خبرگزاری شبستان ـ جنوب کرمان، مهدیه شعبانی؛ بعضی نامها فقط در قاب عکسها و بروی سنگ مزارها باقی نمیمانند بلکه در حافظه مردم زندگی میکنند، در خانهها تکرار میشوند، در محلهها برایشان چراغی روشن میشود و هر سال، قصهشان از نسلی به نسل دیگر سپرده میشود و شهید برای مردم جبالبارز نامی است که هنوز میان آنها جاری است و یادش به یک مراسم رسمی محدود نمانده است.
اینجا قرار نیست یک یادواره فقط با فراخوان و برنامهریزی اداری شکل بگیرد، قصه از جای دیگری آغاز شده است از دل مردم، از خانه هایی که خانوادهها در آنها برای شهیدان مجلس یادبود برپا میکنند، از محلههایی که اهالی خودشان پای کار میآیند و از روستاها و مناطقی که هر کدام به اندازه توان خود، سهمی در زنده نگه داشتن نام شهدا دارند.
از هجدهمین تا نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ، این حرکت مردمی ادامه داشته است یادوارههای خانگی و محلهای برگزار شده و مردم در کنار یکدیگر تلاش کردهاند یاد کسانی را زنده نگه دارند که روزی برای دفاع از کشور و ارزشهای خود از جانشان گذشتند.
حالا نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ در راه است یک ایستگاه دیگر در مسیری که نزدیک به دو دهه ادامه پیدا کرده، اما آنچه این رویداد را متفاوت میکند، فقط عدد «۱۹» نیست بلکه پشت این عدد، سالها همراهی مردم، خاطرات خانوادههای شهدا، حضور اهالی مناطق مختلف و نسلی قرار دارد که میخواهد روایت شهیدان را به نسل بعد برساند.
فرامرز امیری دبیر ستاد یادواره شهدای جبالبارز بزرگ، بر همین ویژگی تأکید دارد، این که اصل این یادواره مردم پایه است و دستگاههای اجرایی در این مسیر، نقش پشتیبان دارند به بیان دیگر، اینجا مردم برگزار کننده اصلی یک رسم فرهنگی هستند و دستگاهها قرار است برای بهتر برگزار شدن آن، امکانات و ظرفیتهای خود را در اختیار این حرکت قرار دهند.
این نگاه را میتوان در اتفاقاتی که طی این سالها پیرامون یادواره شکل گرفته نیز دید، جایی که برگزاری یک مراسم فرهنگی تنها به چند ساعت سخنرانی، مداحی و روایتگری ختم نشده و در کنار آن، موضوعاتی مانند مسیر دسترسی، روشنایی، ساماندهی برخی نقاط، امکانات عمومی، خدمات بهداشتی و پزشکی و حتی معرفی ظرفیتهای طبیعی منطقه نیز مورد توجه قرار گرفته است.
در فاصله هجدهمین تا نوزدهمین یادواره، خانهها و محلهها نیز از این جریان جدا نبودهاند مردم خودشان پای کار آمدهاند و یادوارههای کوچکتری برگزار کردهاند گویی یاد شهدا از یک مراسم بزرگ به خانهها برگشته و دوباره از خانهها به یک اجتماع بزرگ رسیده است.
این همان حلقهای است که فرهنگ شهادت را از یک خاطره تاریخی به بخشی از فرهنگ و زندگی مردم تبدیل میکند، این که شهدا فقط در مناسبتها یاد نشوند بلکه نام و راه شان در متن زندگی مردم جاری بماند.
نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ نیز در چنین فضایی برگزار میشود با حضور مردم، همراهی خانوادههای شهدا، پشتیبانی دستگاههای اجرایی و تلاش مجموعههای فرهنگی و رسانهای مراسمی که قرار است بار دیگر یک پیام روشن را تکرار کند که اگر یاد شهدا در دل مردم زنده بماند، هیچ یادوارهای پایان این روایت نیست بلکه هر یادواره، آغاز روایت دیگری است.
از همینجا میتوان قصه نوزدهمین یادواره را دنبال کرد قصه مردمی که نزدیک به دو دهه است برای شهدا مراسم میگیرند، از خانه و محله آغاز میکنند و در یک اجتماع بزرگ، دوباره کنار هم میایستند تا بگویند هنوز برایشان «یاد شهدا» یک خاطره دور نیست، بخشی از هویت و زندگی آنهاست.
