل‌های بعد منتقل می‌کنند. اگر این نغمه‌ها خاموش شوند، بخشی از حافظه فرهنگی ما نیز خاموش خواهد شد.
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر اینکه موسیقی نواحی نباید صرفاً به برگزاری یک جشنواره یا اجرای چندشبه محدود شود، ابراز امیدواری کرد که هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی، نقطه آغاز برنامه‌ریزی مستمر برای معرفی و اجرای گونه‌های متنوع موسیقی اقوام در سراسر کشور باشد.
شفیعی، معرفی پیشکسوتان، شناسایی و حمایت از استعدادهای جوان، آشنا کردن مردم با هنرمندان کمترشناخته‌شده و شناسایی گروه‌های توانمند موسیقی اقوام و مناطق مختلف ایران را از اهداف اصلی این رویداد برشمرد.
وی همچنین از استانداری کرمان برای پذیرش میزبانی جشنواره قدردانی کرد و گفت: امیدواریم با حمایت مدیریت استان، هجدهمین دوره جشنواره در فضایی شایسته و با حضور متنوع گروه‌های موسیقی نواحی برگزار شود.
جشنواره نباید به چند روز اجرای موسیقی محدود شود
«محمدعلی طالبی»، استاندار کرمان نیز در این نشست، موسیقی نواحی را صدای هویت ایرانی دانست و گفت: این موسیقی بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگ شفاهی ماست و با آیین‌ها، زبان‌ها و شیوه زیست مردم در مناطق مختلف کشور پیوندی عمیق دارد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی استان کرمان برای میزبانی این رویداد اظهار کرد: گستردگی جغرافیایی و تنوع قومی و فرهنگی کرمان، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب استان، این منطقه را به مجموعه‌ای از خرده‌فرهنگ‌ها و سنت‌های متنوع تبدیل کرده است که موسیقی محلی نیز بازتابی از همین گوناگونی است.
استاندار کرمان با بیان اینکه انتظار می‌رود جشنواره موسیقی نواحی فراتر از چند روز اجرای برنامه، زمینه‌ساز یک جریان فرهنگی ماندگار شود، افزود: این رویداد باید به شناسایی، حفظ و انتقال میراث موسیقی نواحی به نسل جدید کمک کند.
طالبی، پیوند جشنواره با گردشگری فرهنگی را از دیگر انتظارات استان برشمرد و تصریح کرد: حضور هنرمندان و گروه‌های موسیقی از سراسر ایران، فرصتی ارزشمند برای معرفی میراث تاریخی، روستاهای گردشگری، صنایع‌دستی، خوراک و دیگر جلوه‌های فرهنگی کرمان است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به عدالت فرهنگی در برگزاری جشنواره گفت: انتظار داریم برنامه‌ها تنها به مرکز استان یا چند شهر بزرگ محدود نشود و بخشی از اجراها در شهرستان‌ها و مناطقی برگزار شود که از پیشینه غنی موسیقی محلی برخوردارند؛ به‌گونه‌ای که مردم مناطق مختلف استان نیز خود را صاحب این جشنواره بدانند.
استاندار کرمان همچنین از رسانه‌ها خواست پوشش جشنواره را به خبرهای افتتاحیه و اختتامیه محدود نکنند و با روایت زندگی هنرمندان، سازها، قصه‌ها و فرهنگ‌های شکل‌دهنده به موسیقی نواحی، ابعاد مختلف این میراث فرهنگی را به مخاطبان معرفی کنند.
وی از آمادگی استانداری برای تقدیر از رسانه‌هایی خبر داد که در جریان برگزاری جشنواره، گزارش‌ها و آثار ماندگاری درباره ظرفیت‌های فرهنگی و هنری استان کرمان تولید و منتشر کنند.
نماینده مردم کرمان در مجلس: حمایت از ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی کرمان
«شهباز حسن‌پور»، نماینده مردم کرمان در مجلس شورای اسلامی نیز با قدردانی از توجه مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیریت استان به فعالیت‌های فرهنگی و هنری، بر ضرورت تولید محتوای فرهنگی درباره ظرفیت‌های تاریخی و مشاهیر کرمان تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های ارزشمند تاریخی و فرهنگی این استان اظهار کرد: کرمان از پشتوانه‌ای غنی در حوزه فرهنگ و تاریخ برخوردار است و معرفی این ظرفیت‌ها به تلاش بیشتر در زمینه تولید محتوا و بهره‌گیری از توان رسانه‌ها و مراکز علمی نیاز دارد.
