خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ فاطمه رحیمزاده- در حالی که خراسان جنوبی به واسطه تولید محصولاتی همچون عناب، زرشک، زعفران و طیف متنوعی از گیاهان دارویی، از ظرفیتهای مهم کشاورزی و اقتصادی کشور برخوردار است، بخش قابل توجهی از این ظرفیت همچنان در مرحله تولید و عرضه خام باقی مانده است. تبدیل این محصولات به فرآوردههای باارزش، علاوه بر افزایش درآمد تولیدکنندگان، میتواند زمینهساز ایجاد اشتغال، توسعه صادرات و تقویت اقتصاد دانشبنیان در استان باشد، موضوعی که ضرورت ورود جدیتر شرکتهای فناور و دانشبنیان به زنجیره تولید، فرآوری و تجاریسازی محصولات مزیتدار خراسان جنوبی را دوچندان کرده است.
در سالهای اخیر، برخی شرکتهای فناور استان با تکیه بر دانش تخصصی و ظرفیتهای بومی، تلاش کردهاند حلقه مفقوده میان تولید محصولات کشاورزی و بازار مصرف را با توسعه فناوریهای فرآوری، تولید محصولات جدید و استخراج ترکیبات ارزشمند از گیاهان دارویی پر کنند. با این حال، فعالان این حوزه معتقدند توسعه این شرکتها نیازمند حمایت هدفمند، تأمین زیرساختهای فرآوری، تسهیل دسترسی به تسهیلات و ایجاد بازار برای محصولات فناورانه استچراکه عبور از خامفروشی و تبدیل مزیتهای طبیعی خراسان جنوبی به ثروت، بدون پیوند میان کشاورزی، فناوری و سرمایهگذاری امکانپذیر نخواهد بود.
برخورداری خراسان جنوبی از محصولات ارزشمندی همچون عناب، زرشک، زعفران و گیاهان دارویی، ظرفیتی کمنظیر برای ایجاد ارزش افزوده و توسعه اقتصاد محلی است، ظرفیتی که به گفته فعالان این حوزه، همچنان بخش قابل توجهی از آن به دلیل خامفروشی، کمبود زیرساختهای فرآوری و دشواری دسترسی به تسهیلات، به ارزش واقعی اقتصادی خود نرسیده است.
حسینی از جمله فعالانی است که با تکیه بر دانش شیمی و ظرفیتهای بومی استان، فعالیت خود را در حوزه فرآوری گیاهان دارویی و محصولات مزیتدار خراسان جنوبی آغاز کرده است.
سمانه حسینی، مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسانجنوبی اظهار کرد: فعالیت شرکت از سال ۱۴۰۲ آغاز شد و حضور در یک رویداد و کسب رتبه دوم در این استارتاپ ، زمینهای برای حرکت جدیتر ما به سمت فرآوری گیاهان دارویی و محصولات بومی استان شد.
هدف اصلی شکستن چرخه خامفروشی با استفاده از دانش علمی برای محصولاتی مانند عناب، زرشک، زعفران و گیاهان دارویی مزیتدار استان از جمله بومادران، آنغوزه، زیره و...استوی افزود: هدف اصلی شکستن چرخه خامفروشی با استفاده از دانش علمی برای محصولاتی مانند عناب، زرشک، زعفران و گیاهان دارویی مزیتدار استان از جمله بومادران، آنغوزه، زیره و...است تا به جای عرضه محصول خام، ارزش افزوده آن را در داخل استان ایجاد کنیم.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین ادامه داد: عناب نخستین محصولی بود که روی آن کار کرده و برای فرآوری آن و تولید شیره عناب تلاش کردیم از یک روش کاملاً علمی استفاده کنیم.
حسینی گفت: در تولید شیره عناب، فرآیند استخراج عصاره با دمای پایین انجام میشود تا ترکیبات مؤثر محصول حفظ شود، بنابراین محصول نهایی با شیرههای سنتی موجود در بازار تفاوت دارد و تلاش شده است خواص و ترکیبات ارزشمند عناب تا حد امکان حفظ شود.
