باید پیش از فراگیر شدن شبهات وارد میدان شویم

به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم،آیت الله سید کاظم نورمفیدی امشب در مراسم رونمایی از نوزده اثر از آثار پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر اظهار کرد: اساس شکل‌گیری این مجموعه بر این نگاه استوار بود که جهان در حال تغییر است و اندیشه‌ها و مسائل تازه‌ای وارد زندگی مردم می‌شود، بنابراین حوزه‌های علمیه نیز باید متناسب با این تحولات دچار تحول شوند و در عرصه‌های جدید حضور پیدا کنند.

نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان افزود: امروز باید خدا را شکر کرد که این حرکت علمی به مرحله‌ای رسیده است که می‌تواند بخشی از نیازهای جدید جامعه را مورد بررسی قرار دهد و امیدواریم نتایج این تحقیقات بتواند در مسیر پاسخگویی به مسائل روز مورد استفاده قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت پیوند فقه با شرایط زمان بیان کرد: کسانی که نسبت به فقه شیعه و فقه امامیه دغدغه دارند نمی‌توانند این دانش را از زمان و تحولات آن جدا بدانند زیرا فقه باید بتواند نسبت خود را با مسائل و شرایط جدید جامعه حفظ کند.

آیت الله نورمفیدی ادامه داد: حدود ۶۰ سال پیش که در حوزه‌های علمیه حضور داشتیم، شمار روشنفکران حوزوی بسیار محدود بود و حتی از تعداد انگشتان دست تجاوز نمی‌کرد اما امروز به برکت تحولات صورت‌گرفته، تعداد زیادی از دانشمندان و فضلای حوزوی در عرصه‌های مختلف فعالیت می‌کنند.

وی تصریح کرد: این ظرفیت گسترده علمی می‌تواند در مواجهه با مسائل جدید و پاسخ به پرسش‌هایی که در جامعه شکل می‌گیرد نقش‌آفرین باشد و حوزه باید از این سرمایه علمی برای ایفای مسئولیت خود در برابر نیازهای فکری جامعه بهره بگیرد.

نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان با اشاره به نمونه‌ای از تأثیرگذاری آثار علمی بر جامعه گفت: زمانی که شهید مرتضی مطهری کتاب حجاب را منتشر کرد، واکنش‌های متفاوتی نسبت به آن شکل گرفت و حتی برخی افراد با نگاه منفی با این اثر برخورد کردند.

آیت الله نورمفیدی افزود: در همان روزها یکی از ائمه جماعات تجریش نقل کرده بود که پس از انتشار کتاب شهید مطهری، شماری از بانوانی که در محله‌های آن منطقه زندگی می‌کردند و حجاب نداشتند، تحت تأثیر این اثر محجبه شدند و این موضوع نشان می‌دهد یک نگاه علمی و فکری چگونه می‌تواند در جامعه اثر بگذارد.

وی بیان کرد: تفاوت میان این دو نوع نگاه نشان می‌دهد که آثار علمی حوزوی در صورتی که با نیازهای جامعه ارتباط پیدا کنند، می‌توانند آثار اجتماعی قابل توجهی داشته باشند و از این رو باید نسبت به موضوعات جدید و مسائل فکری جامعه توجه بیشتری صورت گیرد.

آیت الله نورمفیدی با اشاره به شرایط فکری امروز جامعه اظهار کرد: شرایط کنونی کشور و جهان، شرایط ویژه‌ای است و حوزه‌های علمیه باید تحولات دنیا را به دقت رصد کنند زیرا امروز اساس برخی باورها و اعتقادات دینی با شیوه‌های جدید و ادبیاتی جذاب مورد هجمه قرار می‌گیرد.

وی افزود: برخی شبهات با زبانی ساده، جذاب و متناسب با ادبیات عمومی جامعه مطرح می‌شوند و همین ویژگی می‌تواند موجب شود این مطالب به‌ویژه در میان نسل جوان اثر بگذارد، بنابراین پاسخگویی به چنین شبهاتی نیازمند آمادگی علمی و فکری بیشتری است.

نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان ادامه داد: نمونه‌هایی از این مسائل در جامعه دیده می‌شود که در آن برخی افراد با طرح پرسش‌هایی درباره دعا، تقدیر الهی و رابطه اراده انسان با سرنوشت، مبانی اعتقادی را به چالش می‌کشند و پاسخگویی به این نوع شبهات کار آسانی نیست.

آیت الله نورمفیدی تصریح کرد: وقتی چنین سخنانی با ادبیاتی قابل فهم و جذاب در جامعه مطرح شود، نمی‌توان نسبت به آثار احتمالی آن بر ذهن و باور نسل جوان بی‌تفاوت بود و لازم است حوزه‌های علمیه خود را برای مواجهه علمی با این مسائل بیش از گذشته مجهز کنند.

وی با اشاره به تحول حوزه‌های علمیه در چند دهه اخیر گفت: وضعیت امروز حوزه در مقایسه با حدود ۶۰ تا ۷۰ سال گذشته تفاوت زیادی کرده است و نگاه‌ها و رویکردها تغییر یافته و حضور دانشمندان و فضلای حوزوی در عرصه‌های فکری و اجتماعی گسترش پیدا کرده است.

آیت الله نورمفیدی افزود: با وجود همه این پیشرفت‌ها، هنوز نمی‌توان این میزان فعالیت را کافی دانست و همان‌گونه که اشاره شد، یکی از گام‌های مهم پیش رو این است که تولیدات علمی حوزه‌های علمیه بتواند وارد عرصه حکمرانی و مسائل واقعی جامعه شود.

وی تأکید کرد: نباید شرایط به گونه‌ای باشد که دیگران ابتدا مسئله‌ای را مطرح کنند، آن را در جامعه گسترش دهند و پس از تثبیت آن، حوزه‌های علمیه تازه به فکر ارائه پاسخ بیفتند.

نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان بیان کرد: اگر دیدگاه یا مسئله‌ای ابتدا در جامعه تثبیت شود و سپس برای پاسخگویی به آن اقدام شود، عملاً بخش مهمی از فرصت از دست رفته است و نباید اجازه داد مسائل جدید پس از تحمیل خود به جامعه، حوزه را وادار به واکنش کنند.

آیت الله نورمفیدی گفت: حوزه‌های علمیه باید پیش از آنکه جریان‌های فکری و فرهنگی جدید سلطه خود را بر جامعه تحمیل کنند، وارد میدان شوند و درباره موضوعاتی که در حال شکل‌گیری است مطالعه، تحقیق و تولید محتوا کنند.

وی ادامه داد: مسائل جدید باید پیش از فراگیر شدن مورد شناسایی قرار گیرند و عالمان و پژوهشگران حوزوی باید درباره این موضوعات تحقیق کنند و نتایج پژوهش‌های خود را در اختیار جامعه قرار دهند تا پاسخ‌های علمی و فقهی، پیش از تبدیل شدن مسائل به چالش‌های فراگیر آماده باشد.

آیت الله نورمفیدی با تأکید بر ظرفیت منابع فقهی اظهار کرد: منابع فقهی از ظرفیت گسترده‌ای برخوردار است و باید از این ظرفیت برای بررسی مسائل نوپدید استفاده شود تا فقه بتواند متناسب با نیازهای زمان، پاسخگوی پرسش‌های جدید باشد.

وی در پایان از تلاش پژوهشگران و فعالان این عرصه قدردانی کرد و گفت: از همه کسانی که در این زمینه اهل فن، پژوهش و تحقیق هستند تشکر و قدردانی می‌کنیم و امیدواریم آنچه شایسته حوزه‌های علمیه و حوزه علمیه امامیه است، با استمرار این تلاش‌ها محقق شود.