عباس اسماعیلی، معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی اظهار کرد: خراسان جنوبی در اجرای دادگاههای برخط توانسته است به جایگاه نخست کشور دست پیدا کند و این شیوه از دادرسی به صورت گسترده و نظاممند در شعب قضایی استان در حال اجرا است.
وی افزود: در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۲۹ هزار دادگاه برخط در تمامی شعب استان برگزار شده است که این میزان استفاده از ظرفیت دادرسی غیرحضوری، خراسان جنوبی را در صدر استانهای کشور قرار داده است.
اسماعیلی ادامه داد: راهاندازی و توسعه دادگاههای برخط در استان در راستای سند تحول و تعالی قوه قضاییه و با هدف غیرحضوریسازی خدمات قضایی، تسهیل دسترسی مردم به عدالت و تکریم اربابرجوع انجام شده است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی با اشاره به آثار اجرای این طرح در زندگی مردم گفت: برگزاری دادگاههای برخط موجب حذف بسیاری از ترددهای غیرضروری شده و بهویژه در استانی مانند خراسان جنوبی که فاصله بین نقاط مختلف آن زیاد است، اهمیت ویژهای دارد.
وی بیان کرد: در ۶ ماهه نخست امسال بیش از ۲۹ هزار دادگاه برخط برگزار شده که این اقدام علاوه بر تسهیل فرآیند رسیدگی به پروندهها، در کاهش خطرات جادهای و صرفهجویی در وقت و هزینه مردم نیز مؤثر بوده است.
اسماعیلی با بیان اینکه یکی از مهمترین مزایای دادرسی برخط، حذف سفرهای طولانی برای حضور در جلسات دادگاه است، گفت: بسیاری از مراجعان برای انجام امور قضایی مجبور بودند مسافتهای طولانی را طی کنند، اما با فراهم شدن امکان حضور برخط، این نیاز تا حد زیادی برطرف شده است.
وی با اشاره به اینکه خدمات دادگاههای برخط محدود به داخل کشور نیست، افزود: این دادگاهها برای ایرانیان و حتی طرفین پرونده در کشورهای مختلف نیز برگزار شده است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی ادامه داد: در کشورهایی از جمله پاکستان، ترکیه، آلمان، عراق و ایتالیا نیز امکان برگزاری جلسات برخط برای طرفین پرونده فراهم شده است.
اسماعیلی گفت: در ایام پیادهروی اربعین نیز با توجه به حضور تعداد زیادی از هموطنان در عراق، امکان برگزاری دادگاههای برخط برای افرادی که در این کشور حضور داشتند، فراهم شد و بخشی از پروندهها از همین طریق مورد رسیدگی قرار گرفت.
وی تصریح کرد: این ظرفیت نشان میدهد دادرسی برخط توانسته است محدودیتهای جغرافیایی را تا حد زیادی از میان بردارد و امکان دسترسی افراد به فرآیند دادرسی را حتی در خارج از مرزهای کشور فراهم کند.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی با اشاره به آثار اقتصادی و اجتماعی دادرسی برخط اظهار کرد: برگزاری این دادگاهها موجب حذف سفرهای طولانی، کاهش خطرات جادهای و صرفهجویی قابل توجه در وقت و هزینه مردم شده است.
وی کاهش ازدحام در محاکم را از دیگر آثار اجرای این طرح عنوان کرد و افزود: زمانی که حضور فیزیکی افراد در بسیاری از جلسات ضروری نباشد، از تجمع و ازدحام در محیطهای قضایی نیز کاسته میشود.
اسماعیلی ادامه داد: استفاده از ظرفیت دادرسی برخط همچنین زمینه بهرهگیری مطلوبتر از زیرساختهای فناوری اطلاعات را فراهم کرده و موجب شده است خدمات قضایی با سرعت بیشتری در اختیار مردم قرار گیرد.
وی یکی دیگر از آثار این شیوه را کاهش زمینههای بروز رفتارهای غیرقانونی عنوان کرد و گفت: کاهش مراجعه حضوری و حذف واسطههای غیرضروری میتواند در جلوگیری از پدیدههایی مانند کارچاقکنی نیز مؤثر باشد.
اسماعیلی با اشاره به اینکه دادرسی برخط تنها به برگزاری تصویری جلسات محدود نمیشود، گفت: در این فرآیند تمامی مراحل قانونی مورد نیاز به صورت برخط انجام میشود.
وی افزود: احراز هویت، انجام تشریفات سوگند، ثبت اظهارات طرفین و امضای الکترونیک از جمله فرآیندهایی است که در بستر سامانههای الکترونیکی انجام میشود.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی بیان کرد: فراهم شدن امکان انجام این مراحل به صورت غیرحضوری، دسترسی مردم به خدمات قضایی را آسانتر کرده و موجب شده است فاصله جغرافیایی دیگر مانع جدی برای حضور افراد در فرآیند دادرسی نباشد.
وی ادامه داد: با توجه به شرایط جغرافیایی خاص خراسان جنوبی و فاصله طولانی برخی نقاط استان با مرکز استان، توسعه این خدمات اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اسماعیلی با اشاره به گستردگی خراسان جنوبی گفت: در برخی نقاط استان فاصله تا مرکز استان به بیش از ۴۵۰ کیلومتر میرسد و فرسودگی و شرایط برخی مسیرهای ارتباطی نیز ضرورت استفاده از ظرفیتهای دادرسی الکترونیک را دوچندان میکند.
وی افزود: در چنین شرایطی، هر اقدامی که بتواند نیاز مردم به ترددهای طولانی را کاهش دهد، علاوه بر صرفهجویی در زمان و هزینه، از بروز مخاطرات احتمالی در مسیرهای جادهای نیز جلوگیری خواهد کرد.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی تأکید کرد: توسعه دادرسی برخط نقش مهمی در کاهش اطاله دادرسی، تسریع رسیدگی به پروندهها و فراهم کردن دسترسی آسانتر مردم به خدمات قضایی داشته است.
اسماعیلی با اشاره به مبانی قانونی اجرای دادگاههای برخط گفت: ماده ۲۵ آییننامه استفاده از سامانههای رایانهای و مخابراتی و همچنین دستورالعمل مصوب سال ۱۴۰۰ درباره انتشار احکام و برگزاری دادگاه علنی، از جمله مستندات رسمی مورد استناد برای اجرای این شیوه از دادرسی در کشور است.
وی افزود: توسعه دادرسی برخط در چارچوب قوانین و مقررات موجود انجام میشود و هدف اصلی آن، استفاده از فناوریهای نوین برای تسهیل ارائه خدمات قضایی و افزایش دسترسی مردم به عدالت است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری کل خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: تجربه استان در برگزاری گسترده دادگاههای برخط نشان داده است که استفاده هدفمند از فناوری میتواند بخش قابل توجهی از مشکلات ناشی از فاصلههای جغرافیایی و ترددهای غیرضروری را کاهش دهد.
اسماعیلی در پایان گفت: توسعه این شیوه از دادرسی گامی مهم در مسیر تحقق اهداف عالی قوه قضاییه، هوشمندسازی فرآیندهای قضایی و استفاده هرچه بیشتر از فناوریهای روز برای ارائه خدمات سریعتر و آسانتر به مردم است.

نظر شما