استقبال از شیره عناب خوب بوده، اما توسعه تولید نیازمند تجهیزات تخصصی دارد و همین مسئله یکی از مهمترین موانع و چالشهای پیش روی شرکت محسوب میشودوی با بیان اینکه این محصول وارد بازار شده است، افزود: خوشبختانه استقبال از شیره عناب خوب بوده، اما توسعه تولید نیازمند تجهیزات تخصصی دارد و همین مسئله یکی از مهمترین موانع و چالشهای پیش روی شرکت محسوب میشود.
آغاز فعالیت با ۷۰ میلیون تومان سرمایه
وی درخصوص سرمایه اولیه شرکت بیان کرد: فعالیت را با ۷۰ میلیون تومان آورده شخصی آغاز کردیم و با این میزان سرمایه توانستیم تعدادی از تجهیزات ضروری را تهیه کنیم، اما برای راهاندازی کامل خط تولید فرآوردههای عناب و گیاهان دارویی، به تجهیزات بسیار بیشتری نیاز است.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین ادامه داد: بر اساس برآوردهای صورت گرفته در سال ۱۴۰۲ با حدود ۶۰۰ میلیون تومان میتوانستیم کل خط تولید مورد نیاز را راهاندازی کنیم، اما به دلیل شرایط دریافت تسهیلات و الزاماتی مانند بیمه نیروها، این امکان فراهم نشد و امروز هزینه راهاندازی همان خط تولید به حدود سه میلیارد تومان رسیده است.
یکی از شروط دریافت برخی تسهیلات، ایجاد اشتغال و بیمه کردن نیروهای به کار گرفته شده است در حالی که یک شرکت تازهتأسیس در ابتدای مسیر، هنوز درآمد و توان مالی لازم برای پرداخت حقوق و بیمه چند نیروی جدید را نداردحسینی با اشاره به دشواری دریافت تسهیلات برای شرکتهای نوپا گفت: یکی از شروط دریافت برخی تسهیلات، ایجاد اشتغال و بیمه کردن نیروهای به کار گرفته شده است در حالی که یک شرکت تازهتأسیس در ابتدای مسیر، هنوز درآمد و توان مالی لازم برای پرداخت حقوق و بیمه چند نیروی جدید را ندارد.
وی با بیان اینکه برای راهاندازی شرکت از توان خانواده استفاده شده است، افزود: اکنون پنج نفر به صورت خانوادگی در مجموعه فعالیت دارند و برای برخی فعالیتها از ظرفیت افرادی استفاده کردهایم که خودشان از قبل تحت پوشش بیمه هستند، اما این موضوع همچنان یکی از موانع توسعه شرکت است.
محصولاتی با پشتوانه پژوهشی و همکاری دانشگاهی
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین با بیان اینکه فعالیت شرکت تنها به شیره عناب محدود نشده است، گفت: در ادامه، تولید نوشیدنیهای گیاهی با کارکردهای مختلف را نیز دنبال کردیم و برای طراحی فرمولاسیون محصولات از ظرفیت متخصصان و اعضای هیئت علمی دانشگاهها نیز استفاده شده است.
حسینی افزود: یکی از نوشیدنیهای طراحیشده بر پایه گیاهانی است که در حوزه بهبود یادگیری و حافظه مورد توجه قرار گرفته است، این گیاهان با نسبتهای مشخص و بر اساس مطالعات علمی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا ضمن پرهیز از تداخلات احتمالی، اثرگذاری مناسبی داشته باشند.
وی ادامه داد: برای این محصولات یک تیم علمی تشکیل دادهایم و از مشاوره اعضای هیئت علمی دانشگاههای استان نیز بهره گرفتهایم تا فرمولاسیونها از نظر علمی اصلاح و بهینه شوند.
تولید محصولات بدون گلوتن و شیرینیهای بدون شکر
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین از تولید محصولات فاقد گلوتن نیز خبر داد و اظهار کرد: نان و شیرینیهای فاقد گلوتن از دیگر محصولاتی است که روی آن کار کردهایم تا افرادی که امکان مصرف محصولات حاوی گلوتن را ندارند نیز بتوانند از محصولات مجموعه استفاده کنند.
حسینی گفت: برخی شیرینیهای تولیدی مجموعه، کاملا گیاهی و بدون شکر تهیه میشوند و فرمولاسیون آنها بر اساس مطالعات علمی و پژوهشهای انجامشده طراحی شده است.