حسن‌پور با اعلام حمایت از برنامه‌های فرهنگی و هنری استان، ابراز امیدواری کرد که برگزاری هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی نیز زمینه معرفی هرچه بیشتر توانمندی‌های هنرمندان و ظرفیت‌های فرهنگی کرمان را فراهم کند.
مدیرکل دفتر موسیقی: بازگشت جشنواره به کرمان با هدف خروج از چرخه تکرار
«بابک رضایی»، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به تجربه برگزاری دوره‌های پیشین جشنواره موسیقی نواحی، اظهار کرد: یکی از اهداف مهم ما در برگزاری دوره هجدهم، خروج جشنواره از چرخه تکرار و حرکت به سمت رویدادی متفاوت و رو به رشد است.
وی با اشاره به برگزاری نشست تخصصی با حضور دست‌اندرکاران دوره‌های مختلف جشنواره در سال گذشته افزود: مباحث، پیشنهادها و دیدگاه‌های مطرح‌شده در آن نشست، زمینه شکل‌گیری برنامه‌ریزی و طراحی این دوره از جشنواره را فراهم کرد.
رضایی با بیان اینکه هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی از ۹ تا ۱۴ آذرماه در شهر کرمان برگزار می‌شود، ابراز امیدواری کرد برنامه‌های پیش‌بینی‌شده با همکاری مجموعه‌های فرهنگی و هنری و حمایت مسئولان استان به بهترین شکل اجرا شود.
مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر اهمیت توجه به موسیقی فرهنگی گفت: یکی از وظایف مهم حاکمیت و به‌تبع آن دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حمایت از موسیقی فرهنگی و فراهم‌کردن زمینه رشد و تداوم آن است.
وی با اشاره به حضور هنرمندان موسیقی نواحی در کنار مردم در دوره‌های دشوار کشور، از جمله جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان، افزود: هنرمندان موسیقی نواحی در مقاطع مختلف تلاش کرده‌اند با اجرای برنامه در کنار مردم حضور داشته باشند و در ایجاد آرامش و افزایش تاب‌آوری اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
رضایی همچنین با قدردانی از همکاری استانداری کرمان، نمایندگان استان و اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمان، بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های موسیقی نواحی به‌عنوان بخشی از اقتصاد فرهنگ و گردشگری تأکید کرد.
وی ابراز امیدواری کرد که برگزاری این جشنواره در کرمان، افزون بر نمایش توانمندی‌های موسیقی اقوام، الگویی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری در توسعه اقتصادی و گردشگری دیگر مناطق کشور باشد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان: بازگشت جشنواره به خاستگاه پیشین
«حسین اسحاقی»، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان نیز با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری این استان، توجه به فرهنگ و هنر را از محورهای مهم توسعه کرمان دانست.
وی با قدردانی از حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیریت استان برای بازگشت جشنواره موسیقی نواحی به کرمان، ابراز امیدواری کرد این دوره با همکاری مجموعه‌های اجرایی و فرهنگی و حضور گسترده هنرمندان و رسانه‌ها به شکل مطلوب برگزار شود.
اسحاقی همچنین از خبرنگاران، به‌ویژه فعالان رسانه‌ای حوزه موسیقی، دعوت کرد با حضور در استان کرمان، علاوه بر پوشش جشنواره، ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و گردشگری این منطقه را به مخاطبان معرفی کنند.
ارجمند: باید برای موسیقی نواحی نسخه اقتصادی داشته باشیم
در این نشست «پیروز ارجمند»، دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با اشاره به پیشینه برگزاری این رویداد در کرمان، اظهار کرد: جشنواره موسیقی نواحی در دهه ۱۳۷۰ با هدف معرفی ظرفیت‌های موسیقی مناطق مختلف کشور شکل گرفت و کرمان در دوره‌های متعددی میزبان آن بوده است.
