خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: در ساعات پایانی روز پنج شنبه (۸ مرداد) «هیئت صلح غزه»، نهادی که برای نظارت بر غزه پس از جنگ تشکیل شده است به همراه میانجیگران و حماس از توافقی خبر دادند که چارچوب مدیریت سلاح این گروه و انتقال اختیارات حاکمیتی در غرب غزه به یک کمیته تکنوکرات (متخصصمحور) به نام «کمیته ملی اداره غزه» را مشخص میکند؛ کمیتهای که ذیل طرح ۲۰ مادهای برای غزه که بخشی از آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ بود، ایجاد شده است.
این توافق هنوز امضا نشده و مشخص نیست که آیا طرفین رسما آن را امضا خواهند کرد یا خیر. با این حال، ترامپ در اقدامی که اکنون به رویهای آشنا تبدیل شده، از این توافق چنان سخن گفت که گویی نهایی شده است.
در روز جمعه، هیئت صلح غزه جزئیات نقشه راه خود برای اجرای طرح جدید در غزه را منتشر کرد. بر اساس این چارچوب، رژیم صهیونیستی بلافاصله به تعهدات خود در مرحله نخست توافق عمل کرده و بیدرنگ عملیات نظامیاش در نوار غزه را متوقف خواهد کرد.
این هیئت همچنین اعلام کرد که یک «کمیته بینالمللی راستیآزمایی» تشکیل خواهد داد تا پیش از آنکه طرفین بتوانند به مرحله بعد بروند، اجرای هر مرحله را تایید کند.
این هیئت افزود که مأموریت کمیته تکنوکرات غزه یعنی «کمیته ملی اداره غزه» به سه سال محدود خواهد بود.
یک منبع رسمی در هیئت صلح روز جمعه به روزنامه «هاآرتص» گفت که برخلاف برنامههای اولیه، دیگر انتظار نمیرود مراسم امضای رسمی با حضور نمایندگان حماس، هیئت صلح و میانجیگران برگزار شود، زیرا حماس پیشتر شرایط آن را رسما پذیرفته است.
اگرچه هرگز انتظار نمیرفت که رژیم صهیونیستی یکی از امضاکنندگان رسمی توافق باشد، اما اجرای آن به موافقت این رژیم با خروج نیروهایش از غزه بستگی دارد. طبق این توافق، انتظار میرود تاریخ این اقدام طی دو هفته آینده و منوط به تصویب کابینه رژیم صهیونیستی تعیین شود.
روز پنجشنبه، مقامات هیئت صلح ضمن ابراز امیدواری و اطمینان، اظهار داشتند که به دلیل روابط رژیم صهیونیستی با دولت ترامپ در واشنگتن، این رژیم در نهایت به توافق پایبند خواهد ماند. با این حال، در حال حاضر همچنان ابهامات قابلتوجهی وجود دارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، هنوز بهطور علنی درباره این توافق اظهارنظری نکرده است. با این حال، یک منبع سیاسی اسرائیلی در بیانیهای تلویحا اعلام کرد که این رژیم تا پیش از خلع سلاح کامل حماس، آمادگی اجرای تعهدات خود در این توافق بهویژه خروج از غزه را ندارد.
از سوی دیگر، اظهارات «نیکولای ملادنوف»، نماینده ارشد صلح برای غزه و همچنین مفاد پیشنویس توافقنامهای که توسط رسانههای عربی منتشر شده، نشان میدهد که حماس و سایر گروههای فلسطینی پذیرفتهاند در ازای خروج مرحلهای رژیم صهیونیستی بهتدریج سلاحهای سنگین خود را تحویل دهند.
با خواندن دقیق بیانیه منبع سیاسی اسرائیلی و توجه به نکات ضمنی آن، میتوان به وجود تنش در روابط میان نتانیاهو و ملادنوف پی برد. این منبع بهجای آنکه بگوید رژیم صهیونیستی اعتراضات خود را مستقیما به ملادنوف منتقل کرده است، اظهار داشت که این اعتراضات به «تونی بلر»، عضو هیئت صلح، ابلاغ شده است.
