خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- خانواده نخستین مدرسه انسان برای آموختن گفتوگو، اعتماد، مسئولیتپذیری و زیست مشترک است؛ اما وقتی فشارهای اقتصادی، ضعف مهارتهای ارتباطی، تغییر سبک زندگی، آسیبهای فضای مجازی و دخالتهای نادرست اطرافیان در کنار یکدیگر قرار میگیرند، کوچکترین اختلافها نیز میتوانند به بحرانی جدی تبدیل شوند؛ بحرانی که گاهی از یک سوءتفاهم ساده آغاز میشود و در نهایت به جدایی میانجامد.
طلاق را نمیتوان صرفاً یک تصمیم شخصی میان زن و مرد دانست؛ چراکه آثار آن از زندگی زوجین فراتر رفته و فرزندان، خانوادهها و حتی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد.
حجت الاسلام یدالله وحدانینیا، معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، با تأکید بر اینکه طلاق پدیدهای چندعلتی و پیچیده است، اظهار کرد: به ندرت میتوان تنها یک دلیل را به عنوان عامل اصلی و قطعی طلاق معرفی کرد و بر اساس دادههای آماری حاصل از اختلافات خانوادگی مطرحشده در دادگاههای خانواده، دلایل طلاق را میتوان در چند محور دستهبندی کرد.
وی افزود: مسائل روانشناختی و ضعف مهارتهای ارتباطی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی، اعتیاد، خیانتهای زناشویی، دخالتهای غیرسازنده اطرافیان و نارضایتیهای عاطفی و جنسی از جمله مهمترین عواملی هستند که در پروندههای خانوادگی مشاهده میشوند.
ضعف مهارتهای ارتباطی؛ یکی از ریشههای اصلی اختلافات خانوادگی
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به نقش اختلالات شخصیتی، ضعف مهارتهای ارتباطی و نبود تفاهم در شکلگیری اختلافات، گفت: در بسیاری از پروندههای قضایی، عناوینی مانند «عدم تفاهم اخلاقی» یا «سوءرفتار» مطرح میشود در بسیاری از پروندههای قضایی، عناوینی مانند «عدم تفاهم اخلاقی» یا «سوءرفتار» مطرح میشود که ریشه بسیاری از آنها به فقدان مهارت گفتوگو و حل تعارض، ناتوانی زوجین در مدیریت بحرانها و تفاوت سلیقهها بازمیگردد.
حجت الاسلام وحدانینیا ادامه داد: انتخاب ناآگاهانه و نداشتن شناخت کافی پیش از ازدواج، تفاوتهای فاحش در باورها، سبک زندگی و ارزشهای فردی و همچنین اختلالات روانشناختی کنترلنشده مانند پرخاشگری، خودشیفتگی و سوءظن نیز میتواند زمینهساز اختلافات جدی شود.
وی اعتیاد، بهویژه اعتیاد به مواد مخدر صنعتی و روانگردان را از دیگر عوامل مهم در برخی پروندههای طلاق دانست و افزود: در بخشی از پروندههایی که بانوان به دلیل عسر و حرج مطرح میکنند، اعتیاد همسر یکی از موضوعات اساسی است؛ چراکه اعتیاد میتواند به بیکاری، فقر شدید، رفتارهای پرخطر، خشونت خانگی، سلب صلاحیت سرپرستی و سستی بنیان اعتماد در خانواده منجر شود.
وی با اشاره به مشکلات اقتصادی و معیشتی نیز گفت: بیکاری یا ناامنی شغلی، ناتوانی در تأمین حداقلهای معیشت مانند مسکن و هزینههای جاری و همچنین فشارهای ناشی از تورم، آستانه تحمل روانی زوجین را کاهش داده و اختلافات را تشدید میکند.
حجت الاسلام وحدانینیا خیانتهای زناشویی را از دیگر عوامل مهم دانست و بیان کرد: کاهش صمیمیت عاطفی و جنسی و ورود شخص ثالث به رابطه، یکی از اساسیترین ارکان پیوند یعنی اعتماد میان زوجین را تخریب میکند.
