مکتب جعفری؛ میراث ماندگار امام صادق(ع) برای جهان اسلام

استاد حوزه و دانشگاه گفت: امام صادق(ع) با تربیت هزاران شاگرد و گسترش معارف اهل‌بیت(ع)، پایه‌های علمی مکتب جعفری را استوار کرد که امروز بخش مهمی از هویت فقهی و معرفتی شیعه را شکل می‌دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین «سید حکمت‌الله هاشمی‌پور» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج به جایگاه حضرت امام جعفر صادق(ع) اشاره و اظهار کرد: در کنار پیامبر اکرم(ص)، نباید از شخصیت امام صادق(ع) غفلت کنیم؛ چراکه همه ائمه معصومین(ع) از یک نور هستند و نور وجودی آنان از پیامبر اکرم(ص) سرچشمه گرفته. بنابراین سخن گفتن از پیامبر(ص)، در حقیقت سخن گفتن از مکتب اهل‌بیت(ع) نیز هست.

وی گفت: اگر بخواهیم به صورت اختصاصی درباره امام صادق(ع) سخن بگوییم، هزاران جلسه برای معرفی شخصیت، اندیشه و مکتب آن حضرت لازم است.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: حقیقت این است که امروز همه ما بر سر سفره مکتب امام صادق(ع) نشسته‌ایم و بسیاری از آنچه در معارف، فقه و آموزه‌های شیعه در اختیار داریم، مرهون تلاش‌های علمی و تربیتی آن حضرت است.

حجت‌الاسلام هاشمی‌پور شرایط دوران امام باقر(ع) و امام صادق(ع) را یادآور شد و ادامه داد: شرایط تاریخی در دوره این دو امام بزرگوار، فرصتی را فراهم کرد که آنان بتوانند از فضای موجود برای تبیین معارف اسلام و تربیت شاگرد استفاده کنند.

وی خاطرنشان کرد: امام باقر(ع) و به‌ویژه امام صادق(ع) از این فرصت به بهترین شکل بهره گرفتند و با پرورش شاگردان متعدد، پایه‌های علمی مکتب اهل‌بیت(ع) را استوار کردند.

استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: وضعیت شیعیان در دوره امام سجاد(ع) به گونه‌ای بود که تعداد افرادی که بتوانند احکام و معارف اسلام را به صورت مستدل بیان کنند، بسیار اندک بود، اما در دوره امام صادق(ع) شرایط کاملاً تغییر کرد.

حجت‌الاسلام هاشمی پور افزود: در منابع تاریخی، شمار شاگردان آن حضرت بیش از چهار هزار نفر ذکر شده که در علوم مختلف آموزش دیدند و پس از آن در نقاط مختلف جهان اسلام به ترویج معارف پرداختند.

وی افزود: این شاگردان تنها در یک منطقه فعالیت نکردند، بلکه به نقاط مختلف سرزمین‌های اسلامی رفتند و معارف اهل‌بیت(ع) را گسترش دادند.

این استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: از حجاز و عراق گرفته تا مناطق مختلف ایران، جریان علمی شکل‌گرفته در مکتب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) آثار خود را بر جای گذاشت و بسیاری از مراکز علمی و دینی، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از این مکتب بهره بردند.

حجت‌الاسلام هاشمی‌پور با بیان اینکه قم نیز از جمله مراکز مهمی است که از این جریان علمی تأثیر پذیرفت، گفت: امروز اگر به پیشینه علمی و حدیثی قم و دیگر مراکز شیعی نگاه کنیم، می‌بینیم که بخش مهمی از این میراث به مکتب امام صادق(ع) بازمی‌گردد و در واقع، بسیاری از جریان‌های علمی شیعه خود را وامدار مدرسه‌ای می‌دانند که امام صادق(ع) آن را توسعه داد.

وی به یکی از روایات امام صادق(ع) اشاره و اظهار کرد: در روایتی از آن حضرت آمده: «عَلِّمُوا شِیعَتَنا مِن عِلمِنا ما یَحتاجونَ إلیهِ»؛ یعنی شیعیان ما را از دانش ما، به اندازه‌ای که به آن نیاز دارند، تعلیم دهید» که این نگاه نشان می‌دهد در مکتب امام صادق(ع)، علم‌آموزی و انتقال صحیح معارف جایگاه ویژه‌ای داشته است.

استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: مکتب امام صادق(ع) تنها یک جریان فقهی محدود نبود، بلکه مدرسه‌ای علمی و معرفتی بود که توانست در شرایط مناسب تاریخی، معارف اسلام و اهل‌بیت(ع) را سامان دهد و به نسل‌های بعد منتقل کند، به همین دلیل است که مذهب شیعه دوازده‌امامی را «مذهب جعفری» نیز می‌نامند.

حجت‌الاسلام هاشمی‌پور ادامه داد: پس از دوره امام باقر(ع) و امام صادق(ع)، فشارها و محدودیت‌های سیاسی علیه اهل‌بیت(ع) شدت گرفت و ائمه بعدی(ع) در شرایط بسیار دشوارتری قرار گرفتند؛ اما پایه علمی و معرفتی که در دوره امام باقر(ع) و امام صادق(ع) شکل گرفت، به اندازه‌ای مستحکم بود که با وجود اختناق و محدودیت، این معارف به نسل‌های بعد منتقل شد.

وی با بیان اینکه هنر امام صادق(ع) این بود که از فرصت تاریخی موجود به بهترین شکل استفاده کرد، بیان کرد: آن حضرت در کنار امام باقر(ع) توانست نسلی از دانشمندان و شاگردان را تربیت کند که هرکدام در مناطق مختلف به تبیین و گسترش معارف اسلامی پرداختند و این اقدام، نقش مهمی در ماندگاری و گسترش مکتب اهل‌بیت(ع) داشت.

حجت‌الاسلام هاشمی‌پور ضمن تأکید بر اینکه شیعیان امروز خود را وامدار مکتب جعفری می‌دانند، گفت: اگر امروز از مذهب جعفری سخن می‌گوییم، به این دلیل است که بخش مهمی از هویت علمی و فقهی شیعه در مدرسه امام صادق(ع) شکل گرفته و همه ما به نوعی بر سر سفره این مکتب نشسته‌ایم و باید این میراث ارزشمند را بهتر بشناسیم و به نسل‌های آینده منتقل کنیم.

وی گفت: میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) فرصت ارزشمندی است تا جامعه، به‌ویژه نسل جوان، هم با شخصیت پیامبر رحمت(ص) و اخلاق نبوی آشنا شود و هم با مکتب علمی و معرفتی امام صادق(ع) ارتباط بیشتری پیدا کند.

کد خبر 1901956

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha