به گزارش خبرگزاری شبستان از یاسوج، میلاد باسعادت حضرت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، فرصتی برای بازخوانی سیره و اندیشه دو شخصیت بزرگ جهان اسلام و تأمل دوباره در آموزههایی است که قرنهاست چراغ راه انسانها بودهاند.
پیامبر اکرم(ص) تنها آورنده یک شریعت نیست، بلکه در نگاه قرآن، «رحمةً للعالمین» است که اخلاق، مهرورزی و کرامت انسانی را در متن زندگی مردم به نمایش گذاشت.
شناخت پیامبر(ص) تنها با مرور حوادث تاریخی و بیان فضائل آن حضرت کامل نمیشود، بلکه بخش مهمی از شخصیت ایشان در نوع مواجهه با مردم، صبر در برابر ناملایمات، تواضع و محبت به اقشار مختلف جامعه، بهویژه کودکان و نیازمندان، آشکار میشود.
پیامبر(ص) با وجود جایگاه بلند معنوی، خود را از مردم جدا نمیکرد و پیش از آنکه با سخن، دلها را دعوت کند، با رفتار خود آنها را به سوی حقیقت جذب میکرد و در کنار سیره پیامبر اکرم(ص)، قرآن کریم نیز به عنوان بزرگترین و ماندگارترین معجزه آن حضرت، همچنان پیش روی بشریت قرار دارد که مخاطب پیامهای آن تنها مسلمانان نیستند و آموزههای آن میتواند برای زندگی انسان در هر عصر و زمان راهگشا باشد.
با این حال، فاصله گرفتن از قرآن و کمرنگ شدن انس با این کتاب آسمانی، یکی از چالشهایی است که آثار آن را میتوان در زندگی فردی و اجتماعی انسان امروز مشاهده کرد، زیرا قرآن کریم، آرامش را در پیوند با یاد خدا معرفی میکند و انسان را از زندگی همراه با اضطراب و سرگردانی به سوی معنویت، توکل و امید فرا میخواند.
شاید یکی از پرسشهای مهم امروز این باشد که چرا با وجود افزایش امکانات و رفاه مادی، بسیاری از انسانها همچنان از آرامش واقعی فاصله دارند و چگونه میتوان بار دیگر بین زندگی روزمره و آموزههای قرآن پیوند برقرار کرد.
در همین زمینه و همزمان با فرارسیدن میلاد پیامبر اکرم(ص) درباره ابعاد شخصیتی پیامبر رحمت، جایگاه اخلاق در دعوت نبوی، راز ماندگاری قرآن کریم و نسبت آموزههای این کتاب آسمانی با مسائل و نیازهای انسان امروز با حجتالاسلام والمسلمین سید حکمتالله هاشمیپور، استاد حوزه و دانشگاه به گفتوگو نشستهایم.
حجتالاسلام والمسلمین «سید حکمتالله هاشمیپور» در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج، به جایگاه پیامبر اکرم(ص) اشاره و اظهار کرد: سخن گفتن درباره شخصیت پیامبر(ص) آسان نیست؛ چراکه با شخصیتی مواجه هستیم که خداوند از وی با عنوان «رحمةً للعالمین» یاد کرده و در معارف اسلامی نیز جایگاه ویژهای برای ایشان در نظام آفرینش بیان شده است.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) نور اعظم و مظهر رحمت الهی بوده و حتی در ماجرای معراج، جبرئیل با آن مقام عظیمی که بین فرشتگان دارد، در نقطهای از این سیر آسمانی از همراهی پیامبر(ص) بازمیماند، افزود: این مسئله نشاندهنده عظمت جایگاه پیامبر(ص) است، با این حال، همین شخصیت قدسی بین مردم و در متن زندگی زمینی آنان حضور داشت.
حجتالاسلام هاشمیپور با بیان اینکه پیامبر(ص) الگوی مجسم قانون الهی برای بشر بود، ادامه داد: انسانها با عقل محدود خود قانون وضع میکنند و ممکن است پس از گذشت زمان، اشکالات قوانین را شناسایی و اصلاح کنند؛ اما قانون الهی چنین نیست، زیرا خداوند انسان کامل را بین مردم قرار میدهد تا مردم بتوانند قانون الهی را در یک الگوی زنده و عینی مشاهده کنند.
وی ضمن اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) برای پذیرش این مأموریت بزرگ، از کودکی و در طول چهل سال زندگی، ساخته و آماده شد، بیان کرد: بعثت پیامبر(ص) یک اتفاق ناگهانی و جدا از گذشته ایشان نبود، بلکه زندگی آن حضرت از همان کودکی در مسیر شکلگیری شخصیت انسان کامل قرار داشت.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: پیامبر(ص) در متن جامعه بین مردم، در کوچه و بازار، در کنار کودکان و در ارتباط با اقشار مختلف رشد کرد، حتی حوادث و نشانههایی که در منابع تاریخی درباره دوران ولادت ایشان نقل شده، توجه بسیاری را به تولد شخصیتی بزرگ جلب کرده بود؛ اما عظمت پیامبر(ص) در نهایت در همان متن زندگی اجتماعی و رفتار روزمره وی آشکار شد.
