او افزود: سمنان، سرزمینی است که تولید واستفاده از سرامیک را میتوان در آن در یک تداوم تاریخی چند هزار ساله دنبال کرد. از تپه حصار دامغان و سفالهای بهجامانده از تمدنهای کهن منطقه به عنوان ابزارهایی برای زندگی تا کارگاههای سفال و سرامیک امروزبه عنوان ترکیبی از هنر و ابزارهای زندگی، یک خط ممتد فرهنگی وجود دارد: انسان ساکن این سرزمین و مواجهه خلاقانه او با خاک.
معاون وزیر فرهنگ سپس تصریح کرد: از این منظر، انتخاب سمنان برای برگزاری رویداد سرامیک رضوی، انتخابی صرفاً اجرایی یا جغرافیایی نیست؛ بلکه میتواند مبتنی بر یک مزیت تاریخی و فرهنگی واقعی باشد.
شفیعی تاکید کرد: اما امروز وظیفه ما فقط پاسداشت این گذشته نیست. وظیفه ما تبدیل میراث به آینده است. میراثی که فقط حفظ شود، ممکن است به تدریج فقط کارکرد موزه ای پیدا کند که البته بسیار مهم وموثراست؛ اما میراثی که امکان بازآفرینی پیدا کند، به سرمایه فرهنگی آینده تبدیل خواهد شد. بنابراین می توانیم از خود بپرسیم آیا میتوانیم هنر سفال و سرامیک سمنان را به یکی از پایههای اقتصاد خلاق استان تبدیل کنیم؟ آیا میتوانیم نسل جدید هنرمندان و طراحان را در کنار استادان این حوزه قرار دهیم؟ آیا میتوانیم از ظرفیت دانشگاهها، کارگاهها، بازار هنر، گردشگری و صنایع خلاق در کنار یکدیگر استفاده کنیم؟ و مهمتر از همه آیا میتوانیم فرهنگ رضوی را به یک زبان هنری معاصر و جهانی تبدیل کنیم؟
او در پاسخ به این سوالات ابراز داشت: من معتقدم پاسخ همه این پرسشها مثبت است. فرهنگ رضوی را نباید در چند نماد تصویری خلاصه کرد. «رضوی» میتواند یک گفتمان فرهنگی باشد. گفتمانی درباره کرامت انسان، گفتوگو، مدارا، مهماننوازی، معنویت، دانش، صلح، امید و همزیستی. هنر معاصر این امکان را دارد که این مفاهیم را بدون گرفتار شدن در تکرار نمادها، به زبان امروز بیان کند.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه بیان کرد: سرامیک نیز به دلیل ماهیت خود، ظرفیت ویژهای برای این کار دارد. فرم و ماده، بافت و حجم، نور و سایه، شکست و پیوستگی، خاک و آتش همگی میتوانند حامل معنا باشند. بنابراین هدف ما نباید صرفاً تولید «اثر رضوی» باشد؛ بلکه باید به دنبال خلق یک زبان هنری برگرفته از فرهنگ رضوی باشیم. این تفاوت، بسیار مهم است.
شفیعی سپس با اشاره به اینکه «اگر قرار است این رویداد آیندهای جدی داشته باشد، باید از منطق جشنوارهای فاصله بگیرد» اظهار داشت: جشنواره معمولاً برای یک مقطع زمانی شکل میگیرد؛ اما دوسالانه باید یک جریان فرهنگی مستمر ایجاد کند. از پایان یک دوره تا آغاز دوره بعد، باید اتفاقاتی شامل پژوهش، آموزش، تولید، نقد، اقامت هنری، ارتباط با دانشگاهها، تبادل هنرمندان، نمایش آثار، بازار هنر و گفتوگوی بینالمللی در جریان باشد. به بیان دیگر، هدف ما باید شکل دادن به یک مثلث آموزش، تولید و نقد و پژوهش باشد؛ مثلثی که میتواند زمینه توسعه پایدار هنر سرامیک را فراهم کند.
او سپس تاکید کرد: اگر از توسعه هنر سخن میگوییم، نمیتوانیم اقتصاد هنر را نادیده بگیریم. هنرمند باید بتواند از هنر خود زندگی کند. بنابراین دوسالانه سرامیک رضوی میتواند در کنار
بخش نمایشگاهی و رقابتی، زمینه ارتباط هنرمندان را با گالریها، مجموعهداران، موزهها، طراحان، صنایع خلاق و بازارهای داخلی و خارجی فراهم کند. حتی میتوان به تدریج یک بازار تخصصی سرامیک معاصر در سمنان ایجاد کرد که این بازار لزوما فیزیکی نیست و میتوان به پلتفرم یا پلتفرم های(سکو هایا بسترهای فروش) مجازی برای عرضه محصولات فکر کرد. در این صورت، رویداد از یک هزینه فرهنگی به یک سرمایهگذاری فرهنگی و اقتصادی تبدیل خواهد شد.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه افزود: ما باید از هماکنون به آینده فکر کنیم. سرامیک در بسیاری از کشورهای جهان، هنری ریشهدار و در عین حال بسیار معاصر است.
ارتباط با هنرمندان و مراکز معتبر سرامیک در آسیا، اروپا و سایر نقاط جهان میتواند به تدریج این رویداد را به یک پل فرهنگی میان ایران و جهان تبدیل کند. و اینجا مفهوم مهم دیگری وارد میدان میشود، دیپلماسی فرهنگی.
شفیعی در تشریح سخنان خود گفت: ما گاهی تصور میکنیم دیپلماسی فرهنگی فقط با نشست و مذاکره انجام میشود. در حالی که یک اثر هنری میتواند گاهی بهتر از دهها سخنرانی، فرهنگ یک ملت را معرفی کند. اگر هنرمندی از ایران در سمنان اثری درباره کرامت، صلح یا گفتوگو خلق کند و آن اثر در یک نمایشگاه بینالمللی دیده شود، فرهنگ ایران بدون واسطه با مخاطب جهانی گفتوگو کرده است از این رو به اعتقاد من، تمرکز بر هم افزایی اجزائی با رویکردهای که عرض کردم را می توان در دستور کار قرار داد البته با محوریت هنرمندان و موسسات و فعالان این عرصه به ویژه نسل جوان و حمایت نظام اداری استان یک شبکه فعال شامل آموزش، پژوهش، تولید، نمایش، بازار و ارتباطات بینالمللی.
او در بخش پایانی سخنان خود خاطر نشان کرد: امروز باید از خود بپرسیم که میخواهیم این رویداد بعد از پنج یا ده سال چه جایگاهی داشته باشد. آیا میخواهیم فقط بگوییم چند دوره جشنواره برگزار کردیم»؟ یا میخواهیم روزی گفته شود سمنان یکی از کانونهای اصلی هنر سرامیک ایران است. من فکر میکنم انتخاب دوم شایستهتر است. سمنان میتواند جایی باشد که میراث شش هزار ساله سفال با هنر معاصر، آموزش با تولید، فرهنگ با اقتصاد و ایران با جهان به یکدیگر پیوند میخورند. و در این میان، فرهنگ رضوی میتواند نه یک عنوان تشریفاتی، بلکه روح و معنای این گفتوگو باشد. این، به باور من، میتواند مأموریت بزرگ دوسالانه سرامیک رضوی باشد: تبدیل یک میراث تاریخی به یک جریان هنری معاصر در جهت تولید یک سرمایه ماندگار فرهنگی برای ایران.
نظر شما