خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: برای میلیونها کودک در سراسر جهان، ماه سپتامبر به معنای بازگشت به کلاسهای درس، دیدار دوباره با دوستان، ملاقات با معلمان و ازسرگیری روالهای آشنای یک سال تحصیلی دیگر است، اما برای کودکان فلسطینی، این ماه معنای کاملا متفاوتی دارد.
بر اساس گزارش سازمان «نجات کودکان»، حدود ۱.۵ میلیون کودک در سن تحصیل در سراسر سرزمینهای اشغالی فلسطین، چهارمین سال تحصیلی پیاپی را بدون دسترسی به آموزش ایمن و باکیفیت آغاز میکنند.
در غزه، زیرساختهای فیزیکی که زمانی امکان آموزش را فراهم میکردند، تقریبا بهطور کامل از بین رفتهاند.
بر اساس آمارهای یونیسف که توسط سازمان «نجات کودکان» نقل شده است، نزدیک به ۹۸ درصد از ساختمانهای مدارس آسیب دیدهاند.
بیش از ۹۳ درصد از این مدارس نیازمند بازسازی اساسی یا نوسازی کامل هستند و حدود ۸۱ درصد آنها مستقیما هدف حمله قرار گرفتهاند.
مدارس آسیبدیده زمانی پذیرای نزدیک به نیممیلیون دانشآموز بودند. با این حال، کودکان فلسطینی همچنان اصرار دارند که هر کجا و به هر طریقی که ممکن است، به تحصیل بازگردند.
امجد، دانشآموز ۱۳ ساله اهل غزه، به سازمان «نجات کودکان» گفت: برای من، مدرسه فقط ریاضی و زبان عربی نیست؛ مدرسه یعنی زندگی.
سخنان او واقعیتی را بازتاب میدهد که در پسِ آمار و ارقام پنهان مانده است: برای کودکانی که نزدیک به سه سال نسلکشی، آوارگی و حملات مکرر را تاب آوردهاند، تخریب مدارس نه تنها به معنای از دست دادن آموزش، بلکه به معنای از دست دادن مکانهایی برای ثبات، دوستی و پناه و امنیت بوده است.
کشته شدن بیش از ۲۰ هزار دانشآموز
آمارهای گردآوریشده توسط مقامات آموزشی غزه، ابعاد این ویرانی را نشان میدهد.
بر اساس این دادهها، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲۰ هزار و ۵۱ دانشآموز در سن تحصیل و همچنین دستکم ۵۳۲ معلم شاغل در مدارس دولتی، خصوصی و مدارس وابسته به آنروا کشته شدهاند.
بیش از ۱۶۵ مدرسه، دانشگاه و سایر مؤسسههای آموزشی بهطور کامل ویران شدهاند.
این ویرانی حتی شامل وسایل اولیهای میشود که زمانی در کلاسهای درس غزه وجود داشت.
بر اساس این گزارش، حدود ۴۴۰ هزار میز و صندلی دانشآموزی، بیش از ۱۴۲ هزار میز و بیشتر از ۹۳۰۰ تختهسیاه یا وایتبرد از بین رفتهاند.
آمار ارائه شده حاکی از آن است که پیش از وقوع نسلکشی، غزه ۵۸۴ ساختمان مدرسه داشت.
سازمان «نجات کودکان» اعلام کرد که بر اساس ارزیابی انجامشده توسط این سازمان در ماه آگوست، ۵۶۳ مورد از ۶۴۹ مهدکودک مورد بررسی، یعنی ۸۶ درصد آنها یا تخریب و دچار آسیب شده بودند و یا به دلیل قرار گرفتن در آن سوی «خط زرد» (تحت کنترل ارتش رژیم صهیونیستی)، غیرقابلدسترس بودند.
پیامدهای این وضعیت، خردسالترین کودکان غزه را هدف قرار داده است؛ کودکانی که در حال از دست دادن سالهایی هستند که برای رشد شناختی و اجتماعیشان حیاتی محسوب میشود.
کاهش روزهای تحصیلی از ۲۰۰ به ۶۰ روز
ابعاد این ویرانی را میتوان با معیار زمان نیز سنجید. پیش از وقوع نسلکشی، تقویم آموزشی غزه برای سال تحصیلی ۲۰۲۳-۲۰۲۲ شامل حدود ۲۰۰ روز تدریس بود، اما این رقم برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ به تنها ۶۰ روز کاهش یافت.