حجتالاسلام هاشمیپور با اشاره به شناخت برخی اهل کتاب از نشانههای پیامبر موعود، افزود: در بین یهودیان و اهل کتاب، افرادی بودند که با توجه به مطالبی که از کتابهای خود میدانستند، در انتظار پیامبر موعود بودند و نشانههای ظهور او را دنبال میکردند، وقتی زندگی پیامبر(ص) را بررسی میکنیم، میبینیم که ویژگیهای یک انسان کامل در رفتار و شخصیت ایشان جمع شده بود.
وی بر جایگاه اخلاق در رسالت پیامبر اکرم(ص) تأکید و اظهار کرد: دلسوزی پیامبر(ص) برای مردم به اندازهای بود که خداوند به ایشان میفرماید: «طه * ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی». پیامبر مأمور هدایت مردم بود، اما شدت دلسوزی ایشان برای هدایت آنان به اندازهای بود که گاهی بیش از توان طبیعی یک انسان به خود سختی میداد.
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با بیان اینکه پیامبر(ص) در برابر بدرفتاری مردم تنها صبر نمیکرد، بلکه در بسیاری از موارد پاسخ بدی را با محبت میداد، یادآور شد: این همان نقطهای است که اخلاق نبوی را از یک رفتار معمولی جدا میکند و کسی ممکن است در برابر بدی صبر کند، اما پیامبر(ص) حتی در برابر ناسزا و آزار نیز محبت و رحمت نشان میداد.
حجتالاسلام هاشمیپور با اشاره به رفتار پیامبر(ص) با کودکان، خاطرنشان کرد: یکی از جلوههای روشن تواضع و محبت پیامبر(ص)، نحوه برخورد ایشان با کودکان بود، نقل شده که کودکان بر پشت پیامبر(ص) سوار میشدند و آن حضرت با وجود جایگاه عظیم معنوی خود، اجازه میداد این ارتباط صمیمانه ادامه پیدا کند که این رفتار نشان میدهد مقام معنوی هرگز باعث فاصله گرفتن پیامبر(ص) از مردم نشد.
وی این مسئله را برای ما که مدعی پیروی از پیامبر(ص) هستیم، یک درس جدی دانست و اظهار کرد: باید ببینیم چه اندازه حاضر هستیم از جایگاه خود فاصله بگیریم و با کودکان، نوجوانان و اقشار مختلف جامعه با محبت و تواضع رفتار کنیم، پیامبر(ص) نشان داد که بزرگی انسان به فاصله گرفتن از مردم نیست، بلکه به میزان خدمت، محبت و تواضع وی است.
حجتالاسلام هاشمیپور عبادت پیامبر(ص) را نیز بخشی از فرایند شکلگیری این شخصیت دانست و گفت: عبادت پیامبر(ص) تنها انجام یک سلسله اعمال عبادی نبود، بلکه این ارتباط عمیق با خداوند، زمینه ساختن شخصیتی بود که باید مظهر مهر، عشق، عدالت و رحمت باشد، زیرا انسانی که میخواهد مردم را به سوی خدا دعوت کند، باید این صفات را در رفتار خود نشان دهد.
وی ادامه داد: پیامبر(ص) مردم را صرفاً با سخنرانی و خطابه جذب نکرد. اگرچه کلام آن حضرت نورانی و اثرگذار بود، اما آنچه بیش از هر چیز در دل مردم اثر میگذاشت، رفتار پیامبر(ص) بود، مردم محبتوی را میدیدند و احساس میکردند با شخصیتی روبهرو هستند که واقعاً خیر و سعادت آنان را میخواهد.
استاد حوزه و دانشگاه سپس به قرآن کریم به عنوان بزرگترین معجزه پیامبر خاتم(ص) اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین موضوعاتی که هنگام سخن گفتن از پیامبر(ص) باید به آن توجه کنیم، قرآن کریم است، زیرا قرآن بزرگترین و ماندگارترین معجزه پیامبر خاتم(ص) بوده و اگرچه در چارچوب دین اسلام نازل شده، پیامها و آموزههای آن محدود به مسلمانان نیست و با فطرت و نیازهای همه انسانها ارتباط دارد.
