خبرگزاری شبستان کرمان طی چند شماره از "نهجالبلاغه در یکشنبههای علوی" به بازخوانی پیام رهبر شهید به کنگره جهانی نهجالبلاغه که در ۲۷ اردیبهشت ماه ۱۳۶۰ برگزار شده، پرداخت که حاوی نکات ارزشمندی است.
بنا به ضرورت بازخوانی اندیشه امامین انقلاب؛ در این شماره، پیام امام راحل که در آن زمان توسط آیتالله سیداحمد خمینی(ره) در کنگره مذکور قرائت شده بود، میپردازیم.
این پیام از دو بخش تشکیل شده که بخش اول آن درباره وجود والای امیر مؤمنان علی علیهالسلام و بخش دوم راجع به نهجالبلاغه است؛ امام راحل در بخش دوم به نکات مهمی در خصوص این کتاب شریف توجه میدهند.
شاید شالوده اصلی این پیام آنجا است که امام(ره) نهجالبلاغه را برای تعلیم و تربیت خفتگان در بستر منیّت و در حجاب خود و خودخواهی خود، یک معجونی برای شفا و مرهمی برای دردهای فردی و اجتماعی و مجموعهای دارای ابعادی به اندازه یک انسان و یک جامعه بزرگ انسانی از زمان صدور آن تا هر چه تاریخ به پیش رود؛ دانستهاند.
بیان این نکته ضروری است که امام(ره) در بخشی از وصیتنامه سیاسی الهی خود آوردهاند: ما مفتخریم که کتاب نهجالبلاغه که بعد از قرآن بزرگترین دستور زندگی مادی و معنوی و بالاترین کتاب رهاییبخش بشر است و دستورات معنوی و حکومتی آن بالاترین راه نجات است، از امام معصوم ما است.
بازخوانی اندیشه امامین انقلاب در زمینههای مختلف از جمله در خصوص نهجالبلاغه یکی از ضرورتهای اجتنابناپذیر است؛ پیام مذکور را که که در جلد ۱۴ صحیفه امام خمینی از صفحه ۳۴۷ تا صفحه ۳۴۹ آمده را با هم میخوانیم:
«بسم الله الرحمن الرحیم
در کنگره هزاره نهج البلاغه از چه صحبت خواهد شد و از کی معرفی؟ دانشمندان بزرگ جهانی می خواهند مولا امیرالمؤمنین را معرفی کنند و به دیگران بشناسانند یا کتاب نهج البلاغه را؟
ما با کدام مؤونه و با چه سرمایهای میخواهیم در این وادی وارد شویم؟ درباره شخصیت علی بن ابیطالب، از حقیقت ناشناخته او صحبت کنیم، یا با شناخت محجوب و مهجور خود؟
اصلاً علی ـ علیه السلام ـ یک بشر ملکی و دنیایی است که ملکیان از او سخن گویند یا یک موجود ملکوتی است که ملکوتیان او را اندازه گیری کنند؟
اهل عرفان درباره او جز با سطح عرفانی خود و فلاسفه و الهیون جز با علوم محدوده خود با چه ابزاری می خواهند به معرفی او بنشینند؟ تا چه حد او را شناختهاند تا ما مهجوران را آگاه کنند؟
دانشمندان و اهل فضیلت و عارفان و اهل فلسفه با همۀ فضایل و با همۀ دانش ارجمندشان آنچه از آن جلوۀ تام حق دریافت کرده اند، در حجاب وجود خود و در آینۀ محدود نفسانیت خویش است و مولا غیر از آن است.
پس اولی آن است که از این وادی بگذریم و بگوییم علی بن ابیطالب فقط بندۀ خدا بود و این بزرگترین شاخصۀ اوست که می توان از آن یاد کرد، و پرورش یافته و تربیت شده پیامبر عظیم الشأن است و این از بزرگترین افتخارات اوست، کدام شخصیت می تواند ادعا کند که عبدالله است و از همۀ عبودیتها بریده است، جز انبیای عظام و اولیای معظم که علی ـ علیه السلام ـ آن عبد وارسته از غیر و پیوسته به دوست که حجب نور و ظلمت را دریده و به معدن عظمت رسیده است، در صف مقدم است.
و کدام شخصیت است که میتواند ادعا کند از خردسالی تا آخر عمر رسول اکرم در دامن و پناه و تحت تربیت وحی و حامل آن بوده است جز علی بن ابیطالب که وحی و تربیت صاحب وحی در اعماق روح و جان او ریشه دوانده. پس او به حق عبدالله است و پرورش یافتۀ عبدالله اعظم است.
و اما کتاب نهجالبلاغه که نازله روح اوست برای تعلیم و تربیت ما خفتگان در بستر منیّت و در حجاب خود و خودخواهی خود، معجونی است و شفا و مرهمی است برای دردهای فردی و اجتماعی و مجموعهای است دارای ابعادی به اندازه یک انسان و یک جامعه بزرگ انسانی از زمان صدور آن تا هر چه تاریخ به پیش رود و هر چه جامعهها به وجود آید و دولتها و ملتها متحقق شوند و هرقدر متفکران و فیلسوفان و محققان بیایند و در آن غور کنند و غرق شوند.
هان، فیلسوفان و حکمت اندوزان، بیایند و در جملات خطبه اول این کتاب الهی به تحقیق بنشینند و افکار بلند پایه خود را به کار گیرند و با کمک اصحاب معرفت و ارباب عرفان این یک جمله کوتاه را به تفسیر بپردازند و بخواهند به حق وجدان خود را برای درک واقعی آن ارضا کنند؛ به شرط آنکه بیاناتی که در این میدان تاخت و تاز شده است آنان را فریب ندهد و وجدان خود را بدون فهم درست بازی ندهند و نگویند و بگذرند، تا میدان دید فرزند وحی را دریافته و به قصور خود و دیگران اعتراف کنند و این است آن جمله: مع کل شی لا بمقارنة و غیر کل شی لا بمزایلة.
و این جمله و نظیر آن که در کلمات اهل بیت وحی آمده است، بیان و تفسیر کلام الله است که در سورۀ «حدید» است و برای متفکران آخر زمان آمده است: وَهُوَ مَعَکُمْ اَیْنَماکُنْتُمْ.
اینک امید آن است که شما دانشمندان و متفکران متعهد که در کنگره ارجمند هزاره نهج البلاغه گرد هم آمدید، ابعاد عرفانی و فلسفی و اخلاقی و تربیتی و اجتماعی و نظامی و فرهنگی و دیگر بعدها را به مقدار میسور بیان فرمایید و این کتاب بزرگ را به جوامع بشری معرفی نموده و عرضه دارید که این متاعی است که مشتری آن انسانها و مغزهای نورانی است.
صلوات و سلام بی پایان به رسول اعظم که چنین موجودی الهی را در پناه خود تربیت فرمود و به کمال لایق انسانیت رسانید.
و سلام و درود بر مولای ما که نمونه انسان و قرآن ناطق است و تا ابد نام بزرگ او باقی است و خود الگوی انسانیت و مظهر اسم اعظم است.
و سلام و درود بر شما دانشمندان که با زحمت پر ارج و سودمند خود راه رسیدن به اهداف عالی این کتاب مقدس را باز مینمایید. والسلام علی عبادالصالحین.
نظر شما