دکتر مجید فولادیان، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری شبستان، با اشاره به وضعیت اقتصادی نامناسب سالمندان در شرایط کنونی کشور اظهار کرد:، افزایش هزینه‌های دارو و درمان و کاهش قدرت خرید بازنشستگان از مهم‌ترین چالش‌های این قشراست که این مساله نیازمند این است که برنامه‌ریزی فوری توسط دولت و نهادهای اقتصادی برای حمایت از آنها صورت پذیرد.
وی همچنین از اجرای آزمایشی طرح «داشبورد سالمندی و شناسنامه سالمندان» خبر داد و گفت: با تکمیل این طرح، امکان شناسایی دقیق‌تر وضعیت اقتصادی، بیماری‌ها، داروهای مصرفی و نیازهای سالمندان فراهم می‌شود و می‌توان با اتصال اطلاعات آن به طرح‌هایی مانند کالابرگ، خدمات حمایتی را به‌صورت هدفمند و فوری در اختیار سالمندان نیازمند قرار داد.
وی همچنین از اجرای آزمایشی طرح «داشبورد سالمندی و شناسنامه سالمندان» خبر داد و گفت: با تکمیل این طرح، امکان شناسایی دقیق‌تر وضعیت اقتصادی، بیماری‌ها، داروهای مصرفی و نیازهای سالمندان فراهم می‌شود و می‌توان با اتصال اطلاعات آن به طرح‌هایی مانند کالابرگ، خدمات حمایتی را به‌صورت هدفمند و فوری در اختیار سالمندان نیازمند قرار داد. وضعیت اقتصادی سالمندان با افزایش سن نامناسب‌تر می‌شود
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور در پاسخ به این پرسش که چه میزان از نیازهای سالمندان کشور در شرایط کنونی تأمین می‌شود و دولت، سازمان‌ها و دستگاه‌های مسئول چه وظایفی در قبال این قشر دارند، اظهار کرد: بر اساس اطلاعات آماری موجود و پیمایشی که به‌صورت نمونه در دوره جنگ انجام دادیم، سالمندان کشور با توجه به بحران‌های اقتصادی موجود، از نظر معیشتی در وضعیت مناسبی قرار ندارند.
وی افزود: داده‌ها و اطلاعات ما نشان می‌دهد که با افزایش سن و ورود افراد به دوران سالمندی، وضعیت اقتصادی آنان متأسفانه نامناسب‌تر می‌شود و روند نزولی پیدا می‌کند. به بیان دیگر، هرچه سن افراد افزایش می‌یابد، شرایط اقتصادی آنان نیز با دشواری‌های بیشتری مواجه می شود.
فولادیان با اشاره به وضعیت اقتصادی بازنشستگان تصریح کرد: در نظام بازنشستگی کشور نیز، همان‌طور که می‌دانیم، در بسیاری از سازمان‌های دولتی، میزان دریافتی افراد پس از بازنشستگی به‌شدت کاهش پیدا می‌کند. در واقع، با بازنشسته‌شدن افراد، سفره معیشتی آنان کوچک‌تر می‌شود و قدرت اقتصادی‌شان کاهش می‌یابد. این اتفاقی است که در کشور ما در حال رخ‌دادن است و در نتیجه آن، سالمندان برای تأمین نیازهای اقتصادی خود با دشواری‌های بیشتری مواجه می‌شوند. بنابراین، ضرورت دارد وضعیت معیشتی این قشر بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد و برای رفع مشکلات آنان چاره‌اندیشی شود.
افزایش هزینه‌های دارو و درمان، فشار مضاعفی بر سالمندان وارد می‌کند
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور با اشاره به افزایش هزینه‌های درمان و تأثیر آن بر زندگی سالمندان گفت: از سوی دیگر، متأسفانه در حوزه دارو نیز پس از جنگ و در شرایط تحریم‌ها و محاصره دریایی، قیمت و هزینه دارو در ایران به‌شدت افزایش یافته است. به نظر می‌رسد این افزایش در برخی موارد به چند صد درصد رسیده باشد؛ رشدی که دست‌کم در تاریخ معاصر ایران، نمونه‌ای با این شدت از آن به خاطر ندارم.