وی افزود: تسهیل ارتباطات ناسالم و مقایسههای نامتوازن ناشی از فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز در سالهای اخیر میتواند این روند را تشدید کند.تسهیل ارتباطات ناسالم و مقایسههای نامتوازن ناشی از فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز در سالهای اخیر میتواند این روند را تشدید کند.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی همچنین دخالتهای غیرسازنده اطرافیان و وابستگی شدید هر یک از زوجین به خانواده اصلی را از عوامل اختلاف عنوان کرد و گفت: نبود استقلال روانی، عاطفی و مالی، مرزبندیهای ضعیف در زندگی مشترک و اجازه دادن به خانوادهها برای دخالت در تصمیمهای خصوصی زوجین، زمینه بروز تعارضات را فراهم میکند.
وی نارضایتیها و اختلالات جنسی و عاطفی را نیز مورد اشاره قرار داد و افزود: درصد قابل توجهی از اختلافات زناشویی میتواند ریشه در سردی روابط عاطفی و اختلالات و نارضایتیهای جنسی داشته باشد؛ موضوعی که به دلیل تابوهای فرهنگی و شرم، گاهی مستقیماً در محاکم مطرح نمیشود و تحت عناوینی مانند ناسازگاری یا عسر و حرج خود را نشان میدهد.
اقتصاد؛ شتابدهنده اختلافات پنهان در خانواده
حجت الاسلام وحدانینیا در پاسخ به این پرسش که مشکلات اقتصادی چه میزان در افزایش طلاق نقش دارند، گفت: نقش مشکلات اقتصادی را نمیتوان صرفاً به عنوان یک علت مجزا در نظر گرفت؛ اقتصاد بیشتر نقش یک «بستر ساختاری» و «شتابدهنده» را ایفا میکند که سایر آسیبها و تعارضات پنهان میان زوجین را فعال و تشدید میکند.
وی با اشاره به سازوکارهای مستقیم اقتصادی و حقوقی افزود: ترک انفاق و ناتوانی زوج در تأمین معیشت اولیه خانواده و هزینههای ضروری زندگی، از جمله موضوعاتی است که میتواند زمینهساز اختلافات حقوقی شود.ترک انفاق و ناتوانی زوج در تأمین معیشت اولیه خانواده و هزینههای ضروری زندگی، از جمله موضوعاتی است که میتواند زمینهساز اختلافات حقوقی شود.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی ادامه داد: بر اساس ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی، ناتوانی زوج یا استنکاف وی از پرداخت نفقه میتواند از موجبات الزام وی به طلاق یا ایجاد حق طلاق برای زوجه باشد.
وی بحران مسکن را یکی دیگر از آثار فشار اقتصادی دانست و گفت: تورم شدید در بخش مسکن، بسیاری از زوجین، بهویژه زوجهای سالهای ابتدایی زندگی را مجبور به همزیستی با خانوادهها یا اقامت در مناطقی با سطح رفاه پایینتر میکند که این موضوع میتواند حریم خصوصی زوجین را مخدوش و بستر دخالت اطرافیان و شکلگیری تعارضات حاد را فراهم کند.
حجت الاسلام وحدانینیا با اشاره به تبدیل شدن برخی دعاوی مالی به بنبستهای حقوقی و حیثیتی، اظهار کرد: مطالبه مهریه و نفقه از سوی زوجه در شرایط فقر مالی و ناتوانی زوج، معمولاً میتواند به دعاوی زنجیرهای مانند اعسار، تقسیط و گاهی جلب منجر شود و زمانی که وضعیت اقتصادی نامناسب بستر طرح دعاوی حقوقی میشود، پیوند عاطفی میتواند به سرعت جای خود را به تقابل حقوقی بدهد.
وی تأکید کرد: بخش عمدهای از اثرگذاری اقتصاد بر طلاق از مسیر غیرمستقیم و فرسایش روانی رخ میدهدبخش عمدهای از اثرگذاری اقتصاد بر طلاق از مسیر غیرمستقیم و فرسایش روانی رخ میدهد؛ فشار مداوم تورم و ناامنی شغلی، استرس را افزایش داده و در چنین شرایطی مسائل ساده و قابل حل ممکن است به مشاجرات شدید و حتی خشونت خانگی تبدیل شود.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی افزود: نیاز به اشتغال در چند شیفت یا چند شغل برای تأمین هزینههای زندگی نیز کیفیت و کمیت زمان مشترک زوجین را تحت تأثیر قرار میدهد و خستگی ناشی از کار میتواند صمیمیت عاطفی و جنسی را تضعیف کند.
