امر به معروف از تذکر زبانی تا مطالبه عدالت؛ روایت علما از مسئولیت اجتماعی و حکمرانی دینی

همایش علما و روحانیون کردستان در سنندج، فرصتی برای بازخوانی جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه اسلامی و تبیین نقش علما در تقویت وحدت، مطالبه عدالت و مقابله با آسیب‌های اجتماعی بود؛ نشستی که در آن بر ضرورت عبور از نگاه محدود به این فریضه و توجه به ابعاد اجتماعی و حکمرانی آن تأکید شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، امر به معروف و نهی از منکر از جمله مفاهیمی است که در آموزه‌های اسلامی صرفاً به تذکر فردی و زبانی خلاصه نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از مسئولیت اجتماعی مسلمانان را در قبال سرنوشت جامعه شکل می‌دهد.

در نگاه دینی، جامعه‌ای که نسبت به خوبی‌ها و بدی‌ها بی‌تفاوت نباشد، ظرفیت بیشتری برای اصلاح، عدالت، مسئولیت‌پذیری و مقابله با فساد خواهد داشت. از همین منظر، علما و روحانیون به عنوان مرجع فکری و اجتماعی جامعه، نقشی مهم در تبیین صحیح این فریضه و جلوگیری از برداشت‌های نادرست از آن بر عهده دارند.

همایش علما و روحانیون کردستان با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین طاهری آکردی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور، برگزار شد و سخنرانان در این نشست علاوه بر تبیین جایگاه این فریضه، بر ضرورت حفظ وحدت میان اقوام و مذاهب، تقویت مطالبه‌گری قانونی، عدالت‌خواهی و نقش‌آفرینی علما در تحولات اجتماعی تأکید کردند.

امر به معروف ستون حکمرانی دینی

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین طاهری آکردی در این همایش، امر به معروف و نهی از منکر را یکی از اساسی‌ترین فرایض دینی دانست و گفت: جایگاه این فریضه به اندازه‌ای است که در روایات، سایر فرایض در برابر آن به قطره‌ای در برابر دریا تشبیه شده‌اند.

وی با بیان اینکه استمرار بسیاری از فرایض دینی در جامعه به زنده بودن امر به معروف و نهی از منکر وابسته است، اظهار کرد: اگر جامعه نسبت به ترک این فریضه بی‌تفاوت شود، به مرور زمان زمینه ترک سایر ارزش‌ها و فرایض نیز فراهم خواهد شد.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور افزود: آنچه امروز از دینداری، برگزاری نماز جماعت، حضور مردم در مساجد، فعالیت حوزه‌های علمیه و تربیت دینی فرزندان در جامعه وجود دارد، حاصل تلاش علما و مؤمنانی است که در طول سال‌ها برای احیای دین و تشویق مردم به ارزش‌های اسلامی تلاش کرده‌اند.

امر به معروف از تذکر زبانی تا مطالبه عدالت؛ روایت علما از مسئولیت اجتماعی و حکمرانی دینی

طاهری آکردی تأکید کرد: امر به معروف و نهی از منکر در ساده‌ترین تعریف، یعنی انسان نسبت به محیط پیرامون خود بی‌تفاوت نباشد؛ در خانواده، مدرسه، مسجد، محله، شهر و هر محیطی که حضور دارد، نسبت به اصلاح امور و تقویت معروف‌ها احساس مسئولیت کند.

وی در ادامه سخنان خود به پیوند امر به معروف و حکمرانی دینی پرداخت و گفت: وقتی حکومت تشکیل می‌شود، ابتدا باید رابطه آن با خداوند مشخص باشد و معلوم شود که آیا قرار است مبانی الهی و دینی در جامعه حاکم باشد یا اراده افراد، گروه‌ها و جریان‌های سیاسی.

عدالت معیار سنجش حکمرانی

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور با اشاره به اهمیت نظام مالی در حکمرانی اظهار کرد: در حکومت دینی علاوه بر مشخص بودن رابطه حکومت با خدا، باید وضعیت نظام مالی نیز روشن باشد و حقوق مردم از منابع و ثروت عمومی مورد توجه قرار گیرد.

وی، نظارت مردم بر مسئولان را از مصادیق مهم امر به معروف در حوزه حکمرانی دانست و افزود: اصل هشتم قانون اساسی نیز بر مسئولیت مردم در زمینه امر به معروف و نهی از منکر تأکید دارد و مردم باید بتوانند نسبت به عملکرد دولت و مسئولان مطالبه‌گری داشته باشند.

طاهری آکردی ادامه داد: صیانت از بیت‌المال، مبارزه با فساد، جلوگیری از دروغ و تهمت و مطالبه عدالت، از جمله مصادیق امر به معروف در جامعه هستند.

وی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) در حکومت‌داری گفت: مسئولان نباید از مردم فاصله بگیرند و در اتاق‌های بسته برای آنان تصمیم بگیرند، بلکه باید در میان مردم حضور داشته باشند، سخنان آنان را بشنوند و مشکلات جامعه را از نزدیک لمس کنند.