وی با تأکید بر اینکه سالمندان به دلیل شرایط سنی و وضعیت سلامت خود، بیش از جوانان به خدمات درمانی نیاز دارند، افزود: سالمندان به‌طور معمول با تعداد بیشتری از بیماری‌ها مواجه هستند و نوع بیماری‌های آنان نیز ممکن است نیازمند مراقبت‌ها و درمان‌های مستمر باشد. به همین دلیل، بخش بزرگ‌تری از منابع مالی و سبد معیشتی آنان باید صرف تأمین هزینه‌های دارو و درمان شود.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، افزایش قیمت دارو و هزینه‌های درمان مستقیماً بر معیشت سالمندان تأثیر می‌گذارد و سفره اقتصادی آنان را به‌شدت کوچک‌تر می‌کند. این وضعیتی است که امروز با آن مواجه هستیم و ضرورت دارد دولت و نهادهای اقتصادی برای مدیریت این شرایط و حمایت از سالمندان، به‌صورت عاجل و سریع چاره‌اندیشی کنند.
یکی از مهم‌ترین اقداماتی که در حال پیگیری آن هستیم، طراحی داشبورد سالمندی و شناسنامه سالمندان است؛ اقدامی که می‌تواند زمینه ارائه نظام‌مند، سریع و هدفمند خدمات به سالمندان کشور را در آینده فراهم کند. هدف این است که برای هر سالمند ایرانی، در هر نقطه از کشور، اطلاعات مشخص و دقیقی در اختیار داشته باشیم؛ به‌گونه‌ای که بدانیم هر فرد چه ویژگی‌هایی دارد، در کدام دهک درآمدی قرار گرفته، با چه مشکلات اقتصادی مواجه است، چه داروهایی مصرف می‌کند و از چه بیماری‌هایی رنج می‌برد.
داشبورد سالمندی و شناسنامه جامع؛ راهکاری برای شناسایی دقیق نیازهای سالمندان
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور در ادامه، در پاسخ به پرسشی درباره نیازهای غیرمادی سالمندان و اقدامات این دبیرخانه برای پاسخ‌گویی به این نیازها، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اقداماتی که در حال پیگیری آن هستیم، طراحی داشبورد سالمندی و شناسنامه سالمندان است؛ اقدامی که می‌تواند زمینه ارائه نظام‌مند، سریع و هدفمند خدمات به سالمندان کشور را در آینده فراهم کند.
وی تصریح کرد: هدف این است که برای هر سالمند ایرانی، در هر نقطه از کشور، اطلاعات مشخص و دقیقی در اختیار داشته باشیم؛ به‌گونه‌ای که بدانیم هر فرد چه ویژگی‌هایی دارد، در کدام دهک درآمدی قرار گرفته، با چه مشکلات اقتصادی مواجه است، چه داروهایی مصرف می‌کند و از چه بیماری‌هایی رنج می‌برد.
فولادیان ادامه داد: اگر بتوانیم این اطلاعات را به‌صورت دقیق گردآوری و تکمیل کنیم، قادر خواهیم بود مشکلات و نیازهای سالمندان را با دقت بیشتری شناسایی کنیم و متناسب با شرایط هر فرد، خدمات موردنیاز را در اختیار او قرار دهیم. در حال حاضر، اجرای آزمایشی این طرح را در یک شهر کوچک آغاز کرده‌ایم تا زمینه بررسی و تکمیل آن فراهم شود.
اتصال اطلاعات سالمندان به طرح کالابرگ برای حمایت فوری از افراد نیازمند
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور با اشاره به ظرفیت طرح کالابرگ برای حمایت هدفمند از سالمندان کم‌درآمد گفت: در گام بعدی می‌توانیم اطلاعات داشبورد سالمندی و شناسنامه سالمندان را به سیاست کالابرگ متصل کنیم؛ طرحی که به نظر من، از نظر اجرایی، اقدام مهم و بزرگی در کشور بوده است.