وی گفت: در برخی پروندههای طلاق یک «علت اسمی» و یک «علت واقعی» داریم؛ در لوایح و اظهارات زوجین در دادگاه، عناوینی مانند عدم تفاهم اخلاقی، دخالت اطرافیان یا سوءرفتار دیده میشود، اما با واکاوی موضوع مشخص میشود که ناسازگاریها و حتی آغاز مشاجرات، گاهی ناشی از فشارهای مالی و ناتوانی در مدیریت اقتصادی زندگی بوده است.
حجت الاسلام وحدانینیا اظهار کرد: مشکلات اقتصادی به تنهایی عامل فروپاشی خانوادهای که دارای بنیانهای اخلاقی و ارتباطی مستحکم باشد نیستمشکلات اقتصادی به تنهایی عامل فروپاشی خانوادهای که دارای بنیانهای اخلاقی و ارتباطی مستحکم باشد نیست، اما در غیاب مهارتهای ارتباطی زوجین میتواند رابطه عاطفی را تحت تأثیر قرار داده و خانواده را به سمت جدایی سوق دهد.
فضای مجازی؛ از مقایسه زندگیها تا «تنهایی دونفره»
وی درباره تأثیر فضای مجازی و تغییر سبک زندگی بر روابط زوجین گفت: فضای مجازی و دگرگونیهای سریع سبک زندگی در یکی دو دهه اخیر، از عوامل عمیق تحول در نهاد خانواده بوده و هم سطح انتظارات زوجین را تغییر داده و هم نحوه تعامل روزمره آنها را بازتعریف کرده است.
حجت الاسلام وحدانینیا با اشاره به مقایسه مداوم زندگیها در شبکههای اجتماعی اظهار کرد: نمایش گزینشی و غیرواقعی از رفاه، سفرهای لوکس، هدایا و روابط بینقص، ادراک افراد از واقعیت زندگی خود را مخدوش میکند.
وی افزود: مقایسه زندگی واقعی افراد، با تمام چالشها و کمبودهای آن، با ظاهر بزکشده زندگی دیگران در فضای مجازی میتواند احساس سرخوردگی، ناکامی و کاهش رضایت زناشویی را به دنبال داشته باشد مقایسه زندگی واقعی افراد، با تمام چالشها و کمبودهای آن، با ظاهر بزکشده زندگی دیگران در فضای مجازی میتواند احساس سرخوردگی، ناکامی و کاهش رضایت زناشویی را به دنبال داشته باشد و سطح توقعات مادی و عاطفی زوجین را بدون تناسب با توان واقعی آنان افزایش دهد.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی پدیده نادیده گرفتن شریک زندگی به نفع تلفن همراه را از دیگر آسیبهای فضای مجازی دانست و گفت: صرف ساعتهای طولانی در شبکههای اجتماعی، گفتوگوهای چهرهبهچهره، نگاه چشمی و تبادلات عاطفی زوجین را کاهش داده است.
وی ادامه داد: امروز شاهد نوعی طلاق عاطفی در بستر حضور فیزیکی زوجین هستیم؛ به این معنا که زن و مرد ممکن است زیر یک سقف و کنار یکدیگر باشند، اما ذهن و توجه هر یک در دنیای مجازی سیر کند و این وضعیت به تدریج پیوند عاطفی زوجین را فرسوده میسازد.
حجت الاسلام وحدانینیا با اشاره به نقش فضای مجازی در تسهیل روابط فرازناشویی اظهار کرد: دسترسی آسان، پنهان و کمهزینه به اشخاص ثالث از طریق پلتفرمهای مختلف میتواند زمینه شکلگیری ارتباطات موازی و در مواردی خیانت کامل را فراهم کند.
وی افزود: برخی روابط ممکن است در ابتدا با یک گفتوگوی ساده، بازآفرینی خاطرات گذشته با آشنایان قدیمی یا درد دلهای به ظاهر بیضرر آغاز شود، اما به مرور وابستگی عاطفی ایجاد کرده و اعتماد میان زوجین را از بین ببرد.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی همچنین رشد فردگرایی و تغییر نقشهای جنسیتی را از دیگر تحولات مؤثر بر خانواده دانست و گفت: در سبک زندگی سنتی، اولویت بیشتر بر بقا و انسجام خانواده و گذشت و سازش در برابر سختیها بود در سبک زندگی سنتی، اولویت بیشتر بر بقا و انسجام خانواده و گذشت و سازش در برابر سختیها بود، اما در سبک زندگی مدرن، لذت، رشد و آرامش فردی اهمیت بیشتری پیدا کرده و در نتیجه آستانه تحمل برخی افراد در برابر تنشها کاهش یافته است.