بر اساس آمارهای منتشرشده، تعداد کلاسهای هفتگی نیز از حدود ۳۰ کلاس به ۱۲ کلاس تقلیل پیدا کرد.
به گزارش یونیسف (صندوق کودکان سازمان ملل متحد)، حدود ۷۰۰ هزار کودک ۴ تا ۱۷ ساله در غزه، نزدیک به سه سال تحصیلی از آموزش رسمی و حضوری محروم ماندهاند.
حتی برقراری آخرین آتشبس نیز رفتن به مدرسه را ایمن نکرده است.
به گفته سازمان «نجات کودکان»، از زمان آغاز آتشبس در اکتبر گذشته بیش از ۳۰۰ کودک در غزه جان خود را از دست دادهاند.
یکی از آنها «وفاء عقیله»، دختر هشتسالهای بود که هنگام بازگشت از مدرسه به خانه بر اثر اصابت بمب به خودروشان در غرب غزه به همراه پدرش کشته شد.
تهدید آموزش در کرانه باختری
این بحران فراتر از غزه گسترش یافته است. بر اساس گزارش «گروه کاری آموزش» که سازمان «نجات کودکان» نیز عضوی از آن است، بیش از ۸۳۴ هزار کودک در سن تحصیل در کرانه باختری اشغالی به آموزش ایمن و باکیفیت دسترسی ندارند.
کودکان این منطقه در سایه یورشهای نظامی رژیم صهیونیستی، خشونت شهرکنشینان، محدودیتهای تردد و آوارگی، با یک فضای آموزشی که بهطور فزایندهای محدودکننده شده است.
با وجود این شرایط، «لاما»، دختر ۱۳ ساله فلسطینی، میگوید که کودکان فلسطینی همچنان برای ادامه یادگیری مصمم هستند.
او گفت: ما همگی بر ادامه بهرهمندی از حق تحصیل اتفاق نظر داریم و برای تداوم این مسیر و تحقق آرمانهایمان، امیدهای بسیاری در سر داریم.
اکنون تحصیل که یک امر تضمینشده از دوران کودکی است،برای کودکان غزه به امری بدل شده است که باید آن را در شرایط آوارگی، ویرانی ساختمانها و ناامنی دنبال کرد.
تخریب سیستماتیک
سازمان نجات کودکان هشدار داد که عواقب آشفتگی در امر آموزش را نمیتوان صرفا با غیبت در کلاسها سنجید.
مدارس برای کودکان مقولههایی از جمله محافظت، تعامل اجتماعی، حمایت روانی و روال عادی زندگی فراهم میکنند؛ کارکردهایی که به ویژه برای کودکانی که در طول خشونت و آوارگی طولانی مدت زندگی میکنند، مهم میشوند.
کودکان خردسال نقاط عطف حیاتی رشد را از دست میدهند، در حالی که دانشآموزان بزرگتر با امتحانات مختل شده، فارغالتحصیلی به تعویق افتاده و فرصتهای کمتری برای دانشگاه و اشتغال مواجه هستند.
«احمد الهنداوی»، مدیر منطقهای خاورمیانه، شمال آفریقا و اروپای شرقی سازمان نجات کودکان، گفت: در حالی که کودکان در سراسر جهان به مدرسه بازمیگردند، دوباره با همکلاسیهای خود ارتباط برقرار میکنند و در روالهای جدید قرار میگیرند، کودکان فلسطینی همچنان با موانعی روبرو هستند که دسترسی ایمن و مداوم آنها به آموزش را سلب میکند و تاثیر این امر بسیار فراتر از غیبت در روزهای مدرسه است.
او آنچه را که برای آموزش فلسطینیها اتفاق افتاده است با عباراتی حتی تندتر توصیف کرد و گفت: این تخریب سیستماتیک آموزش فلسطینیها، حق یک نسل کامل برای یادگیری و فرصتها، عزت و آیندهای را که آموزش ممکن میسازد از آنها سلب میکند.
با این حال در بحبوحه کلاسهای درس تخریبشده و سالهای تحصیلی مختلشده، خود کودکان فلسطینی همچنان از آموزش نه به عنوان چیزی که رها کردهاند، بلکه به عنوان چیزی که قصد بازپسگیری آن را دارند، صحبت میکنند.
نظر شما