به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، وقف در فرهنگ دینی، قصه بخشیدن بخشی از داشتهها برای ماندگار شدن خیر است؛ سنتی که قرار نیست با رفتن واقف پایان بگیرد، باید سالها و نسلها بعد هم ثمرهاش در زندگی مردم دیده شود. از همین رو، مسجد در بسیاری از شهرها یکی از نخستین و مهمترین مقصدهای موقوفات بوده است؛ از ساخت و آبادانی مسجد گرفته تا تأمین هزینههای برنامههای قرآنی، فرهنگی و اجتماعی.
حالا در روز ملی وقف، بار دیگر نگاهها به این سرمایههای ماندگار دوخته شده است؛ سرمایههایی که اگر درست شناسایی و مدیریت شوند، میتوانند بخشی از نیازهای فرهنگی و اجتماعی جامعه را پاسخ دهند و حتی به مساجد برای ایفای نقش گستردهترشان کمک کنند.
حجتالاسلام امیدی، مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس، وقف را از ماندگارترین جلوههای نیکوکاری در فرهنگ اسلامی میداند؛ خیری که به تعبیر او، آثارش میتواند پس از حیات واقف نیز ادامه پیدا کند و نسلهای مختلف از ثمرات آن بهرهمند شوند.حجتالاسلام امیدی، مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس، وقف را از ماندگارترین جلوههای نیکوکاری در فرهنگ اسلامی میداند؛ خیری که به تعبیر او، آثارش میتواند پس از حیات واقف نیز ادامه پیدا کند و نسلهای مختلف از ثمرات آن بهرهمند شوند.
نگاهی به تاریخ اسلام نیز همین واقعیت را نشان میدهد. موقوفات در دورههای مختلف، پشتوانه شکلگیری و توسعه مسجد، مدرسه، حوزه علمیه، مراکز درمانی و بسیاری از فعالیتهای عامالمنفعه بودهاند. به همین دلیل، وقف را نمیتوان تنها یک اقدام اقتصادی یا مالکیتی دانست؛ بلکه بخشی از آن، یک سرمایه اجتماعی برای آینده جامعه است.
مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد استان فارس معتقد است امروز نیز میتوان از ظرفیت وقف برای پاسخگویی به نیازهای فرهنگی و اجتماعی جامعه استفاده کرد.
فارس یک استان وقفخیز
فارس نیز از این سرمایه کمبهره نیست. به گفته امیدی، استان فارس از مناطق دارای سابقه و ظرفیت قابل توجه در حوزه وقف است و موقوفات بسیاری با نیتهای دینی و عامالمنفعه در نقاط مختلف استان شکل گرفتهاند. بخشی از این موقوفات نیز به مساجد اختصاص یافته و در طول سالها، زمینهساز برگزاری فعالیتهای عبادی، قرآنی، فرهنگی و اجتماعی شده است.
اما مسئله فقط وجود موقوفه نیست؛ آنچه اهمیت بیشتری پیدا میکند، احیا و استفاده درست از این ظرفیتهاست.
هر موقوفه در حقیقت یک امانت است و باید در همان مسیری که واقف برای آن تعیین کرده، به کار گرفته شود. امیدی نیز اجرای دقیق نیت واقف را یکی از الزامات مهم این حوزه میداند و معتقد است موقوفهای که به درستی شناسایی و احیا شود، میتواند از یک دارایی خام به ظرفیتی اثرگذار برای خدمت به مردم تبدیل شود.هر موقوفه در حقیقت یک امانت است و باید در همان مسیری که واقف برای آن تعیین کرده، به کار گرفته شود. امیدی نیز اجرای دقیق نیت واقف را یکی از الزامات مهم این حوزه میداند و معتقد است موقوفهای که به درستی شناسایی و احیا شود، میتواند از یک دارایی خام به ظرفیتی اثرگذار برای خدمت به مردم تبدیل شود.
در این میان، نام موقوفه عمران صدرا نیز مطرح میشود؛ موقوفهای که از نگاه مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد فارس، ظرفیت آن میتواند بیش از گذشته در مسیر اهداف فرهنگی، دینی و مسجدی مورد استفاده قرار گیرد.
مطالبه اصحاب مسجد، به گفته امیدی، احیای این ظرفیت و فعال شدن آن در چارچوب نیت واقف است؛ ظرفیتی که میتواند با برنامهریزی مناسب، بخشی از پشتیبانی فعالیتهای فرهنگی و مسجدی منطقه را بر عهده بگیرد.
شاید مسئله اصلی امروز همین باشد؛ اینکه وقفهای گذشته فقط در فهرست موقوفات باقی نمانند و بتوانند دوباره به زندگی اجتماعی مردم بازگردند. مسجدی که برای نوجوان و جوان برنامه تربیتی دارد، پایگاه قرآنی، گروه جهادی، صندوق کمک به نیازمندان یا حلقه فرهنگی تشکیل داده است، برای استمرار فعالیت خود به پشتوانه نیاز دارد و بخشی از این پشتوانه میتواند از دل همین موقوفات فراهم شود.
از سوی دیگر، تغییر نیازهای جامعه، ضرورت توجه به وقفهای جدید را نیز پررنگ کرده است. اگر در گذشته ساخت مسجد، مدرسه یا آبانبار از نیازهای اصلی جامعه بوده، امروز نیازهایی مانند آموزش قرآن، تربیت نوجوانان، فعالیتهای فرهنگی، حمایت از گروههای جهادی و پشتیبانی از برنامههای مسجدی نیز میتواند موضوع وقف قرار گیرد.
وقف نباید به نیازهای گذشته محدود بماند و میتوان با شناخت مسائل امروز جامعه، نیتهای جدید و متناسب با نیازهای فرهنگی و اجتماعی تعریف کرد.وقف به نیازهای گذشته محدود نشود
امیدی نیز بر همین نگاه تأکید دارد؛ اینکه وقف نباید به نیازهای گذشته محدود بماند و میتوان با شناخت مسائل امروز جامعه، نیتهای جدید و متناسب با نیازهای فرهنگی و اجتماعی تعریف کرد.
در نهایت، وقف شاید یکی از معدود سرمایههایی باشد که معنای واقعی آن در فردای جامعه آشکار میشود. واقف میرود، اما اگر موقوفه درست اداره شود، خیر او در مسجد، مدرسه، فعالیت قرآنی، دست یک نیازمند یا تربیت یک نسل ادامه پیدا میکند.
و شاید روز ملی وقف، فرصتی برای این پرسش است که از سرمایههایی که گذشتگان برای ما به یادگار گذاشتهاند، چقدر برای ساختن آینده استفاده کردهایم؟
نظر شما