به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان؛ نهجالبلاغه، این کتاب زندگی و هادیِ راه و رسم بندگی، سرشار از گزارههای اخلاق کاربردی است.
همانطور که بسیاری از بزرگان از جمله رهبر شهید انقلاب فرمودند راه بهرهگیری از نهجالبلاغه شناخت موجودیت این کتاب شریف و شناخت گوینده والامقام آن امیرالمؤمنین علی علیهالسلام است.
در کنار این مهم، شاید سادهترین راه برای ارتباط با این منبع غنی که معارف دینی، آموزههای فرهنگی، اصول سیاسی و اقتصادی و... را در خود جای داده؛ مراجعه ساده به نهجالبلاغه باشد.
امروز نهجالبلاغه در اکثر خانهها، مساجد، کتابخانهها و... وجود دارد و میتوان روزانه و بلکه هفتگی و یا به اقتضای شرایط و وقت هر فرد؛ زمانی را ولو به تورق زدن آن اختصاص داد.
گاهی از دل همین تورقها و نگاه اجمالی به صفحات نهجالبلاغه نکاتی نصیب انسان میشود که در زندگی او بسیار کارگشا است.
ما نیز در این شماره از "نهجالبلاغه در یکشنبههای علوی خبرگزاری شبستان کرمان" از دل یک تورق ساده، به نکاتی ارزشمند دست پیدا کردیم که آن را با شما خواننده ارجمند به اشتراک میگذاریم.
امام علی علیهالسلام در بخش دوم خطبه ۱۷۸ نهجالبلاغه شیوه برخورد و مواجهه با دنیا را اینگونه مطرح میکنند:
"ای مردم، دنیا آرزومندان و دل بستگان خود را فریب میدهد و از وعدههای دروغین به علاقهمندان خویش دریغ نمیورزد و بر آن کس که بر دنیا پیروز گردد سرانجام چیره خواهد شد.
به خدا سوگند! هرگز ملتی که در ناز و نعمت میزیستند نعمتشان زوال نیافت، مگر بر اثر گناهانی که مرتکب شدند زیرا خداوند هرگز به بندگانش ستم روا نمیدارد و اگر مردم هنگامی که بلاها بر آن نازل میشود و نعمتها از آنان سلب میگردد با صدق نیّت در پیشگاه خدا تضرّع کنند و با قلبهای پر از عشق و محبتِ به خدا از او درخواست نمایند، به یقین آنچه از دستشان رفته به آنان باز میگردد و هر خرابی را برای آنها اصلاح میکند.
من از این میترسم که شما در جهالت و غفلت فرو روید (همچون دوران جاهلیّت) زیرا اموری بر شما گذشت که در آن، تمایلاتی پیدا کردید که از نظر من پسندیده نبود ولی اگر امور شما به مسیر اصلی بازگردد سعادتمند خواهید شد.
وظیفه من جز تلاش و کوشش (برای بازگشت شما به راه راست) نیست و اگر بخواهم گفتنیها را میگویم (و کوتاهیهای شما را در گذشته بر میشمرم ولی به دلیل مصالحی صرف نظر میکنم) فقط میگویم خداوند گذشته را (بر شما) ببخشاید. "
اول اینکه در بیان امام معصوم که هیچگونه خدشهای بر آن وارد نیست؛ به صراحت پرده از عاقبت دلبستگی به دنیا برمیدارند به گونهای که هر انسانی عاقل و منطقی باید آن را نصبالعین قرار داده و با زیرکی تمام در برخورد با مسائل دنیوی به رهنمودهای مهم امیرالمؤمنین علی علیهالسلام توجه کند.
در دومین بخش از همین موضوع حضرت از دلیل مهمی سخن گفتهاند که باعث از دست دادن نعمت میشود؛ گناه! چنانکه در دعای کمیل نیز میفرمایند: اللهم اغفرلی الذنوب التی تغیّر النعم؛ خدایا ببخش گناهانی را که سبب تغییر نعمت است.
هرچند برخی شارحان نهجالبلاغه معتقدند این قاعده استثنائاتی دارد از جمله اینکه از دست دادن نعمت گاهی برای امتحان انسان است.
در ادامه حضرت با کلامی امیدبخش، نوید بازگشت آنچه از نعمتها را که انسان از دست داده، میدهند و شرط مهم آن را نیت صادقانه و قلب عاشقانه میدانند و اطمینان میدهند چنانچه در درخواست از خداوند اینگونه باشیم همه خرابیهای زندگی اصلاح میشود.
امیر مؤمنان علیهالسلام سپس درباره "جهل" و "غفلت" هشدار داده و این دو گرفتاری را سبب رویکرد به امور ناپسند دانسته(شبیه آنچه در دوره جاهلیت رخ داده بود) و نسبت به آن ابراز نگرانی میکنند اما در پایان میفرمایند اگر به امور اصلی بازگردید، سعادتمند میشوید.
اما حُسن ختام کلام حضرت دربردارنده نکات مهمی از سیره رهبران حقیقی دین است؛ تلاش و دلسوزی برای هدایت، چشمپوشی از خطاهای امت و طلب بخشش از درگاه خداوند به سبب کوتاهیهایی که میکنند.
این بخش به همگان به ویژه شیعیان اطمینانخاطر میدهد که امام علیهالسلام خیرخواه امت است و هر آنچه بیان کردند در جهت صلاح و فلاح و رستگاری جامعه است.
درباره همین خطبه کوتاه اما سرشار از نکات آموزنده، دهها صفحه میتوان نوشت و ساعتها سخن گفت اما کوتاه به آن اشاره شد که آب دریا اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید.
طاهره بادامچی، کارشناس ارشد قرآن و حدیث
نظر شما