وی افزود: از این طریق می‌توانیم سالمندانی را که از نظر اقتصادی در وضعیت قرمز قرار دارند، شناسایی کنیم. منظور از این گروه، سالمندانی هستند که در دهک‌های درآمدی یک، دو و سه قرار دارند و از نظر سلامت نیز با شرایط دشوارتری مواجه‌اند؛ برای مثال، چهار بیماری یا بیشتر دارند یا به بیماری خاصی مبتلا هستند. اگر بتوانیم اطلاعات اقتصادی و سلامت این افراد را به یکدیگر متصل کنیم و سالمندان دارای شرایط بحرانی را به‌سرعت شناسایی کنیم، امکان رسیدگی فوری و اضطراری به وضعیت آنان فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به اقدامات حمایتی دستگاه‌های مسئول تصریح کرد: در حال حاضر، سازمان‌هایی مانند کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی خدمات و اقدامات حمایتی متعددی انجام می‌دهند؛ اما به دلیل ضعف در داده‌ها و اطلاعات و همچنین پیچیدگی‌های موجود در این حوزه، هنوز نمی‌توانیم خدمات‌رسانی را به شکل کاملاً هدفمند و دقیق انجام دهیم. لذا با تکمیل اطلاعات و ایجاد ارتباط میان داده‌های اقتصادی، درمانی و اجتماعی سالمندان، می‌توانیم این خدمات را دقیق‌تر هدف‌گذاری کنیم و زمینه ارائه سریع‌تر و مؤثرتر حمایت‌ها به سالمندان نیازمند را فراهم آوریم.
بانک زمان؛ ظرفیتی برای کاهش تنهایی و رفع نیازهای روزمره سالمندان
فولادیان درباره ظرفیت بانک زمان برای پاسخ‌گویی به نیازهای غیرمادی سالمندان اظهار کرد: بانک زمان، طرحی است که سازمان بهزیستی در حال اجرای آن است؛ البته من اطلاعات جزئی و کاملی از روند اجرای این طرح در اختیار ندارم، اما ایده اصلی آن این است که افراد در نظام محله‌محور بتوانند از خدمات یکدیگر به‌صورت رایگان استفاده کنند.
همه نیازهای سالمندان اقتصادی و مالی نیست و برخی از مشکلات آنان ماهیت اجتماعی دارد. یکی از مهم‌ترین این مسائل، تنهایی سالمندان است که باید برای کاهش آن برنامه‌ریزی شود. گاهی انجام برخی امور روزمره، مانند خرید از بیرون از منزل، برای دیگران کاری ساده به شمار می‌رود، اما همین کارهای معمولی ممکن است برای برخی سالمندان دشوار باشد. وی افزود: در این سازوکار، خدماتی که افراد به دیگران ارائه می‌دهند، می‌تواند در قالب بانک زمان ثبت شود و در مقابل، خود آنان نیز در زمان نیاز از خدمات سایر افراد بهره‌مند شوند. سالمندان نیز به‌عنوان یکی از گروه‌های هدف اصلی این طرح انتخاب شده‌اند و چنین ظرفیتی می‌تواند به رفع بخشی از نیازهای آنان کمک کند.
فولادیان با اشاره به اهمیت توجه به مسائل غیرمالی سالمندان گفت: همان‌طور که اشاره کردید، همه نیازهای سالمندان اقتصادی و مالی نیست و برخی از مشکلات آنان ماهیت اجتماعی دارد. یکی از مهم‌ترین این مسائل، تنهایی سالمندان است که باید برای کاهش آن برنامه‌ریزی شود. گاهی انجام برخی امور روزمره، مانند خرید از بیرون از منزل، برای دیگران کاری ساده به شمار می‌رود، اما همین کارهای معمولی ممکن است برای برخی سالمندان دشوار باشد و به کمک دیگران نیاز داشته باشند.
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور در پایان تأکید کرد: ظرفیت‌هایی مانند بانک زمان و سازوکارهای محله‌محور می‌توانند در رفع این مشکلات نقش مؤثری داشته باشند. با استفاده از این روش‌ها، می‌توان بخشی از نیازهای روزمره سالمندان را برطرف کرد، از تنهایی آنان کاست و گام مهمی در جهت بهبود کیفیت زندگی و افزایش حمایت اجتماعی از این قشر برداشت.
نظر شما