وی با بیان اینکه بازگشت جشنواره به کرمان از اهداف مورد توجه در برنامه‌ریزی این دوره بوده است، افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی من این است که موسیقی نواحی تاکنون کمتر از یک الگوی اقتصادی پایدار برخوردار بوده و ظرفیت‌های آن برای ایجاد درآمد و رونق اقتصادی به‌اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی با اشاره به ظرفیت‌های پیوند موسیقی و گردشگری گفت: می‌توان از طریق ایجاد فضاهایی برای آشنایی گردشگران با سنت‌های موسیقایی، برگزاری کارگاه‌های ساخت ساز و معرفی شیوه‌های بومی اجرا، زمینه ارتباط مستقیم میان هنرمندان، گردشگران و جوامع محلی را فراهم کرد.
ارجمند، گردشگری موسیقی و برگزاری جشنواره‌ها را از ظرفیت‌های مهم توسعه فرهنگی و اقتصادی دانست و افزود: تلاش کرده‌ایم در این دوره، ایده‌هایی را که پیش‌تر در حد طرح و پیشنهاد مطرح بودند، به برنامه‌های اجرایی تبدیل کنیم.
برگزاری جشنواره در سه تالار و فضاهای تاریخی کرمان
ارجمند با تشریح برنامه‌های هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی گفت: این رویداد از ۹ تا ۱۴ آذرماه در کرمان برگزار می‌شود و برای آن، برنامه‌های متنوعی در نظر گرفته شده است.
وی افزود: برای افتتاحیه جشنواره، اجرای کارناوال موسیقی با حضور هنرمندان و حرکت گروه‌ها در مسیر پیش‌بینی‌شده در شهر کرمان در نظر گرفته شده است تا مردم نیز از آغاز در جریان این رویداد قرار گیرند و امکان مشارکت عمومی فراهم شود.
دبیر جشنواره با اشاره به پیش‌بینی اجرا در فضاهای مختلف شهر اظهار کرد: تالار فرهنگ و هنر کرمان از مکان‌های اصلی برگزاری برنامه‌ها خواهد بود و همچنین بخشی از اجراها در کاروان‌سرای گنجعلی‌خان و بازار کرمان برگزار می‌شود.
وی اضافه کرد: استفاده از فضاهای تاریخی در کنار اجراهای موسیقی، فرصتی برای معرفی هم‌زمان میراث معماری و فرهنگی کرمان فراهم می‌کند.
اجرای موسیقی در روستاها و مناطق مختلف استان
ارجمند با اشاره به برنامه‌ریزی برای گسترش جغرافیای برگزاری جشنواره گفت: یکی از بخش‌های پیش‌بینی‌شده، اجرای برنامه در شهرها و روستاهای استان کرمان است تا موسیقی نواحی تنها در سالن‌های اصلی و مراکز شهری اجرا نشود.
وی از طراحی طرحی برای حرکت گروه‌های هنری به مناطق مختلف استان خبر داد و افزود: در این طرح، هنرمندان با استفاده از وسایل نقلیه پیش‌بینی‌شده به روستاها و مناطق عشایری می‌روند و در کنار موسیقی‌دانان محلی به اجرای برنامه می‌پردازند.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی با تأکید بر اهمیت تعامل میان هنرمندان مناطق مختلف گفت: هدف این است که اجراها به شکل مشارکتی انجام شود و موسیقی‌دانان هر منطقه در کنار گروه‌های مهمان، امکان معرفی فرهنگ و سنت‌های موسیقایی خود را داشته باشند.
حفظ اصالت موسیقی نواحی در کنار فرصت نوآوری
ارجمند با اشاره به برنامه‌های بخش اصلی جشنواره اظهار کرد: در انتخاب آثار این بخش، توجه به هویت و اصالت موسیقی هر منطقه و حفظ ویژگی‌های سنتی آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی افزود: موسیقی نواحی در بسیاری از سنت‌های خود بر اجراهای تک‌خوانی، دونوازی و ترکیب‌های محدود استوار بوده است؛ ازاین‌رو، در انتخاب و اجرای آثار باید ویژگی‌های اصیل موسیقی مناطق مختلف مورد توجه قرار گیرد.