وی تأکید کرد: در تولید این محصولات صرفاً از روشهای سنتی استفاده نشده، بلکه تلاش کردهایم فرآیند تولید بر پایه دانش فنی، پژوهش و فرمولاسیون علمی انجام شود.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین با اشاره به نام تجاری محصولات گفت: محصولات شرکت با برند «هامین» عرضه میشوند و برای توسعه این محصولات، در حال پیگیری تولید قراردادی نیز هستیم.
حسینی توضیح داد: به دلیل نداشتن خط تولید کامل و نبود تجهیزات تخصصی، با واحدهای تولیدی دارای مجوز مذاکره کردهایم تا از ظرفیت خطوط تولید آنها به صورت قراردادی استفاده کنیم و محصولات خود را با فرمولاسیون و برند مجموعه، تولید و وارد بازار کنیم.
وی با بیان اینکه هزینه تولید به صورت قراردادی نیز بالاست، یادآورشد: برای نمونه یکی از کارخانهها برای تولید چند هزار محصول با برند هامین حدود ۵۰۰ و دیگری ۳۰۰ میلیون تومان مطالبه کرد که برای یک شرکت نوپا رقم سنگینی است.
محدودیت در دریافت مجوزهای لازم، از جمله مجوزهای مرتبط با سلامت محصول و دریافت سیب سلامت باعث شده نتوانیم محصولات را به شکل گسترده وارد بازار استانهای دیگر کنیممدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین با اشاره به مشکلات مربوط به مجوزهای بهداشتی گفت: محدودیت در دریافت مجوزهای لازم، از جمله مجوزهای مرتبط با سلامت محصول و دریافت سیب سلامت باعث شده نتوانیم محصولات را به شکل گسترده وارد بازار استانهای دیگر کنیم.
حسینی افزود: دریافت مجوز لازم و سیب سلامت، منوط به داشتن خط تولید و تجهیزات لازم است و برای تحقق این مهم نیازمند حمایت و دریافت تسهیلات هستیم.
به گفته وی برخی فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای برای عرضه محصول، دریافت مجوزهای بهداشتی را الزامی میدانند و بدون آن امکان همکاری وجود ندارند و در مقابل، برخی فروشگاههای کوچکتر با محصولات محلی همکاری بیشتری دارند.
وی تصریح کرد: همین مسئله موجب شده فروش فعلی شرکت محدود باشد و عمده عرضه محصولات از طریق یک فروشگاه در بیرجند، نمایشگاهها و برخی مراکز عرضه محصولات محلی انجام میشود.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گسترهامین با اشاره به وجود تقاضا برای محصولات این مجموعه گفت: حتی پیشنهادهای قابل توجهی برای خرید محصولات دریافت کردهایم، اما مشکل اصلی این است که توان تولید در مقیاس بالا را نداریم.
حسینی افزود: برای نمونه، یک مشتری درخواست ۱۰ تن شیره عناب داشت، در حالی که در شرایط فعلی با نبود تجهیزات لازم، امکان تولید چنین حجمی برای ما وجود ندارد.
وی ادامه داد: در مورد رب عناب نیز پس از ارسال نمونه برای مجموعهای در تهران، محصول از نظر ماندگاری، پایداری و آزمایشهای میکروبی مورد بررسی قرار گرفت و تأیید شد و از ما درخواست ماهانه حدود یک تن محصول داشتند، اما باز هم به دلیل محدودیت ظرفیت تولید، امکان پاسخگویی به این تقاضا وجود نداشت.
یکی از مشکلات جدی بهرهبرداران عناب، پایین بودن قیمت محصول خام است، در جلساتی که با تولیدکنندگان عناب داشتهایم، بارها عنوان شده که محصول با قیمت فعلی صرفه اقتصادی لازم را برای کشاورز نداردوی با اشاره به وضعیت بازار عناب در استان گفت: یکی از مشکلات جدی بهرهبرداران عناب، پایین بودن قیمت محصول خام است، در جلساتی که با تولیدکنندگان عناب داشتهایم، بارها عنوان شده که محصول با قیمت فعلی صرفه اقتصادی لازم را برای کشاورز ندارد.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گستر هامین افزود: متأسفانه گاهی محصول عناب که میتواند با فرآوری، چند برابر ارزش پیدا کند، به دلیل نبود بازار مناسب و قیمت پایین، حتی آسیاب شده و به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار میگیرد.
حسینی تصریح کرد: این وضعیت در حالی است که اگر فرآوری علمی و صنعتی روی عناب انجام شود، ارزش اقتصادی آن چندین برابر محصول خام خواهد شد و میتواند برای کشاورز، تولیدکننده و استان درآمد بیشتری ایجاد کند.
وی گفت: امروز حداقل سه میلیارد تومان برای راهاندازی خط تولید مورد نیاز است و اگر این سرمایه فراهم شود، میتوانیم یک کارگاه تولیدی مجهز راهاندازی، مجوزهای لازم را دریافت و محصولات را در مقیاس بیشتری تولید کنیم.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گسترهامین افزود: مشکل اینجاست که شرکت برای ورود جدی به بازار، ابتدا باید محصول را در مقیاس محدود تولید و بازار را آزمایش کند، پس از شناخته شدن برند و افزایش تقاضا، امکان جذب نیروی بیشتر و توسعه خط تولید فراهم خواهد شد.
وقتی تسهیلات با شرط ایجاد اشتغال پرداخت میشود، شرکت نوپا در یک چرخه دشوار قرار میگیرد چراکه برای دریافت تسهیلات باید نیرو جذب و بیمه شودحسینی ادامه داد: وقتی تسهیلات با شرط ایجاد اشتغال پرداخت میشود، شرکت نوپا در یک چرخه دشوار قرار میگیرد چراکه برای دریافت تسهیلات باید نیرو جذب و بیمه شود، اما برای پرداخت حقوق و بیمه نیرو به سرمایه نیاز داریم با توجه به اینکه هنوز محصول به تولید و فروش انبوه نرسیده است.
وی با اشاره به حمایت پارک علم و فناوری از تأمین فضا تا جذب سرمایه، گفت: پارک در این مدت همکاری خوبی با مجموعه داشته و فضای فعالیت در اختیار شرکت قرار داده است که اگر این حمایت نبود، شروع کار دشوارتر میشد.
وی از تلاش برای جذب سرمایهگذار خبر داد و افزود: پیشنهادهایی برای واگذاری بخشی از سهام شرکت در قبال تأمین تجهیزات دریافت کردهایم و حتی پیشنهاد واگذاری حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد سهام نیز مطرح شده است، اما تصمیمگیری در این زمینه نیازمند بررسی دقیق شرایط است.
مدیرعامل شرکت پیشگامان سلامت گسترهامین با اشاره به حمایت برخی مسئولان و نهادهای استانی گفت: برخی مدیران و مجموعههای حمایتی از شرکت بازدید و برای کمک به توسعه فعالیتها اعلام آمادگی کردهاند، اما آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز داریم، حمایت هدفمند برای عبور از مرحله ابتدایی تولید است.
حسینی با بیان اینکه تلاش بر این است که ظرفیتهای کشور و بهویژه استان خودمان را برای ورود به بازار امتحان کنیم، در خصوص مهاجرت از استان یادآورشد: اگر یک جوان نتواند در استان خود، جایی که ماده اولیه و ظرفیتهای اقتصادی مورد نیاز فعالیتش وجود دارد، زمینه فعالیت و رشد پیدا کند، مهاجرت لزوماً نمیتواند راهحل موفقیت او باشد، از این رو ترجیح میدهم در همین استان بمانم و با تکیه بر ظرفیتهای بومی، برای توسعه یک فعالیت دانشبنیان، ایجاد ارزش افزوده و فراهم کردن زمینه اشتغال و پیشرفت تلاش کنم.
وی تأکید کرد: خراسان جنوبی محصولات ارزشمندی دارد که اگر فرآوری شوند، میتوانند بازارهای داخلی و حتی صادراتی داشته باشند، اما برای تحقق این هدف، باید از خامفروشی عبور کرد و به تولید محصول نهایی، برندسازی، توسعه زیرساختهای فرآوری و ایجاد بازار توجه جدی داشت.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از کشاورزان برای تولید محصولاتی مانند عناب، زرشک، زعفران و... زحمت زیادی میکشند، اما در نهایت سهم آنها از ارزش واقعی محصول بسیار پایین است، بنابراین حمایت از زنجیره فرآوری، در واقع حمایت همزمان از کشاورز، تولیدکننده، اشتغال و اقتصاد استان است.
نظر شما