به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان گلستان، مسجد در فرهنگ اسلامی همواره فراتر از یک مکان عبادی بوده و در طول تاریخ، کانونی برای تربیت، همبستگی اجتماعی، فعالیتهای فرهنگی و تحولات اجتماعی به شمار آمده است.
در همین راستا، روز جهانی مسجد فرصتی برای بازخوانی جایگاه این نهاد دینی و بررسی راهکارهای تقویت نقش آن در جامعه است.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در استان گلستان به مناسبت ۳۰ مرداد، روز جهانی مسجد، با اشاره به جایگاه ویژه مسجد در فرهنگ اسلامی، اظهار کرد: مسجد در درجه نخست محل نماز، عبادت، ذکر و دعاست، اما کارکرد آن به این موارد محدود نمیشود و میتواند منشأ خدمات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز باشد.
آیتالله سیدمحسن طاهری با اشاره به تعبیر امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه «مسجد سنگر است»، افزود: وقتی شرایط تقابل میان جبهه اسلام ناب و جبهه مقابل آن، یعنی استکبار جهانی و ایادی آن از جمله جریان اسلام آمریکایی را در نظر میگیریم، معنای سنگر بودن مسجد روشن میشود.
وی ادامه داد: وقتی مسجد سنگر است، طبیعتاً کسانی که با مسجد ارتباط دارند، اعم از امام جماعت، هیئت امنا، نمازگزاران و اهالی محله، وظایفی بر عهده دارند و باید برای تقویت نقش مسجد در جامعه تلاش کنند.
ضرورت احیای کارکرد واقعی مساجد
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به کاهش حضور مردم بهویژه جوانان در برخی مساجد، گفت: دشمن تلاش کرده است مساجد را خلوت کند و بهخصوص حضور قشر جوان در مساجد کمرنگ شود؛ عوامل مختلفی نیز دست به دست هم دادهاند و موجب شدهاند حضور مردم و جوانان در برخی مساجد کاهش پیدا کند.
وی تصریح کرد: اگر قرار است مساجد ما حقیقتاً به «مسجد تراز» تبدیل شوند، مجموعههای مختلف باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا این اتفاق مثبت رقم بخورد.
آیتالله طاهری، حوزههای علمیه را یکی از مجموعههای مؤثر در این زمینه دانست و افزود: نهادهای مختلف و دولت نیز باید ببینند چه کاری میتوانند برای تقویت جایگاه مسجد انجام دهند؛ وقتی دولت و نظام، اسلامی است، طبیعتاً باید در قبال مقولات معنوی و ارزشی نیز مسئولیت خود را ایفا کند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، هیئتهای امنا، معتمدان، بزرگان و افراد تأثیرگذار محلات نیز وظایفی بر عهده دارند و باید از ظرفیت خود برای فعالتر شدن مساجد استفاده کنند.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به ظرفیت سپاه و بسیج در این زمینه، گفت: پایگاههای بسیج که عمدتاً به مساجد متصل هستند، اگر بهدرستی فعالیت کنند، میتوانند در احیای نقش مسجد و تقویت حضور جوانان نقشآفرین باشند.
وی، همچنین کانونهای فرهنگی هنری مساجد را از دیگر ظرفیتهای مهم در این حوزه برشمرد و اظهار کرد: کانونهای فرهنگی هنری مساجد که تحت اشراف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت میکنند نیز باید فعالتر شوند و ظرفیتهای آنها برای جذب نسل جوان مورد استفاده قرار گیرد.
مسجد باید فراتر از نماز و عبادت نقشآفرینی کند
آیتالله طاهری با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت رسانهها و نخبگان برای احیای جایگاه مسجد، افزود: همه این ظرفیتها باید دست به دست هم بدهند و رسانهها و نخبگان نیز در این زمینه مسئولیت دارند.
وی گفت: باید تلاش کنیم کارکرد مسجد از صرف عبادتهای متعارف مانند نماز فراتر برود و مسجد بتواند در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، تربیتی و حتی سیاسی نقشآفرینی کند.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری اضافه کرد: اگر مساجد نقش واقعی خود را پیدا کنند و در عرصههای مختلف نقشآفرین باشند، هم حضور مردم و جوانان پرشورتر خواهد شد و هم بسیاری از مشکلات و آسیبهای اجتماعی کاهش پیدا میکند.
وی، مسجد محوری را امری مبارک دانست و تأکید کرد: تحقق مسجد محوری نیازمند یک عزم ملی است و نمیتوان انتظار داشت که یک مجموعه یا نهاد به تنهایی این مسئولیت را به سرانجام برساند.
«دیپلماسی مسجد» میتواند پشتوانه دیپلماسی رسمی باشد
آیتالله طاهری در بخش دیگری از این گفتوگو درباره مفهوم «دیپلماسی مسجد»، اظهار کرد: در این زمینه باید دید منظور طراحان اصلی این موضوع چیست، اما اگر منظور این باشد که مساجد جهان اسلام بتوانند ارتباطات خود را با یکدیگر تقویت کنند، این موضوع باید در قالب حوزههای علمیه و علمایی که در مساجد جهان اسلام نقش پررنگی دارند، دنبال شود.