او عدالت را اساس حکمرانی دینی عنوان کرد و گفت: عدالت باید در حوزه‌های مختلف از جمله توزیع منابع، ثروت، آموزش، بهداشت و درمان و همچنین در نحوه برخورد با اقوام، مذاهب و اقلیت‌ها رعایت شود.

وحدت ضرورت امروز جامعه اسلامی

طاهری آکردی بخش دیگری از سخنان خود را به موضوع وحدت اختصاص داد و اظهار کرد: هر جا مسلمانان در طول تاریخ دچار آسیب شده‌اند، اختلاف و تفرقه یکی از عوامل مهم آن بوده است و قرآن کریم نیز نسبت به پیامدهای اختلاف هشدار داده است.

وی با بیان اینکه وحدت میان اقوام و مذاهب در جمهوری اسلامی ایران یک سرمایه ارزشمند است، افزود: وحدت نباید فقط در سخن و شعار مطرح باشد، بلکه باید در رفتار و مناسبات اجتماعی نیز خود را نشان دهد.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور، کردستان را به دلیل موقعیت مرزی و تنوع قومی و مذهبی، استانی مهم و راهبردی دانست و گفت: دشمن نسبت به چنین مناطقی برنامه ویژه دارد و در این شرایط نقش علما و روحانیون در حفظ وحدت و جلوگیری از ایجاد شکاف‌های اجتماعی بسیار مهم است.

وی تأکید کرد: اگر وحدت داشته باشیم، امنیت نیز تقویت می‌شود و در سایه امنیت، سرمایه‌گذاری، رشد اقتصادی و رفاه مردم افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین وحدت تنها یک مسئله فرهنگی نیست، بلکه با اقتصاد و آینده جامعه نیز ارتباط مستقیم دارد.

علما چراغ هدایت جامعه را روشن نگه داشته‌اند

در ادامه این همایش، ماموستا فایق رستمی، امام جمعه سنندج، با قدردانی از حضور علما، ائمه جمعه و جماعات و مسئولان، بر نقش تاریخی روحانیون در حفظ آموزه‌های دینی تأکید کرد.

امر به معروف از تذکر زبانی تا مطالبه عدالت؛ روایت علما از مسئولیت اجتماعی و حکمرانی دینی

وی گفت: علما در طول تاریخ تلاش کرده‌اند چراغ نبوت و رسالت خاموش نشود و با وجود مشکلات مختلف، سنگر هدایت و دعوت مردم به سوی ارزش‌های دینی را حفظ کرده‌اند.

امام جمعه سنندج با اشاره به جایگاه قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کتابی است که هرچه دانشمندان در آن تدبر و تحقیق کنند، ابعاد عمیق‌تری از معارف آن آشکار می‌شود و آموزه‌هایی همچون عدالت، مساوات، مشورت، گذشت، اخلاق‌مداری، کرامت انسانی، خدمت‌رسانی و وحدت در آن مورد تأکید قرار گرفته است.

ماموستا رستمی امر به معروف و نهی از منکر را از محورهای مهم رسالت پیامبران دانست و افزود: دعوت دینی باید بر پایه حکمت، عقلانیت، موعظه نیکو و گفت‌وگوی منطقی باشد.

وی با اشاره به نمونه‌های قرآنی گفت: در قرآن کریم گفت‌وگو و مناظره پیامبرانی همچون حضرت موسی(ع) و حضرت ابراهیم(ع) با مخالفان خود بر پایه استدلال و برهان مطرح شده است و این مسئله نشان می‌دهد دعوت دینی باید همراه با منطق و حکمت باشد.

امر به معروف تنها تذکر زبانی نیست

امام جمعه سنندج تأکید کرد: امر به معروف و نهی از منکر را نباید تنها به تذکر زبانی محدود کرد؛ خدمت به مردم، کمک به نیازمندان، دستگیری از یتیمان، دفاع از مظلوم، اجرای عدالت و مقابله با ظلم نیز از مصادیق این فریضه است.

وی با اشاره به اهمیت عدالت و مساوات در جامعه اسلامی افزود: پیامبر اسلام(ص) در رفتار و سیره خود نشان داد که کرامت انسانی به قومیت، نژاد، ثروت و جایگاه اجتماعی وابسته نیست و جامعه اسلامی باید بر اساس برادری و عدالت شکل بگیرد.

ماموستا رستمی همچنین مسئولیت حاکمان در برابر مردم را مورد توجه قرار داد و گفت: در فرهنگ اسلامی، مسئولیت یک مقام و امتیاز نیست، بلکه امانتی است که باید در مسیر خدمت به مردم و جلوگیری از ظلم و تعدی مورد استفاده قرار گیرد.

