به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، آیت‌الله لطف‌الله دژکام عصر دوشنبه در جلسه تفسیر قرآن کریم در حرم مطهر حضرت سیدعلاءالدین حسین(ع) شیراز، با اشاره به آیات مربوط به داستان حبیب نجار اظهار کرد: حبیب نجار پس از مشاهده معجزات پیامبران و ایمان آوردن به آنان، نزد مردم رفت و آنان را به پیروی از پیامبران دعوت کرد.
وی افزود: حبیب نجار در سخنان خود این پرسش را مطرح می‌کرد که چرا باید موجودی را پرستید که نه توان سودرسانی دارد و نه می‌تواند زیانی را از انسان دور کند.
خداوند؛ سرچشمه سود و دفع ضرر
دژکام با اشاره به مفهوم توحید گفت: ما خداوند را می‌خواهیم تا سود برساند، ضرر را دفع کند و انسان را تربیت کند؛ بنابراین اگر موجودی را به عنوان خدا قرار دهیم که هیچ اثری در عالم ندارد، چنین اعتقادی با حقیقت توحید سازگار نیست.
نماینده ولی‌فقیه در فارس سپس مسئله اثرگذاری موجودات در جهان را یکی از مباحث مهم در فهم توحید دانست و اظهار کرد: پرسش اساسی این است که آیا در عالم، غیر از خدای متعال، عوامل دیگری نیز تأثیرگذار هستند یا خیر.
وی ادامه داد: برای مثال می‌گوییم آتش می‌سوزاند و از این جهت برای آتش اثر قائل هستیم، اما مسئله مهم این است که این اثر از کجا آمده و آیا آتش به صورت مستقل دارای چنین اثری است یا این اثر به اراده دیگری وابسته است؟
مرز میان علت طبیعی و اراده الهی
امام جمعه شیراز با اشاره به سابقه این بحث در فلسفه غرب گفت: مسئله رابطه خداوند با جهان طبیعت و نسبت او با علل و عوامل طبیعی، از گذشته در فلسفه غرب نیز مورد توجه فیلسوفان بزرگ بوده است، اما مسئله تأثیرگذاری علل طبیعی و نسبت آن با اراده الهی در این دیدگاه‌ها به شکل دقیقی تبیین نشده است.
دژکام با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره دیدگاه نیوتن نسبت به نظام طبیعت افزود: درباره فیزیک نیوتن نیز این بحث وجود داشته که نقش خداوند در نظام طبیعت چگونه تبیین می‌شود.
وی تصریح کرد: اگر در یک نظام فکری، علت‌های طبیعی به صورت مستقل دیده شوند، این تصور شکل می‌گیرد که خداوند در اداره عالم نقشی ندارد؛ در حالی که نگاه توحیدی اسلام دقیقاً در نقطه مقابل این برداشت قرار دارد.
نماینده ولی‌فقیه در فارس با اشاره به ظرفیت حکمت اسلامی در تبیین این مسئله گفت: ما به ملاصدرا و خواجه نصیرالدین طوسی افتخار می‌کنیم، چراکه در حکمت اسلامی نسبت میان علت‌های طبیعی و اراده خداوند با دقت بیشتری تبیین شده است.
«اذن الهی»؛ شرط اثرگذاری اسباب
دژکام در ادامه سخنان خود با استناد به آیه‌الکرسی، به مفهوم «اذن الهی» پرداخت و گفت: قرآن کریم در آیه «مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ» به نکته‌ای دقیق اشاره می‌کند؛ حتی شفاعت نیز بدون اذن خداوند امکان تحقق ندارد.
وی افزود: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان توضیح می‌دهد که علل و اسباب، علت‌های مستقل نیستند، بلکه واسطه و شفیع‌اند و در صورتی که خداوند اجازه دهد، اثر می‌گذارند.
امام جمعه شیراز ادامه داد: بنابراین اگر بگوییم عاملی به انسان سود می‌رساند، سخن نادرستی نگفته‌ایم، اما باید توجه داشته باشیم که این اثرگذاری مستقل نیست و تنها با اذن خداوند تحقق پیدا می‌کند.
معارف توحیدی را باید به زبان امروز گفت
نماینده ولی‌فقیه در فارس با تأکید بر ضرورت انتقال درست این مفاهیم به نسل‌های مختلف اظهار کرد: جامعه امروز به تبیین چنین ظرافت‌های توحیدی نیاز دارد و این معارف باید برای دانش‌آموزان با زبان خودشان، برای دانشجویان متناسب با فضای فکری آنان و برای عموم مردم به شکلی قابل فهم بیان شود.
دژکام همچنین بر ضرورت به‌روزرسانی شیوه‌های تبلیغ دینی تأکید کرد و گفت: تبلیغ دین نیازمند توجه جدی به ابزارها و روش‌های جدید است و نباید اجازه دهیم پیام دین به دلیل انتخاب روش نادرست در تبلیغ، آسیب ببیند یا ضایع شود.
حبیب نجار؛ مؤمنی که تا آخر ایستاد
امام جمعه شیراز در ادامه جلسه تفسیر قرآن با بازگشت به ادامه داستان حبیب نجار در سوره «یس» اظهار کرد: حبیب نجار در برابر مردم ایستاد، ایمان خود را آشکار کرد و از پیامبران خواست شاهد ایمان او باشند.
وی این بخش از داستان را یادآور این حقیقت دانست که ایمان و اعمال انسان در عالم ثبت می‌شود و در قیامت نیز شاهدانی بر اعمال انسان وجود خواهند داشت.
دژکام افزود: خداوند، پیامبر اسلام(ص) و اهل‌بیت(ع) از جمله شاهدان اعمال انسان هستند و مؤمن باید بداند آنچه انجام می‌دهد، از نگاه خداوند و اولیای الهی پنهان نمی‌ماند.
الگویی برای مؤمنان در روزهای سخت
نماینده ولی‌فقیه در فارس با اشاره به ایستادگی حبیب نجار تا آخرین لحظه زندگی گفت: این شخصیت قرآنی الگویی برای کسانی است که در مسیر ایمان و تبلیغ دین ایستادگی می‌کنند و حتی در شرایط تهد
نظر شما