وی افزود: نهادهایی که با مسجد، مسائل معنوی، قرآن و مباحث عبادی ارتباط دارند نیز باید ارتباطات خود را تقویت کنند.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تجربه ارتباطات میان علما و اندیشمندان جهان اسلام در حوزه تقریب و وحدت، گفت: امروز در مقوله تقریب و وحدت، ارتباطات خوبی میان علما، اندیشمندان و نخبگان فرهنگی و سیاسی جهان اسلام شکل گرفته و هر سال نیز کنفرانس وحدت و برنامههای مشابه برگزار میشود.
وی تصریح کرد: اگر در موضوع مسجد نیز بتوانیم چنین ارتباطاتی را در سطح جهان اسلام ایجاد کنیم، اتفاق بسیار خوبی خواهد بود.
آیتالله طاهری با تأکید بر اینکه دیپلماسی مسجد نباید تنها به کشورهای اسلامی محدود شود، ادامه داد: امروز مساجد متعددی در کشورهای غیراسلامی نیز فعال هستند؛ در آمریکا، کشورهای اروپایی و آفریقایی، جمعیتهایی از مسلمانان حضور دارند و در بسیاری از مناطق مسجد و محل تجمع دارند.
وی گفت: ارتباط با این مساجد نیز باید حفظ و تقویت شود و هر جایی که جمعیتی از مسلمانان حضور دارند و مسجدی شکل گرفته است، میتوان ارتباطات میان آنها را در سطح جهانی گسترش داد.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: ارتباط میان مساجد جهان و مسلمانان در کشورهای مختلف میتواند نوعی «دیپلماسی مسجد» را شکل دهد و حتی به سایر عرصههای دیپلماسی کمک کند.
وحدت جهان اسلام میتواند پشتوانه دیپلماسی رسمی باشد
وی افزود: دیپلماسی فقط در مسائل سیاسی و اقتصادی خلاصه نمیشود؛ همانطور که امروز دیپلماسی رسمی کشور را داریم، ارتباطات میان علما و اندیشمندان جهان اسلام در موضوع وحدت نیز میتواند پشتوانه این دیپلماسی باشد.
آیتالله طاهری با اشاره به جایگاه جبهه مقاومت در معادلات منطقهای، اظهار کرد: امروز جبهه مقاومت برای خود وزن و جایگاهی پیدا کرده که بر دیپلماسیهای رسمی نیز تأثیرگذار است.
وی ادامه داد: برای نمونه، یک دیپلمات عراقی که برای مذاکره به ایران یا کشور دیگری میرود، نمیتواند وحدت موجود در جبهه مقاومت را نادیده بگیرد.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری افزود: در مذاکرات و تفاهمهایی که با آمریکا داشتیم نیز موضوع یکپارچگی جبهه مقاومت مطرح شد و این نشان میدهد که وحدت و مقاومت توانستهاند تأثیر خود را در عرصههای رسمی نیز نشان دهند.
وی تصریح کرد: بنابراین اگر عنوان «دیپلماسی مسجد» را برای این ارتباطات در نظر بگیریم، این ظرفیت میتواند پشتوانه دیپلماسی سیاست خارجی کشور قرار گیرد و به آن جهت بدهد.
موازیکاری دستگاههای متولی مسجد باید کاهش یابد
آیتالله طاهری در ادامه درباره تعدد دستگاههای متولی حوزه مسجد و ضرورت هماهنگی میان آنها گفت: اصل فعالیت نهادهای مختلف در حوزه مسجد شاید اجتنابناپذیر باشد، اما مهم این است که میان آنها هماهنگی وجود داشته باشد و کار به شکل جزیرهای و پراکنده دنبال نشود.
وی افزود: اینکه هر نهادی برای خودش فعالیت کند و مجموعهها در یک راستا حرکت نکنند، مطلوب نیست. باید ظرفیتهای موجود در کنار یکدیگر قرار گیرد و از تکرار مکررات جلوگیری شود.
نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تلاشهای انجامشده برای ایجاد هماهنگی میان دستگاههای متولی مسجد، گفت: در این زمینه تلاشهایی صورت گرفته، اما متأسفانه تاکنون آنگونه که باید موفقیتآمیز نبوده است و لازم است بیش از گذشته روی این موضوع فکر و برنامهریزی شود.
وی ادامه داد: قرارگاه ملی مساجد یا مرکز امور مساجد باید بتوانند محوریت هماهنگی را بر عهده بگیرند.
آیتالله طاهری با بیان اینکه درباره جزئیات قوانین و ساختارهای موجود در این زمینه اطلاع دقیقی ندارد، اظهار کرد: اینکه آیا نهادهای مختلف ملزم هستند تحت اشراف یک نهاد هماهنگکننده یا مجموعه بالادستی فعالیت کنند، نیازمند بررسی دقیق است، اما اصل موضوع روشن است و باید مجموعهای وجود داشته باشد که بتواند دستگاهها و ظرفیتهای مختلف مرتبط با مسجد را با یکدیگر هماهنگ کند.
وی خاطرنشان کرد: اگر این هماهنگی ایجاد شود، میتوان از ظرفیت همه دستگاهها به شکل مؤثر استفاده کرد و مسجد را به جایگاه واقعی خود در جامعه بازگرداند.
نظر شما