به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، نوجوان امروز را نمیتوان فقط با یک برنامه مناسبتی، یک کلاس هفتگی یا چند جلسه آموزشی به مسجد نزدیک کرد. او نسلی است که انتخابهای زیادی برای وقت گذراندن دارد؛ از مدرسه و کلاسهای آموزشی گرفته تا فضای مجازی، گروه دوستان و سرگرمیهایی که هر لحظه در دسترس اوست.
نوجوان وقتی به یک جمع فرهنگی نزدیک میشود که احساس کند در آن جمع فقط «مخاطب» نیست؛ کسی است که میتواند حرف بزند، سؤال بپرسد، پیشنهاد بدهد، چیزی یاد بگیرد، مهارتی به دست بیاورد و حتی در شکلگیری یک برنامه نقش داشته باشد. شاید به همین دلیل است که بعضی مسجدها، به جای آنکه صرفاً در انتظار حضور نوجوانان باشند، تلاش کردهاند فضای خود را متناسب با نیازهای واقعی آنان بازتعریف کنند؛ فضایی که در آن آموزش با گفتوگو، قرآن با زندگی روزمره، تفریح با تربیت و فعالیت فرهنگی با مسئولیتپذیری اجتماعی پیوند میخورد.
مدیر کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) جنوب فارس، معتقد است برای ارتباط با نوجوان نمیتوان فقط به یک قالب تکیه کرد. به گفته او، فعالیتهای فرهنگی، قرآنی، آموزشی، اجتماعی، تربیتی و تفریحی زمانی میتوانند اثرگذار باشند که در کنار یکدیگر قرار بگیرند و نوجوان احساس نکند وارد محیطی شده که قرار است صرفاً برای او برنامهریزی و تصمیمگیری شود.در جنوب فارس، کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) یکی از مجموعههایی است که این نگاه را در برنامههای خود دنبال میکند؛ نگاهی که قرار نیست نوجوان را با یک نسخه ثابت جذب کند. در اینجا صحبت از مجموعهای از فعالیتهای بههمپیوسته است؛ از جلسات قرآن و مباحث تربیتی گرفته تا برنامههای مهارتی، دورهمیهای دوستانه، فعالیتهای ورزشی و تفریحی و حتی فرصتهایی برای اینکه خود نوجوانان در انتخاب و اجرای برنامهها سهم داشته باشند.
اسما علیشیری، مدیر کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) جنوب فارس، معتقد است برای ارتباط با نوجوان نمیتوان فقط به یک قالب تکیه کرد. به گفته او، فعالیتهای فرهنگی، قرآنی، آموزشی، اجتماعی، تربیتی و تفریحی زمانی میتوانند اثرگذار باشند که در کنار یکدیگر قرار بگیرند و نوجوان احساس نکند وارد محیطی شده که قرار است صرفاً برای او برنامهریزی و تصمیمگیری شود.
این نگاه، یک نکته مهم دیگر هم دارد؛ اینکه جذب نوجوان الزاماً از مسیر برنامههای رسمی و پرزرقوبرق نمیگذرد. گاهی یک گفتوگوی صمیمی، یک سفره ساده، یک بازی گروهی، یک کارگاه مهارتی یا حتی فرصتی برای بیان یک سؤال و شنیده شدن، میتواند آغاز رابطهای باشد که بعدها به حضور مستمر در مسجد و فعالیت فرهنگی منجر شود.
در واقع، مسئله فقط «کشاندن نوجوان به مسجد» نیست؛ مسئله مهمتر، ساختن رابطهای است که نوجوان بعد از ورود به مسجد، دلیلی برای ماندن پیدا کند. اگر مسجد بتواند بخشی از نیازهای واقعی او به دوستی، یادگیری، تجربه، نشاط، گفتوگو و دیدهشدن را پاسخ دهد، آن وقت حضور نوجوان از یک حضور مناسبتی به یک ارتباط پایدار تبدیل میشود.
کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) تلاش کرده است همین مسیر را تجربه کند؛ مسیری که در آن قرآن از زندگی نوجوان جدا نیست، آموزش فقط پشت میز اتفاق نمیافتد، تفریح در مقابل تربیت قرار نمیگیرد و نوجوان قرار نیست همیشه شنونده باشد. او میتواند سؤال کند، نظر بدهد، انتخاب کند و در اجرای برنامهای که برای خودش طراحی شده، نقش داشته باشد.
به اعتقاد مدیر کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص)، برای ارتباط با نسل جدید باید مجموعهای از فعالیتهای فرهنگی، قرآنی، آموزشی، اجتماعی، تربیتی و تفریحی در کنار یکدیگر قرار گیرد تا نوجوان احساس کند مسجد فقط برای مناسبتهای خاص نیست و میتواند بخشی از زندگی روزمره او باشد.
از همین نگاه است که قرآن در برنامههای کانون جایگاه خود را حفظ کرده، اما در قالبی متناسب با روحیه نوجوانان دنبال میشود. جلسات قرآن تنها به قرائت و آموزش محدود نمیماند و گفتوگو درباره مفاهیم و پیامهای کاربردی آیات نیز بخشی از این جلسات است؛ تلاشی برای اینکه قرآن از یک موضوع آموزشی فاصله بگیرد و به چیزی نزدیکتر به زندگی روزمره نوجوان تبدیل شود.
گاهی یک گفتوگوی ساده میتواند آغاز یک رابطه عمیقتر باشد. علیشیری از جلسات تبیینی و هماندیشی کانون میگوید؛ نشستهایی که در آنها قرار نیست جوان صرفاً شنونده باشد. قرار است سؤالش را مطرح کند، نظرش شنیده شود و حتی در انتخاب موضوعات و طراحی برنامهها نقش داشته باشد.اما ارتباط با نوجوان فقط با آموزش شکل نمیگیرد. گاهی یک گفتوگوی ساده میتواند آغاز یک رابطه عمیقتر باشد. علیشیری از جلسات تبیینی و هماندیشی کانون میگوید؛ نشستهایی که در آنها قرار نیست جوان صرفاً شنونده باشد. قرار است سؤالش را مطرح کند، نظرش شنیده شود و حتی در انتخاب موضوعات و طراحی برنامهها نقش داشته باشد.
او بر همین اساس تأکید میکند که اگر برای نوجوان برنامهریزی کنیم اما علاقه و نظر خودش را نادیده بگیریم، طبیعی است که نتیجه آن چیزی نباشد که انتظار داریم. مشارکت دادن نوجوان در ایدهپردازی و اجرای برنامهها، او را از یک مخاطب صرف به عضوی از جریان فرهنگی مسجد تبدیل میکند.
در این میان، اوقات فراغت هم برای کانون فرصتی جدی است. قرار نیست همه برنامهها رسمی و جدی باشند. یک روز ممکن است پای آموزش مهارت در میان باشد و روز دیگر، حیاط مسجد به محل آببازی نوجوانان تبدیل شود. برنامهای که شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما هدفش ایجاد نشاط و ساختن خاطرهای خوش از مسجد است.
علیشیری معتقد است نشاط را نمیتوان از برنامههای مسجد حذف کرد. البته قرار نیست مسجد به یک مرکز تفریحی تبدیل شود؛ بلکه فعالیتهای شاد باید در کنار برنامههای قرآنی، تربیتی و معرفتی قرار بگیرند. نوجوانی که میتواند در مسجد دوست پیدا کند، بازی کند، مهارتی بیاموزد و در عین حال در یک برنامه قرآنی یا گفتوگوی فکری حضور داشته باشد، احتمالاً رابطه متفاوتی با مسجد برقرار خواهد کرد.
مهارتآموزی بخش دیگری از این تجربه است. آموزش خیاطی، آشپزی و مهارتهای زندگی در کانون دنبال میشود؛ برنامههایی که قرار است اوقات فراغت را از زمانِ صرفاً پرشده به فرصتی برای یادگیری تبدیل کنند. از نگاه مدیر کانون پیامبر اعظم(ص)، چنین آموزشهایی میتوانند اعتمادبهنفس، مسئولیتپذیری و توانمندی نوجوانان را افزایش دهند؛ بهخصوص زمانی که نوجوان نتیجه کار خودش را میبیند و احساس میکند چیزی را واقعاً یاد گرفته است.
اما شاید یکی از سادهترین و در عین حال اثرگذارترین برنامههای کانون، همان شامهای دورهمی باشد؛ جمعهایی بدون تشریفات که نوجوانان و جوانان کنار یکدیگر مینشینند، غذا میخورند و حرف میزنند. در همین جمعهای غیررسمی است که گاهی دغدغههایی مطرح میشود که شاید در یک جلسه رسمی هیچگاه بیان نشود.اما شاید یکی از سادهترین و در عین حال اثرگذارترین برنامههای کانون، همان شامهای دورهمی باشد؛ جمعهایی بدون تشریفات که نوجوانان و جوانان کنار یکدیگر مینشینند، غذا میخورند و حرف میزنند. در همین جمعهای غیررسمی است که گاهی دغدغههایی مطرح میشود که شاید در یک جلسه رسمی هیچگاه بیان نشود.
برای علیشیری، این دورهمیها فرصتی برای شکل گرفتن رابطه عاطفی میان نوجوان، دوستانش و مسجد است. او معتقد است مسجد زمانی میتواند در ذهن نوجوان جای خود را پیدا کند که حضور در آن فقط با «وظیفه» تعریف نشود و بخشی از خاطرات خوب دوران نوجوانی را نیز با خود همراه داشته باشد.
البته این مسیر بدون همراهی خانوادهها کامل نمیشود. مدیر کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) خانواده را یکی از حلقههای مهم این زنجیره میداند و بر ارتباط بیشتر خانوادهها با برنامههای کانون تأکید دارد. از نگاه او، وقتی خانواده از حضور فرزند در مسجد حمایت کند و در جریان فعالیتها باشد، زمینه برای رشد استعدادها و شکلگیری ارتباطی پایدارتر فراهم میشود.
آنچه در این کانون دنبال میشود، در واقع تلاش برای پاسخ به یک پرسش قدیمی اما با صورتبندی تازه است: چگونه میتوان نوجوان را با مسجد پیوند داد؟
پاسخ علیشیری، ظاهراً در یک برنامه خلاصه نمیشود. از قرآن و گفتوگو تا خیاطی و آشپزی، از نشستهای تبیینی تا آببازی، از آموزش مهارتهای زندگی تا یک شام ساده دوستانه؛ مجموعهای از تجربهها کنار هم قرار گرفتهاند تا نوجوان را به مسجد پیوند بزند.
این نگاه، مسجد را به یک «محیط تجربه» تبدیل میکند؛ جایی که نوجوان میتواند در آن یاد بگیرد، سؤال بپرسد، دوست پیدا کند، مسئولیت بپذیرد، سرگرم شود و در نهایت خودش را بخشی از یک جمع بداند.
شاید راز ماندگاری ارتباط نسل جدید با مسجد نیز همین باشد؛ اینکه نوجوان احساس نکند برای او برنامهای طراحی شده، احساس کند خودش در ساختن آن برنامه و در ساختن حالوهوای مسجد سهم دارد.
کانون فرهنگی هنری پیامبر اعظم(ص) نیز برای ادامه این مسیر، توسعه برنامههای مهارتی، فرهنگی، ورزشی، تفریحی و گروهی و استفاده بیشتر از ظرفیت خود نوجوانان و جوانان را دنبال میکند؛ با این باور که مسجد زمانی میتواند نسل جدید را با خود همراه کند که این نسل، خودش را یکی از اعضای جریان فرهنگی مسجد بداند.
نظر شما