به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان؛ حجتالاسلام والمسلمین حسن علیدادی سلیمانی، سهشنبه(۱۰ شهریور) در چهارمین نشست از سلسله نشستهای آموزش عقاید به تبیین فلسفی و کلامی مسئله «شرور» در نظام خلقت پرداخت.
وی در ابتدای این نشست با طرح چالشهای ذهنی انسان در مواجهه با حوادث ناگوار، اظهار کرد: انسان در مسیر زندگی با پدیدههایی مواجه میشود که هضم آنها دشوار است؛ فقر، بیماری، ناکامیهای شخصی و یا بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل و آتشسوزی، همواره این پرسش بنیادین را در ذهن آدمی ایجاد میکند که چرا خداوندِ عادل، اجازه وقوع چنین حوادثی را میدهد؟
امام جمعه کرمان با اشاره به دشواریِ پاسخ به این پرسش در صورت تقابل صفات الهی، تصریح کرد: اگر خداوند را عالم مطلق، قادر مطلق و خیرخواه مطلق فرض کنیم، تبیین وقوع شرور دشوار و این شبهه ایجاد میشود که اگر او عالم است، پس از رنجها آگاه است؛ اگر قادر است، چرا جلوی فجایع مانند آنچه در غزه رخ میدهد را نمیگیرد و اگر خیرخواه است، چرا اجازه وقوع شر را میدهد؟
حجتالاسلام علیدادی سلیمانی افزود: در طول تاریخ، متفکران پاسخهای متفاوتی به این مسئله دادهاند؛ برخی به اشتباه به دوگانه "خدای خیر و خدای شر" روی آوردند؛ ارسطو در تحلیلهای خود، شرور را به دستهبندیهایی از نظر نسبت خیر و شر تقسیم میکند و معتقد است تنها گزارههایی که با عدالت خدا سازگارند، مواردی هستند که خیرِ کثیر بر شرِ قلیل غلبه دارد.
وی به دیدگاه افلاطون در اینباره اشاره کرد و گفت: افلاطون معتقد است که شرور، ماهیت وجودی ندارند، بلکه "عدمی" هستند یعنی شر، نیستی است و چون نیستی فاعلی ندارد، پس نمیتوان آن را به خداوند نسبت داد و بر اساس این دیدگاه بنابراین شرور یا خود عدم هستند و یا منجر به عدم میشوند.
نماینده ولیفقیه در استان کرمان در بخش دیگری از سخنان خود، راه حل اساسی برای مواجهه با این مسئله را در گرو تفکیک شرور دانست و توضیح داد: شرور به دو دسته "اخلاقی" (مانند دزدی، تهمت، قتل و غارت که عامل آن بشر است) و "طبیعی" (مانند زلزله و سیل که عامل انسانی مستقیم ندارند) تقسیم میشوند.
وی افزود: نظام خلقت، یک نظام منسجم است که نباید در آن دست برد و ما باید بپذیریم که انسان در این جهان مختار است و لازمه اختیار، امکان وقوع خطا و شرور اخلاقی است و وجه تمایز انسان از حیوان، عقل و قدرت انتخاب اوست؛ بنابراین انسان نباید با هنجارشکنی، از دایره تکلیف و عقلانیت خارج شود.
حجتالاسلام علیدادی سلیمانی در پایان خاطرنشان کرد: شرور در زندگی انسان از سه مجرای "خود انسان"، "دیگران" و "طبیعت" بروز میکنند و مهار آنها سخت است.
نظر شما