از نگاه امیری دبیر ستاد برگزاری نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ، برگزاری این یادواره ها فرصتی است تا نسل جدید با مفاهیم ایثار و شهادت آشنا شود بهویژه نسلی که دوران دفاع مقدس را ندیده و شناختش از آن دوران بیشتر از مسیر کتابها، روایتها و رسانهها شکل گرفته است.
مردم پای کار زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهیدان
وقتی مردم برای زنده نگه داشتن یاد شهدا پای کار میآیند، در واقع فقط نامی را گرامی نمیدارند، آنها بخشی از زندگی و خاطرات خود را روایت میکنند، روایت مردانی که از همین جغرافیا برخاستند و هر کدام به شکلی راهی میدان دفاع شدند. در جبالبارز، پشت هر نامی که در یادوارهها تکرار میشود، قصهای از یک زندگی نهفته است، قصهای که اگر شنیده نشود، بخشی از تاریخ شفاهی این منطقه نیز ناگفته میماند.
یکی از این قصهها، زندگی سردار شهید مهدی طیاری است نامی که برای بسیاری از مردم این دیار با فرماندهی، شجاعت و حضور در عملیاتهای بزرگ دفاع مقدس گره خورده است.
سردار شهید «مهدی طیاری»؛ فرماندهای که نامش با حماسههای لشکر ۴۱ ثارالله گره خورد
سردار شهید «مهدی طیاری» در سال ۱۳۳۸ در روستای طوهان جیرفت دیده به جهان گشود و دوران کودکی خود را در همین روستا سپری کرد.
وی دوران ابتدایی تحصیل را در دبستان عنبرآباد گذراند و پس از آن برای ادامه تحصیل راهی هنرستان کشاورزی جیرفت شد.
با آغاز جنگ تحمیلی، شهید طیاری همراه با دیگر همرزمان خود راهی جبهههای نبرد شد و در قامت فرمانده گردان ۴۱۹ علیبنابیطالب(ع)، در عملیاتهای مختلف حضور یافت.
شجاعت و فرماندهی او در عملیات کربلای یک و فتح ارتفاعات استراتژیک قلاویزان، کربلای ۵ و فتح کانال استراتژیک ماهی، والفجر ۸ و فتح پادگان نیروی دریایی ارتش عراق موسوم به «قشله» و همچنین والفجر ۱۰ و فتح سلسله ارتفاعات خورنوازان، از جمله برگهای ماندگار کارنامه این فرمانده شهید عنوان شده است.
سردار شهید مهدی طیاری سرانجام در سال ۱۳۶۷ در جریان عملیات بیتالمقدس، بر اثر اصابت گلوله خمپاره به شهادت رسید و نامش در شمار شهدای سرافراز دفاع مقدس ماندگار شد.
اما همه قصههای این سرزمین در نام فرماندهان خلاصه نمیشود، در کنار مردانی که در میدان نبرد مسئولیت فرماندهی بر دوش داشتند، جوانانی نیز بودند که در سالهای دفاع مقدس، بیآنکه نامشان در صدر اخبار و روایتها قرار گیرد، راهی جبهه شدند و سهم خود را از دفاع ادا کردند یکی از این جوانان، شهید فتحالله اورنگی، فرزند روستای کویز بخش مردهک عنبرآباد بود؛ جوانی که در ۱۶ سالگی ازدواج کرد، یک سال بعد راهی جبهه شد و سرانجام در منطقه عملیاتی فاو به شهادت رسید.
فتحالله اورنگی؛ جوان ۱۸ سالهای که در فاو آسمانی شد
شهید فتحالله اورنگی در ۱۰ شهریورماه سال ۱۳۴۸ در روستای کویز، بخش مردهک از توابع شهرستان عنبرآباد دیده به جهان گشود و دوران کودکی خود را در زادگاهش سپری کرد.
شهید اورنگی در سال ۱۳۶۴، در حالی که تنها ۱۶ سال داشت، ازدواج کرد و یک سال بعد، در سال ۱۳۶۵، راهی جبهههای نبرد حق علیه باطل شد.
این شهید والامقام در نخستین حضور خود در جبهه بهعنوان امدادگر به رزمندگان خدمت کرد و در ادامه بهعنوان پاسدار افتخاری در عملیاتها حضور یافت.
سرانجام این رزمنده عنبرآبادی در ۱۰ آبانماه ۱۳۶۶ و در منطقه عملیاتی فاو به شهادت رسید و نام خود را در دفتر شهدای دفاع مقدس جاودانه کرد.
روایت زندگی شهید فتحالله اورنگی، تنها به لحظه شهادتش ختم نمیشود، پس از شهادت این شهید والامقام، تنها فرزندش که دختر بود، به دنیا آمد و در چهلمین روز شهادت پدر، تنها پنج روز از تولدش میگذشت، روایتی که تصویری ماندگار از مظلومیت و فداکاری خانوادههای شهدا در سالهای دفاع مقدس به یادگار گذاشته است.