حجتالاسلام هاشمیپورضمن اظهار تاسف از اینکه قرآن با وجود عظمت و جایگاهش، هنوز آنگونه که باید شناخته نشده، بیان کرد: گاهی از معجزات پیامبران گذشته مانند زنده کردن مردگان یا عصای حضرت موسی(ع) سخن میگوییم، اما از کنار قرآنی که امروز در اختیار ما بوده به سادگی عبور میکنیم؛ در حالی کسی که با قرآن مأنوس باشد، میداند یک آیه از این کتاب میتواند زندگی یک انسان را متحول کند.
وی با بیان اینکه قرآن همچنان برای انسان امروز حرف دارد، افزود: فاصله گرفتن از قرآن باعث شده حلاوت واقعی زندگی را کمتر تجربه کنیم، زیرا تصور ما این است که هرچه امکانات رفاهی بیشتر شود، خوشی و آرامش نیز افزایش پیدا میکند؛ در حالی که بین آسایش و آرامش تفاوت وجود دارد و ممکن است امکانات انسان بیشتر شود، اما آرامش وی بیشتر نشود.
استاد حوزه و دانشگاه به آیه «أَلا بِذِکرِ اللّهِ تَطمَئِنُّ القُلوب» اشاره کرد و گفت: قرآن راه رسیدن به آرامش را در ارتباط با خداوند معرفی میکند، زیرا یکی از مصادیق روشن ذکر، خود قرآن است و وقتی انسان با قرآن مأنوس میشود، این ارتباط میتواند زمینه آرامش قلب و روشن شدن مسیر زندگی را فراهم کند.
حجتالاسلام هاشمیپور ادامه داد: خداوند در آیه «وَمَن أَعرَضَ عَن ذِکری فَإِنَّ لَهُ مَعیشَةً ضَنکًا» هشدار میدهد که رویگردانی از ذکر خدا، زندگی انسان را به تنگنا میکشاند و امروز نیز نمونههای این مسئله را میتوان مشاهده کرد؛ افرادی که از نظر مادی امکانات فراوان دارند، اما از زندگی خود احساس رضایت و آرامش نمیکنند.
وی با اشاره به اینکه در گذشته امکانات مردم بسیار محدودتر بود، اما ارتباط آنان با قرآن و معنویت عمیقتر بود، بیان کرد: امروز فناوری و امکانات رفاهی توسعه یافته، اما نباید مدرن شدن را با فاصله گرفتن از قرآن اشتباه گرفت، زیرا قرآن متعلق به گذشته نیست؛ بلکه نوری است که در هر زمان میتواند راه انسان را روشن کند.
حجتالاسلام هاشمیپور مسائل جوانان، بهویژه موضوع ازدواج را یادآور شد و اظهار کرد: قرآن حتی برای مشکلات و دغدغههای امروز جوانان نیز راهکار دارد و درباره کسانی که امکان ازدواج برایشان فراهم نشده، میفرماید: «وَلْیَسْتَعْفِفِ الَّذینَ لا یَجِدونَ نِکاحًا حَتّی یُغْنِیَهُمُ اللّهُ مِن فَضلِهِ؛ یعنی انسان در چنین شرایطی باید پاکدامنی پیشه کند و به فضل الهی اعتماد داشته باشد».
وی خاطرنشان کرد: راهکار قرآن برای جوانی که هنوز شرایط ازدواج برایش فراهم نشده، ورود به ارتباطهای نادرست و تلاش برای جلب توجه دیگران نیست؛ بلکه پاکدامنی و اعتماد به وعده خداوند بوده و این نگاه، انسان را از بسیاری از آسیبهای فردی و اجتماعی حفظ میکند.
استاد حوزه و دانشگاه به مفهوم توکل و تقوا در قرآن اشاره و یادآور شد: خداوند میفرماید «وَمَن یَتَوَکَّل عَلَی اللّهِ فَهُوَ حَسبُهُ» و همچنین تأکید میکند: «وَمَن یَتَّقِ اللّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجًا * وَیَرزُقهُ مِن حَیثُ لا یَحتَسِب». این آیات به انسان یادآوری میکند که در بنبستها نباید امید خود را از دست بدهد؛ تقوا، توکل و اعتماد به خدا میتواند راههایی را پیش روی انسان قرار دهد که حتی تصورش را نمیکرده است.
حجتالاسلام هاشمیپوربا بیان اینکه اگر امروز به دنبال آرامش، امید، اخلاق و یک الگوی درست برای زندگی هستیم، باید سیره پیامبر اکرم(ص) و آموزههای قرآن را دوباره به متن زندگی بازگردانیم، گفت: پیامبر(ص) با اخلاق و رحمت دلها را فتح کرد و قرآن به عنوان ماندگارترین معجزه آن حضرت، همچنان در اختیار بشر است تا مسیر سعادت، آرامش و زندگی درست را به انسان نشان دهد.
نظر شما