وی بیان کرد: تغییر در تعریف وظایف زن و مرد در خانه، استقلال مالی بیشتر زنان و بازتعریف مسئولیتها نیز اگر با تطبیق تدریجی و پذیرش متقابل همراه نباشد، میتواند به بحران نقش و تعارض قدرت در خانواده منجر شود.
حجت الاسلام وحدانینیا گفت: فضای مجازی فینفسه ابزاری خنثی است، اما نبود آموزش سواد رسانهای و ضعف فرهنگ مرزبندی در روابط دیجیتال میتواند آن را به بستری برای تشدید فردگرایی افراطی، نقض حریمها و تعمیق شکاف عاطفی تبدیل کند.
فرزندان؛ آسیبپذیرترین حلقه پس از جدایی
وی درباره تأثیر طلاق بر فرزندان و آینده جامعه اظهار کرد: طلاق صرفاً پایان رابطه حقوقی و عاطفی بین دو فرد نیست، بلکه بازتنظیم ساختار زندگی فرزندان و دارای آثار عمیق در ابعاد اجتماعی است.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی افزود:کودکان آسیبپذیرترین حلقه در فرآیند فروپاشی خانواده هستند کودکان آسیبپذیرترین حلقه در فرآیند فروپاشی خانواده هستند و نوع و شدت آسیبهای آنان به عواملی مانند سن کودک، میزان تعارض والدین پیش و پس از طلاق و کیفیت رابطه والد و فرزند پس از جدایی بستگی دارد.
وی اضطراب جدایی و ترس از طرد شدن، احساس گناه و خودسرزنشی، افت تحصیلی و کاهش تمرکز، افسردگی و اختلالات رفتاری را از جمله آسیبهای احتمالی دانست و گفت: کودک ممکن است به دلیل از دست دادن ساختار امن زندگی، همواره نگران رها شدن از سوی والدین باشد.
حجت الاسلام وحدانینیا ادامه داد: بهویژه در سنین خردسالی و پیشدبستانی، کودکان به دلیل ویژگیهای شناختی خود ممکن است تصور کنند رفتار یا خواستههای آنها عامل دعوا و جدایی والدین بوده است.
وی افزود: اشتغال ذهنی مداوم، استرس ناشی از جابهجایی و تنشهای خانگی نیز میتواند به افت تحصیلی و بیانگیزگی منجر شود و در برخی موارد پرخاشگری، انزواطلبی، رفتارهای پسرونده مانند شبادراری و لکنت و در دوره نوجوانی گرایش به رفتارهای پرخطر و قانونگریزی مشاهده شود.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی درباره آثار اجتماعی طلاق نیز گفت: خانواده نخستین و اساسیترین هسته اجتماعی است و اختلال پایدار در کارکرد آن میتواند ساختارهای کلان جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
خانواده نخستین و اساسیترین هسته اجتماعی است و اختلال پایدار در کارکرد آن میتواند ساختارهای کلان جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی، افزایش هزینههای حمایتی، درمانی و قضایی، بازتولید برخی آسیبهای اجتماعی و تأثیر بر نگرش نسل جوان نسبت به ازدواج را از پیامدهای مهم برشمرد.
حجت الاسلام وحدانینیا گفت: افزایش پروندههای مربوط به ملاقات، حضانت، استرداد طفل، تعدیل مهریه و نفقه و سایر دعاوی مرتبط، هزینههای قابل توجهی به نظام قضایی تحمیل میکند.
وی افزود: همچنین افزایش تجربههای تلخ طلاق در اطرافیان میتواند در بخشی از نسل جوان نوعی ترس از ازدواج ایجاد کرده و به تأخیر در ازدواج و کاهش تمایل به تشکیل خانواده منجر شود.
شناخت پیش از ازدواج؛ پیشگیری قبل از رسیدن به دادگاه
حجت الاسلام وحدانینیا ضعف مهارتهای ارتباطی و نداشتن شناخت کافی پیش از ازدواج را از مهمترین بسترهای فروپاشی خانوادگی دانست و گفت: بسیاری از علل ظاهری طلاق مانند دخالت اطرافیان، خیانت، تعارضات مالی و حتی بخش قابل توجهی از طلاق عاطفی، در واقع میتوانند معلول و خروجی همین دو عامل باشند.