روایتی از یک یادواره در دل طبیعت
محل برگزاری نوزدهمین یادواره نیز بخشی از این روایت است منطقهای که به گفته امیری از طبیعت زیبا، آب فراوان، فضای سبز و درختان چنار برخوردار است به همین دلیل زمان برگزاری یادواره در ساعات روز برنامهریزی شده تا علاوه بر توجه به سلامت و ایمنی تردد، مردم و مهمانان فرصت بیشتری برای دیدن ظرفیتهای طبیعی منطقه داشته باشند.
البته رسیدن به محل برگزاری، نیازمند برنامهریزی برای تردد است بخشی از مسیر پر پیچ و خم و صعبالعبور است و به همین دلیل هماهنگیهایی برای مدیریت ترافیک و راهنمایی خودروها انجام شده تا شرکتکنندگان با آرامش بیشتری در یادواره حضور پیدا کنند و به سلامت بازگردند.
از موکب های مسیر تا غرفههای خدمت
برای روز برگزاری یادواره، تنها محل اصلی مراسم آماده نمیشود در مسیر نیز برای خدمترسانی به مردم و مهمانان برنامهریزی شده است.
امیری از پیشبینی غرفهای در مسیر جاده جنگلآباد برای راهنمایی و خدمترسانی به مهمانان خبر میدهد و میگوید؛ در نقاط مختلف مسیر نیز موکبها و غرفههایی برای استقبال و پذیرایی پیشبینی شده است همچنین از مجموعههایی که امکان ارائه خدمات دارند، دعوت شده در محل یادواره غرفه برپا کنند تا خدماتی از جمله خدمات بهداشتی، پزشکی و پذیرایی به مردم و مهمانان ارائه شود.
همراهی دستگاهها/ پشتیبانی از یک حرکت مردمی
به گفته دبیر ستاد یادواره شهدای جبالبارز بزرگ برگزاری چنین مراسمی نیازمند هماهنگی مجموعههای مختلف است و در همین راستا فرمانداران جیرفت و عنبرآباد، بخشداران مناطق مرتبط، فرماندهان سپاه جیرفت و عنبرآباد، مسئولان بسیج، بنیاد شهید و دیگر مجموعههای مرتبط در جلسات برنامهریزی حضور داشتهاند.
هماهنگی برای تأمین امنیت، مدیریت تردد و فراهم کردن شرایط مناسب برای حضور مردم نیز در دستور کار قرار گرفته است.
با این حال، آنچه امیری بر آن تأکید دارد، تفاوت میان برگزاری یادواره توسط دستگاهها و پشتیبانی دستگاههاست، یادواره از مردم آغاز شده و دستگاههای اجرایی قرار است در کنار این حرکت مردمی، زمینه برگزاری بهتر آن را فراهم کنند.
نوزدهمین ایستگاه یک مسیر طولانی
نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ، حاصل نزدیک به دو دهه تداوم یک حرکت فرهنگی است حرکتی که در کنار یادواره بزرگ، در خانهها و محلهها نیز ادامه پیدا کرده است.
امیری میگوید؛ برگزاری این یادوارهها تلاشی برای زنده نگه داشتن یاد شهدا و انتقال فرهنگ ایثار و شهادت به نسلهای جدید است، فرهنگی که به باور او، اگر قرار باشد ماندگار بماند، باید از دل مردم بجوشد.
قرار است نوزدهمین یادواره شهدای جبالبارز بزرگ پنجشنبه ساعت ۹ صبح برگزار شود و از شرکتکنندگان خواسته شده است از ساعت ۸:۳۰ در محل حضور داشته باشند در این مراسم، عبدالفتاح اهوازیان بهعنوان راوی و حاج محمدرضا بذری بهعنوان مداح حضور خواهند داشت.
و شاید مهمترین روایت این یادواره، نه در تعداد سخنرانان و برنامهها، بلکه در همان مسیری خلاصه شود که از خانههای مردم آغاز شده است خانههایی که یاد شهدا را زنده نگه داشتهاند، محلههایی که برای شهیدان مجلس گرفتهاند و مردمی که حالا پس از ۱۹ دوره، همچنان خود را صاحبان این رسم میدانند.
اینجا یادواره فقط یک مراسم نیست بلکه روایتی است از مردمی که نمیخواهند نام شهدا از زندگیشان فاصله بگیرد.
نظر شما