به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، تنها چند دقیقه فاصله، «عرین الزعانین» را از مسجدالاقصی جدا میکند، اما احکام مکرر تبعید که از سوی رژیم صهیونیستی علیه او صادر شده، سالهاست مانع حضورش در این مکان مقدس شده است؛ مسجدی که او آن را بخشی جداییناپذیر از زندگی، هویت و خاطرات خود میداند.
الزعانین، ساکن محله وادیالجوز قدس اشغالی، میگوید: از سالها پیش بارها هدف بازداشت و تبعید قرار گرفته و حتی در دوران حبس نیز برای او حکم تبعید از مسجدالاقصی صادر شده است. آخرین حکم در ژانویه ۲۰۲۶ به مدت شش ماه صادر شد و پس از پایان این مدت، بار دیگر برای شش ماه دیگر تمدید شد.
او که خود را از خادمان مسجدالاقصی معرفی میکند، میگوید: از سال ۲۰۱۳ تاکنون بیش از ۵۰ بار بازداشت شده و در مجموع نزدیک به پنج سال را در زندانهای رژیم صهیونیستی گذرانده است. آخرین بازداشت او نیز بهصورت بازداشت اداری و به مدت یک سال، پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، ادامه داشت.
الزعانین اظهار داشت که سیاست تبعید فلسطینیان از مسجدالاقصی، بهویژه ساکنان قدس و فلسطینیان ساکن اراضی اشغالی ۱۹۴۸، موجب کاهش حضور مرابطان و خاموش شدن شعارهای اعتراضی در برابر یورش شهرکنشینان شده و زمینه را برای افزایش این یورشها فراهم کرده است.
تبعید بدون اتهام و محاکمه
فلسطینیان می گویند که احکام تبعید از مسجدالاقصی بدون طرح اتهام، بدون برگزاری دادگاه و بدون طی روند قضایی صادر میشود و از همین رو بسیاری آن را نوعی «بازداشت اداری» میدانند؛ با این تفاوت که فرد به جای زندان، از ورود به مسجدالاقصی منع میشود.
الزعانین میگوید که آخرین روند تبعید او پس از بازداشت در داخل مسجدالاقصی در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که پس از ضربوشتم توسط نیروهای اشغالگر به مرکز پلیس «القشله» منتقل و ابتدا با حکم یکهفتهای تبعید روبهرو شد.
دو روز بعد، کمیتهای موسوم به «کمیته استماع» این حکم را به شش ماه افزایش داد. وی معتقد است این کمیته صرفاً پوششی قانونی برای تصمیماتی است که از قبل اتخاذ شدهاند و امکان واقعی برای اعتراض به آنها وجود ندارد.
فشار بر خانوادهها و هدف قرار دادن بافت فلسطینی قدس
الزعانین تنها از محرومیت خود از حضور در مسجدالاقصی سخن نمیگوید، بلکه تأکید میکند خانوادهاش نیز در محله وادیالجوز بارها با یورش، تهدید و فشارهای امنیتی مواجه شدهاند.
وی توضیح داد که این اقدامات بخشی از سیاست رژیم صهیونیستی برای تخلیه تدریجی مناطق پیرامون مسجدالاقصی از ساکنان فلسطینی و اجرای طرح موسوم به «حوض مقدس» است.
وی میگوید: محروم شدن از ورود به مسجدالاقصی تنها محرومیت از نماز نیست؛ بلکه ما را از بخشی از زندگی، خاطرات و هویتمان جدا میکند.
نگهبانان مسجدالاقصی نیز در امان نماندهاند
«وهبی مکیه»، از نگهبانان مسجدالاقصی و خبرنگار فلسطینی، نیز یکی دیگر از افرادی است که با احکام پیدرپی تبعید روبهرو شده است.
وی میگوید: نخستین حکم ششماهه تبعیدش در ژانویه ۲۰۲۵ صادر شد و پس از پایان آن، هنگام بازگشت به محل کار بار دیگر از ورود به مسجد جلوگیری شد. اندکی بعد نیز پس از تعرض نیروهای اشغالگر، حکم ششماهه دیگری علیه او صادر شد.
به گفته مکیه، پس از پایان دومین دوره تبعید نیز نیروهای ویژه رژیم صهیونیستی او را از داخل مسجدالاقصی خارج کرده، تلفن همراهش را ضبط و بار دیگر از ورودش جلوگیری کردند؛ بدون آنکه حکم جدید یا مجوز ورود صادر شود.
او میگوید این وضعیت عملاً تبعیدی نامحدود ایجاد کرده است و بسیاری از نگهبانان مسجد نیز در هراس دائمی از بازداشت یا صدور احکام مشابه به سر میبرند.
تأثیر تبعید بر فعالیت رسانهای
مکیه میگوید: تبعید تنها او را از مسجدالاقصی دور نکرده، بلکه فعالیت حرفهایاش بهعنوان خبرنگار را نیز مختل کرده است. او که پیشتر از داخل مسجد و شهر قدس رویدادها را پوشش میداد، اکنون تنها یک روز در هفته در منطقه «الرام» در خارج از قدس مشغول به کار است.
وی توضیح داد که ممنوعیت سفر، ضبط کارت هویتش هنگام تمدید و محروم شدن از همراهی دو فرزندش برای اقامه نماز در مسجدالاقصی طی دو ماه رمضان متوالی، از دیگر پیامدهای این سیاست بوده است.
صدور ۷۶۲ حکم تبعید در شش ماه
بر اساس گزارش نیمسال نخست سال ۲۰۲۶ استانداری قدس، تنها در شش ماه نخست سال جاری میلادی، ۷۶۲ حکم تبعید از مسجدالاقصی صادر شده است؛ آماری که در مقایسه با سال ۲۰۲۱، که ۳۶۵ حکم ثبت شده بود، افزایش چشمگیری را نشان میدهد.
بخش عمده این احکام در سهماهه نخست سال و همزمان با ماه مبارک رمضان صادر شده است؛ اقدامی که با هدف کاهش حضور فلسطینیان در مسجدالاقصی و بافت تاریخی شهر قدس و در راستای سیاست تحمیل تقسیم زمانی و مکانی این مکان مقدس انجام شده است.
این گزارش نشان میدهد مرابطان، نگهبانان مسجد، اسرای آزادشده، خبرنگاران، فعالان اجتماعی و چهرههای تأثیرگذار فلسطینی، از مهمترین گروههای هدف این سیاست بودهاند.
هدف؛ خاموش کردن صدای مسجدالاقصی
«حسن خاطر»، مدیر مرکز بینالمللی قدس، معتقد است سیاست تبعید از مسجدالاقصی سالهاست توسط رژیم صهیونیستی دنبال میشود، اما در سالهای اخیر هم از نظر تعداد احکام و هم از نظر گستره افراد هدف، بهطور محسوسی تشدید شده است.
مدیر مرکز بینالمللی قدس می گوید:اگر در گذشته این سیاست بیشتر خطیبان و فعالان شناختهشده را هدف قرار میداد، اکنون نگهبانان، کارکنان اداره اوقاف اسلامی، زنان، فعالان مردمی و حتی فلسطینیان ساکن اراضی اشغالی ۱۹۴۸ نیز در معرض این احکام قرار گرفتهاند.
خاطر تأکید میکند هدف اصلی این سیاست، خاموش کردن صدای مسجدالاقصی و جلوگیری از انتقال واقعیتهای میدانی به افکار عمومی فلسطینی، عربی، اسلامی و جهانی است؛ زیرا بسیاری از این فعالان، اخبار یورش شهرکنشینان، تجاوزها و طرحهای اشغالگران را بهطور مستمر مستندسازی و منتشر میکردند.
وی میافزاید که بازداشتها، جریمههای مالی سنگین، تهدیدهای مستمر و احکام تبعید، موجب کاهش پوشش رسانهای تحولات مسجدالاقصی شده است.
با این حال، وی معتقد است رژیم صهیونیستی در «نبرد روایتها» موفق نبوده و افکار عمومی جهان بیش از گذشته از واقعیتهای قدس و مسجدالاقصی آگاه شده است؛ به همین دلیل رژیم صهیونیستی تلاش میکنند افرادی را که این واقعیتها را از متن میدان روایت میکنند، هدف قرار دهند.
بر اساس گزارش استانداری قدس، تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، ۲۵ هزار و ۶۰۴ شهرکنشین صهیونیست به مسجدالاقصی یورش بردهاند و در جریان این یورشها، آیینهای تلمودی برگزار کرده و طومارهای تورات را وارد صحنهای مسجد کردهاند؛ اقداماتی که فلسطینیان آن را نقض آشکار حرمت مسجدالاقصی و بخشی از روند فزاینده تعرض به این مکان مقدس میدانند.
نظر شما