وی با اشاره به اهمیت شناخت پیش از ازدواج اظهار کرد: شناخت صرفاً با طولانی شدن مدت آشنایی یا علاقه شدید عاطفی حاصل نمیشود، بلکه نیازمند آگاهی سنجیده و همهجانبه است.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی ادامه داد: یکی از خطاهای رایج، ورود به ازدواج با این تصور است که «بعد از ازدواج او را تغییر خواهم داد» یا نادیده گرفتن هشدارهای شخصیتی استیکی از خطاهای رایج، ورود به ازدواج با این تصور است که «بعد از ازدواج او را تغییر خواهم داد» یا نادیده گرفتن هشدارهای شخصیتی است؛ در حالی که صفات شخصیتی تثبیتشده ممکن است پس از ازدواج و زیر بار مسئولیتهای زندگی مشترک تشدید شوند.
وی فقدان همترازی در بلوغ فکری و عاطفی، باورهای ارزشی، سبک زندگی و تفاوتهای فرهنگی، طبقاتی و خانوادگی را نیز از عوامل مهم دانست و گفت: این ناهمگونیها پس از فروکش کردن هیجانات اولیه میتوانند به اصطکاکهای فرساینده روزمره تبدیل شوند.
حجت الاسلام وحدانینیا افزود: زوجین پیش از ازدواج باید درباره مسائل حیاتی مانند استقلال مالی، زمان و نحوه فرزندآوری، شیوه معاشرت با خانوادهها، مدیریت هزینهها و تقسیم وظایف خانگی گفتوگو کنند؛ چراکه روبهرو شدن ناگهانی با این تفاوتها پس از عقد میتواند شوک ارتباطی ایجاد کند.
وی با تأکید بر اهمیت مهارتهای ارتباطی گفت: حتی زوجهایی که شناخت اولیه مناسبی دارند، اگر مهارتهای نرم ارتباطی را نداشته باشند، ممکن است نتوانند رابطه را در برابر تلاطمهای زندگی حفظ کنند.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی افزود: اختلاف و تعارض در همه ازدواجها وجود دارد و آنچه تفاوت ایجاد میکند، نحوه مدیریت اختلاف و تعارض است.
وی انتقاد و سرزنش شخصیتی، تحقیر و سرکوفت، حالت تدافعی، قهر و دیوارکشی ارتباطی را از الگوهای مخرب گفتوگو دانست و گفت: حمله به شخصیت فرد به جای نقد یک رفتار مشخص، شوخیهای زننده و زیر سؤال بردن شأن طرف مقابل، توجیهتراشی به جای پذیرش سهم خود در مشکل و قطع ارتباط طولانیمدت، صمیمیت زوجین را فرسوده میکند.
حجت الاسلام وحدانینیا همچنین ناتوانی در بیان نیازها و خواستهها و ضعف در مرزبندی با خانوادههای اصلی را از دیگر نشانههای ضعف مهارت ارتباطی دانست و گفت: بسیاری از افراد انتظار دارند همسرشان بدون گفتوگو نیازهای آنان را تشخیص دهد، در حالی که بیان شفاف و محترمانه نیازها از پایههای ارتباط سالم است.
وی تصریح کرد: ناتوانی در تعیین مرز میان خانواده جدید و خانواده پدری نیز یکی از مهمترین زمینههای دخالت دیگران در زندگی مشترک است.
کاهش طلاق با آموزش، حمایت اقتصادی و اصلاح فرآیندهای قضایی
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی درباره راهکارهای کاهش طلاق و تقویت بنیان خانواده گفت: برای مهار بحران طلاق و تقویت پایداری خانواده، نیازمند رویکردی نظاممند، چندسطحی و مبتنی بر شواهد هستیم برای مهار بحران طلاق و تقویت پایداری خانواده، نیازمند رویکردی نظاممند، چندسطحی و مبتنی بر شواهد هستیمو اقدامات صرفاً تشریفاتی و پند و اندرزی کافی نیست.
حجت الاسلام وحدانینیا اظهار کرد: راهکارها باید در چهار سطح آموزش و پیشگیری، اصلاحات ساختاری و سیاستی، مداخلات بالینی و درمانی و اصلاح فرآیندهای حقوقی و قضایی دنبال شود.