امر به معروف نفس تپنده جامعه زنده است

ماموستا عبدالسلام محمدی، امام جمعه دهگلان، نیز در این همایش با تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی میان مذاهب اسلامی اظهار کرد: نظام جمهوری اسلامی از ابتدای شکل‌گیری، وحدت و همدلی میان فرق و مذاهب اسلامی را مورد توجه قرار داده و در این زمینه روشنگری‌های گسترده‌ای برای علما و مردم انجام شده است.

وی امر به معروف و نهی از منکر را نفس تپنده یک جامعه زنده و پویا دانست و گفت: این فریضه را نمی‌توان صرفاً یک تکلیف فردی دانست، چرا که زمانی که انسان نسبت به لغزش‌ها و مشکلات دیگران بی‌تفاوت شود، روح محبت، مسئولیت‌پذیری و اصلاح اجتماعی در جامعه کمرنگ خواهد شد.

امر به معروف از تذکر زبانی تا مطالبه عدالت؛ روایت علما از مسئولیت اجتماعی و حکمرانی دینی

امام جمعه دهگلان بر ضرورت آموزش و فرهنگ‌سازی در این زمینه تأکید کرد و افزود: اجرای صحیح امر به معروف نیازمند دانش و آگاهی است و جامعه باید با فلسفه و شیوه درست اجرای این فریضه آشنا شود.

مطالبه‌گری؛ یکی از ارکان امر به معروف

محمدی یکی از مهم‌ترین جلوه‌های امر به معروف در عرصه اجتماعی را مطالبه‌گری دانست و گفت: مردم باید نسبت به عملکرد دولت و حاکمیت در زمینه‌هایی همچون معیشت، گرانی، فساد و نحوه مدیریت کشور حساس باشند و مطالبات خود را از مسیرهای قانونی مطرح کنند.

وی افزود: حساسیت اجتماعی نباید تنها متوجه رفتار افراد باشد، بلکه عملکرد مسئولان نیز باید مورد توجه قرار گیرد و سازوکارهای قانونی برای بیان مطالبات مردم و اصلاح امور تقویت شود.

امام جمعه دهگلان تصریح کرد: تذکر به افراد نیز نیازمند دانش، حکمت، دلسوزی و جلب اعتماد است و فردی که امر به معروف می‌کند باید به عنوان یک ناصح و دلسوز شناخته شود، نه کسی که قصد تحمیل نظر یا ایجاد تقابل دارد.

محمدی با انتقاد از برخی رفتارهای دوگانه در مسائل فرهنگی و اجتماعی گفت: برخوردهای متناقض و رفتارهایی که با آموزه‌های دینی همخوانی ندارد، می‌تواند اعتماد مردم را تضعیف کرده و زمینه را برای هجمه‌های فرهنگی دشمن فراهم کند.

عدالت‌خواهی نباید با بی‌نظمی اشتباه گرفته شود

وی با بیان اینکه مطالبه‌گری مردم به معنای بی‌نظمی و آشوب نیست، اظهار کرد: مردم حق دارند نسبت به مشکلات اقتصادی، معیشت و مسائل اجتماعی مطالبه داشته باشند و باید سازوکار مناسبی برای بیان این مطالبات و ارائه راهکار وجود داشته باشد.

امام جمعه دهگلان خاطرنشان کرد: ستادهای امر به معروف و نهی از منکر باید در چارچوب اصول قرآنی و قانونی، ورود جدی‌تری به حوزه مطالبه‌گری اجتماعی داشته باشند و در مسیر اصلاح امور و تقویت عدالت حرکت کنند.

محمدی مبارزه با فساد را نیز یکی از مطالبات جدی جامعه دانست و گفت: انتظار مردم این است که عدالت‌خواهی و مبارزه با فساد به یک مطالبه عمومی تبدیل شود و مسئولان نیز به جای حساس شدن نسبت به اصل مطالبه‌گری، زمینه پاسخگویی و اصلاح امور را فراهم کنند.

نقش علما در حفظ آرامش و انسجام کردستان

امام جمعه دهگلان با اشاره به نقش علما و روحانیون در تحولات اجتماعی و سیاسی کشور اظهار کرد: علما، ائمه جمعه و جماعات و روحانیون باید در میدان حضور داشته باشند، روشنگری کنند و در برابر سختی‌ها و ناملایمات، نقش خود را در حفظ وحدت و آرامش جامعه ایفا کنند.

وی درباره شرایط کردستان نیز گفت: با وجود سرمایه‌گذاری دشمن برای ایجاد ناامنی و ناآرامی در استان، کردستان توانسته آرامش و انسجام خود را حفظ کند و این مسئله حاصل همراهی مردم، علما، روحانیون و مسئولان است.

محمدی در پایان بر ضرورت صیانت از وحدت میان اقوام و مذاهب اسلامی تأکید کرد و افزود: وحدت و همدلی از مهم‌ترین عوامل مقابله با توطئه‌های دشمن است و تقویت آن می‌تواند زمینه‌ساز حفظ امنیت، آرامش و اقتدار کشور باشد.

کد خبر 1903426

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha