به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از aletihadpress.، در استرالیا، مساجد میتوانند نقش مهمی در تسهیل دسترسی زنان مسلمان به اطلاعات مرتبط با سلامت باروری ایفا کنند؛ موضوعی که در بسیاری از موارد تحت تأثیر موانع فرهنگی، نگرانیهای مربوط به تبعیض و پرسشهایی درباره سازگاری برخی خدمات پزشکی با باورهای دینی قرار دارد.
سعدیه حسین، مدرس و پژوهشگر حوزه سلامت عمومی در دانشگاه وسترن سیدنی، در مقالهای که در نشریه «کانورسیشن» منتشر کرده، نتایج پروژه «WARDA» را بررسی کرده است؛ طرحی که با هدف بهبود دسترسی زنان مسلمان به اطلاعات سلامت باروری در استرالیا اجرا شد.
حسین که بهعنوان داوطلب با انجمن پزشکی اسلامی استرالیا نیز همکاری دارد، از جمله در طرحهای اهدای خون در مساجد و طرح «LifeSavers»، تجربه اجرای این پروژه را طی دو سال در میان زنان مسلمان سیدنی و ایالت نیو ساوت ولز تشریح کرده است.
زنان مسلمان و موانع دسترسی به خدمات سلامت
نتایج این پروژه نشان میدهد برخی زنان مسلمان در مراجعه برای دریافت خدمات یا طرح پرسش درباره موضوعاتی مانند روشهای پیشگیری از بارداری، چرخه قاعدگی، بارداری، زایمان و حتی مسائل مرتبط با زندگی جنسی با تردید مواجه هستند.
از جمله موانع شناساییشده میتوان به نگرانی از تبعیض در نظام سلامت، آشنایی ناکافی با نحوه دسترسی به خدمات، بهویژه در میان زنان متولد خارج از استرالیا و همچنین پرسش درباره میزان سازگاری برخی درمانها و توصیههای پزشکی با باورهای دینی اشاره کرد.
در برخی جوامع نیز هنجارهای فرهنگی باعث میشود گفتوگوی صریح درباره قاعدگی، بارداری، پیشگیری از بارداری یا مسائل جنسی دشوار باشد.
برگزاری کارگاههای سلامت در مساجد
برای مقابله با این موانع، پژوهشگران بهطور مستقیم با زنان مسلمان، رهبران دینی، داوطلبان اجتماعی و متخصصان حوزه سلامت همکاری کردند.
در چندین مسجد، گروههای گفتگوی ویژه زنان تشکیل شد تا پژوهشگران درک دقیقتری از برداشت شرکتکنندگان از سلامت باروری پیدا کنند، خلأهای اطلاعاتی را شناسایی کرده و مناسبترین راهکارها را برای پاسخ به این نیازها طراحی کنند.
این پروژه با حمایت یک گروه مشورتی متشکل از رهبران دینی، متخصصان حوزه سلامت و چهرههای جامعه مسلمانان در نیو ساوت ولز پیش رفت.
در نهایت، چهار جزوه آموزشی برای جامعه مسلمانان تهیه شد که هدف آنها ارائه اطلاعات معتبر و مبتنی بر دانش پزشکی، در عین توجه به ارزشها و باورهای دینی زنان مسلمان بود.
۴۹۰ زن از ۲۱ زبان در کارگاهها حضور داشتند
در مجموع، ۲۶ کارگاه در مساجد و سازمانهای اسلامی سراسر نیو ساوت ولز برای ۴۹۰ زن برگزار شد.
شرکتکنندگان از پیشینههای متنوعی برخوردار بودند؛ ۳۰ درصد آنان در استرالیا متولد شده بودند و سایر شرکتکنندگان از ۳۳ کشور مختلف آمده بودند و در مجموع ۲۱ زبان را نمایندگی میکردند.
همچنین ۶۷ درصد شرکتکنندگان در مناطقی زندگی میکردند که از نظر شاخصهای محرومیت اجتماعی در زمره مناطق محرومتر قرار داشتند. در عین حال، ۶۷ درصد آنان دستکم مدرک کارشناسی داشتند.
ترجمه پیامهای سلامت بهتنهایی کافی نیست
یکی از مهمترین یافتههای این پروژه آن بود که تنها ترجمه پیامهای معمول سلامت عمومی به زبانهای مختلف نمیتواند نیازهای همه زنان مسلمان را برآورده کند.
بسیاری از شرکتکنندگان تأکید کرده بودند که علاوه بر اطلاعات پزشکی، به مطالبی نیاز دارند که باورهای دینی آنان را نیز در نظر بگیرد.
آنها همچنین خواستار اطمینانبخشی از سوی زنانی بودند که از اعتبار دینی برخوردارند و میتوانند درباره سازگاری توصیههای پزشکی با آموزههای اسلامی توضیح دهند.
برگزاری کارگاهها بهصورت اختصاصی برای زنان نیز محیطی ایجاد کرد که شرکتکنندگان آن را امنتر و عاری از قضاوت و احساس گناه توصیف کردند.
یکی از شرکتکنندگان ۲۳ ساله، متولد پاکستان، گفته است در محیطی که زنان ارزشها و پیشینههای مشابهی دارند، راحتتر میتواند پرسشهای خود را مطرح کند.
او همچنین بر اهمیت تفکیک آموزههای دینی از برخی باورهای عامیانه و سنتهای فرهنگی تأکید کرده است؛ باورهایی که ممکن است در برخی موارد به سلامت زنان آسیب بزنند.
رضایت ۹۹.۸ درصدی از کارگاهها
ارزیابی پروژه نتایج بسیار مثبتی را نشان داد. **۹۹.۸ درصد شرکتکنندگان** اعلام کردند که این کارگاهها و منابع آموزشی را به زنان دیگر توصیه خواهند کرد.
همچنین ۹۱.۲ درصد کارگاهها را بسیار مفید دانستند و ۸۱.۸ درصد اعلام کردند که پس از شرکت در این برنامه قصد دارند برخی رفتارهای مرتبط با سلامت خود را تغییر دهند.
از جمله اقداماتی که شرکتکنندگان برای آینده در نظر گرفته بودند، میتوان به پیگیری چرخه قاعدگی، انجام غربالگری سرطان دهانه رحم و استفاده بیشتر از برخی مراکز خدمات سلامت اشاره کرد.
برخی نیز اعلام کردند قصد دارند اطلاعاتی را که در کارگاهها دریافت کردهاند با دختران، پسران، همسران، همسایگان و دوستان خود در میان بگذارند.
شرکتکنندگان خواستار تداوم این کارگاهها و گسترش آنها به گروههای سنی مختلف شدند. همچنین موضوعاتی مانند دوران پیشیائسگی و یائسگی را از جمله موضوعاتی دانستند که میتوان در برنامههای آینده به آنها پرداخت.
برخی شرکتکنندگان نیز پیشنهاد کردند برنامههای مشابهی برای مردان و پسران برگزار شود تا آنان شناخت بهتری از سلامت باروری زنان پیدا کنند و بتوانند حمایت بیشتری از زنان خانواده و جامعه خود داشته باشند.
مسجد؛ ظرفیتی برای ارتقای سلامت عمومی
از نگاه سعدیه حسین و دستاندرکاران پروژه، تجربه WARDA نشان میدهد مساجد و رهبران دینی میتوانند به بازیگران مؤثری در حوزه سلامت عمومی تبدیل شوند.
همکاری مستقیم با جوامع مسلمان، به جای ارسال پیامهایی که خارج از این جوامع طراحی شدهاند، میتواند به نظام سلامت کمک کند تا به زنانی دسترسی پیدا کند که گاه به دلایل فرهنگی، اجتماعی یا نگرانیهای مرتبط با نظام درمانی، فاصله بیشتری از خدمات سنتی سلامت دارند.
تجربه استرالیا همچنین نشان میدهد که دانش پزشکی و باورهای دینی الزاما در تضاد با یکدیگر قرار ندارند. در صورت گفتگوی درست میان متخصصان سلامت، رهبران دینی و جامعه، میتوان از این ظرفیت برای کاهش تابوها، مقابله با برخی برداشتهای فرهنگی نادرست و تسهیل دسترسی زنان مسلمان به خدمات سلامت استفاده کرد.
نظر شما