وی نهادینهسازی مشاوره پیش از ازدواج استاندارد را یکی از اقدامات مهم دانست و گفت: مشاوره پیش از ازدواج نباید صرفاً به امور آزمایشگاهی خلاصه شود، بلکه باید ارزیابیهای روانشناختی، سنجش کفویت فرهنگی و اجتماعی و تطابق ارزشهای بنیادین را نیز دربرگیرد.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی افزود: آموزش مهارتهای زندگی مانند حل تعارض، گفتوگوی بدون خشونت، تابآوری هیجانی، مدیریت خشم و سواد مالی خانواده باید از سالهای پیش از ازدواج در مدارس و دانشگاهها مورد توجه قرار گیرد.آموزش مهارتهای زندگی مانند حل تعارض، گفتوگوی بدون خشونت، تابآوری هیجانی، مدیریت خشم و سواد مالی خانواده باید از سالهای پیش از ازدواج در مدارس و دانشگاهها مورد توجه قرار گیرد.
وی ارتقای سواد رسانهای و آموزش فرهنگ استفاده از فضای مجازی را نیز ضروری دانست و گفت: خانوادهها باید درباره نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتال، پیشگیری از پدیده فابینگ و خطر مقایسههای اجتماعی مخرب آموزش ببینند.
حجت الاسلام وحدانینیا پوشش بیمهای خدمات روانشناسی و مشاوره خانواده را نیز مؤثر دانست و اظهار کرد: هزینه بالای خدمات روانشناختی موجب شده بسیاری از زوجین زمانی به مشاوره مراجعه کنند که رابطه به مرحله بسیار بحرانی رسیده است.
وی راهاندازی سامانههای پایش سلامت روان و زناشویی در پنج سال نخست ازدواج، ارائه مشاورههای دورهای و بستههای آموزشی در سالهای نخست زندگی مشترک و همچنین توجه علمی و محرمانه به سلامت جنسی را از دیگر اقدامات ضروری برشمرد.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی گفت: پایداری خانواده بدون تأمین حداقلهای اقتصادی با چالش جدی مواجه است بنابراین توسعه مسکن استیجاری و ارزانقیمت برای زوجهای جوان و ایجاد ثبات در اشتغال میتواند به استقلال زوجین و کاهش برخی وابستگیهای ناخواسته کمک کند.
وی بر اهمیت سیاستهای کار دوستدار خانواده نیز تأکید کرد و افزود: منعطفسازی ساعات کاری والدین دارای فرزند خردسال، گسترش مرخصیهای والدگری و جلوگیری از اضافهکاریهای فرساینده میتواند به حضور باکیفیتتر والدین در خانواده کمک کند.
حجت الاسلام وحدانینیا با اشاره به نقش دستگاه قضایی در مدیریت اختلافات خانوادگی اظهار کرد: فرآیندهای قضایی و حقوقی نباید به تشدید تخاصم زوجین دامن بزند، بلکه باید بستری برای داوری خردمندانه و سازش فراهم کند.
وی کیفیسازی مراکز غربالگری و مشاوره طلاق و تبدیل این مراکز از یک مرحله اداری به فرآیندی برای زوجدرمانی و ریشهیابی تعارضات را ضروری دانست و گفت: پروندههای دارای ظرفیت سازش باید از پروندههای دارای شرایط حاد مانند خشونت شدید یا اعتیاد تفکیک شوند.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی توسعه میانجیگری و داوری تخصصی خانواده را نیز مورد تأکید قرار داد و افزود: استفاده از مددکاران و حقوقدانان آموزشدیده در حوزه حل اختلاف میتواند به کاهش خشم، توافق بر سر حقوق متقابل و حتی در صورت وقوع طلاق، کاهش آسیبهای وارده به فرزندان کمک کند.
وی آموزش دورههای «والدگری پس از طلاق» را از دیگر اقدامات ضروری عنوان کرد و گفت: در مواردی که جدایی اجتنابناپذیر است، زوجین باید با حقوق و تکالیف والدگری آشنا شوند تا از تبدیل فرزند به ابزار تسویهحسابهای مالی و روانی جلوگیری شود.
حجت الاسلام وحدانینیا در پایان تأکید کرد: اگرچه طلاق در مواردی میتواند تنها راه پایان دادن به یک رابطه آسیبزا باشد، اما پیشگیری از فروپاشی خانواده در شرایطی که امکان اصلاح رابطه وجود دارد، نیازمند آموزش، مشاوره تخصصی، حمایت اقتصادی، مهارتآموزی و فرآیندهای قضایی و اجتماعی کارآمد است؛ چراکه حفظ شأن زوجین و رعایت مصالح فرزندان باید در هر مرحله از این مسیر مورد توجه قرار گیرد.
نظر شما