دبیر جشنواره از پیش‌بینی بخش ویژه پیشکسوتان خبر داد و گفت: هنرمندان برجسته و صاحب‌مرجعیت موسیقی نواحی از استان‌های مختلف برای حضور در جشنواره دعوت می‌شوند و در کنار اجرا، روند ثبت و مستندسازی آثار و تجربه‌های آنان نیز دنبال خواهد شد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت حمایت از نسل جدید هنرمندان اظهار کرد: در این دوره، بخش ویژه جوانان در نظر گرفته شده است تا هنرمندان جوانی که در عین وفاداری به سنت‌ها، تجربه‌های نوآورانه دارند، فرصت معرفی آثار خود را پیدا کنند.
ارجمند افزود: در کنار پاسداشت اصالت‌ها، باید امکان گفت‌وگو درباره شیوه‌های نوآوری در موسیقی نواحی نیز فراهم شود. به همین دلیل، در بخش پژوهش جشنواره به موضوع نسبت میان حفظ اصالت و نوآوری در موسیقی پرداخته خواهد شد.
به گفته وی، مقالات برگزیده این بخش نیز در قالب کتاب مقالات جشنواره منتشر می‌شود.
برنامه‌های بین‌المللی با محوریت مسیر تاریخی تجارت ادویه
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی همچنین از پیش‌بینی بخش بین‌الملل در این دوره خبر داد و گفت: این بخش با توجه به پیوندهای تاریخی مسیر تجارت ادویه و ارتباطات فرهنگی میان مناطق مختلف طراحی شده است.
وی با اشاره به جایگاه کرمان در مسیرهای تاریخی تجارت افزود: کرمان یکی از مراکز مهم در این مسیر بوده و تلاش داریم با دعوت از هنرمندان کشورهای مرتبط، زمینه حضور و تبادل تجربه میان موسیقی‌دانان مناطق مختلف را فراهم کنیم.
ارجمند از پیگیری برای حضور هنرمندانی از کشورهایی همچون هند، پاکستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، عراق و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر داد و تأکید کرد که تحقق این برنامه به هماهنگی‌های اجرایی و شرایط حضور گروه‌ها بستگی دارد.
نمایش فیلم‌های مستند و برگزاری نمایشگاه عکس
وی با اشاره به دیگر برنامه‌های فرهنگی جشنواره اظهار کرد: نمایش فیلم‌های مستند درباره موسیقی نواحی ایران که از دهه ۱۳۴۰ به بعد تولید شده‌اند، از دیگر بخش‌های این رویداد است. بسیاری از این آثار ارزش فرهنگی و پژوهشی بالایی دارند، اما کمتر در معرض دید مخاطبان قرار گرفته‌اند.
دبیر جشنواره افزود: برگزاری نمایشگاه عکس با موضوع موسیقی نواحی و نمایش منتخبی از آثار عکاسان این حوزه نیز در برنامه قرار دارد.
ارجمند همچنین از برنامه‌ریزی برای پخش زنده اجراهای سالن اصلی از طریق سکوی «شیدا» خبر داد و گفت: تولید و انتشار محتوای تصویری و مستند از اجراها و فعالیت‌های جشنواره، یکی از محورهای جدی این دوره است.
وی ادامه داد: تلاش می‌کنیم اجراها، روایت‌های هنرمندان و تجربه‌های موسیقایی مناطق مختلف ثبت و ضبط شود تا محتوای تولیدشده تنها به روزهای برگزاری جشنواره محدود نماند و در دوره‌های بعد نیز قابلیت استفاده و بازنشر داشته باشد.
توجه به گردشگری موسیقی و بسته‌های سفر
ارجمند در بخش دیگری از سخنان خود، گردشگری موسیقی را از زمینه‌های مهم توسعه جشنواره دانست و گفت: برای این دوره، با همکاری آژانس‌های گردشگری در کرمان و تهران، برنامه‌ریزی برای ارائه بسته‌های سفر مرتبط با جشنواره انجام شده است.
وی ابراز امیدواری کرد که این اقدام در دوره‌های آینده گسترش یابد و با معرفی بهتر ظرفیت‌های موسیقی نواحی و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی کرمان، زمینه حضور بیشتر گردشگران فراهم شود.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی تأکید کرد: هدف آن است که جشنواره علاوه بر حمایت از هنرمندان و معرفی میراث موسیقایی کشور، به فرصتی برای رونق گردشگری، تقویت اقتصاد فرهنگ و ایجاد ارتباط پایدار میان موسیقی، زندگی مردم و ظرفیت‌های بومی تبدیل شود.
نظر شما