یک منبع آگاه به روزنامه «هاآرتص» گفت که نتانیاهو و ملادنوف اخیرا دیداری بسیار پرتنش داشتهاند.
با این وجود، همه طرفها واقفاند که سرنوشت نهایی این توافق به تمایل ترامپ برای اعمال فشار بر نتانیاهو بستگی دارد؛ همانطور که او ۱۰ ماه پیش در جریان توافق پایان جنگ غزه و بار دیگر در ماه آوریل در خصوص آتشبس لبنان چنین کرد.
رژیم صهیونیستی در تمام مراحل مذاکرات در جریان امور قرار داشت و حتی به گزارش هاآرتص، هیئتی از اسرائیل نیز روز چهارشنبه در گفتگوها شرکت کرد.
با این حال، به نظر میرسد سرعت به نتیجه رسیدن مذاکرات، رژیم صهیونیستی و بهویژه دفتر نتانیاهو را غافلگیر کرده است.
ظاهرا مقامات اسرائیلی امیدوار بودند که این توافق نیز، همچون سایر بیانیهها و ابتکارات اخیر ترامپ، در نهایت به وعدهای غیرالزامآور از سوی رئیسجمهوری آمریکا بدل شود.
پرسشهای بیپاسخ و موانع موفقیت توافقنامه جدید
نمایندگان «هیئت صلح» میگویند که این توافق خواستار خلع سلاح کامل حماس و تمامی دیگر گروههای مسلح در نوار غزه، از جمله تحویل تفنگهای تهاجمی کلاشنیکف است. یکی از بندهای گنجاندهشده در نقشه راه، همچنین تمامی سلاحهای گرمِ در اختیار اشخاص حقیقی را مشمول قوانین فلسطین میکند؛ قوانینی که داشتن هرگونه سلاحی غیر از کلت کمری را ممنوع میداند و حتی برای نگهداری کلت کمری نیز دریافت مجوز الزامی است.
با این حال، در عمل، گفتگو با منابع آگاه از جزئیات توافق و همچنین اطلاعات منتشرشده نشان میدهد که مفاد مربوطه، شرایط سختگیرانه یا دقیقی را برای تحویل تفنگهای تهاجمی تعیین نکردهاند. با توجه به اینکه تاکنون هیچ نهادی در خلع سلاح حماس موفق نبوده است، همچنان مشخص نیست که «کمیته تکنوکرات» و نیروی پلیسِ تحت نظارت آن چگونه قادر به اعمال قانون در زمینه ثبت و تحویل سلاحهای شخصی خواهند بود.
موانع دیگری نیز بر سر راه این توافق وجود دارد. بر اساس پیشنویسی که توسط رسانه اقتصادی سعودی «الشرق» منتشر شده و با اظهارات «ملادینوف» در ماههای اخیر همخوانی دارد، رژیم صهیونیستی ابتدا ملزم خواهد بود تعهداتی را که در طول ۱۰ ماه سپریشده از زمان امضای توافقنامه آزادی گروگانها در اکتبر ۲۰۲۵ انجام نداده است، به اجرا درآورد.
این تعهدات شامل موارد زیر است: توقف تمامی عملیات نظامی در غزه، صدور مجوز ورود ۴۲۰۰ کامیون حامل کمکهای بشردوستانه در هفته، رفع محدودیتهای مربوط به محمولههای سوخت و گاز مایع، بازگشایی کامل و تدریجی گذرگاه رفح با هماهنگی مصر و آغاز بازسازی زیرساختهای آب، فاضلاب و بیمارستانی غزه.
طبق مفاد منتشرشده، رژیم صهیونیستی همچنین باید به عنوان پیششرطی برای آغاز روند مرحلهبندیشده خلع سلاح حماس، نیروهای خود را به «خط زرد» اولیه که در طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای غزه ترسیم شده بود، عقب بکشد. این اقدام باعث میشود کنترل رژیم صهیونیستی بر نوار غزه به حدود ۵۳ درصد کاهش یابد؛ این در حالی است که رژیم صهیونیستی در حال حاضر بر بیش از ۶۰ درصد این منطقه تسلط دارد.
هیئت صلح، میانجیگران و حماس همگی منتظرند تا رژیم صهیونیستی از تهاجمی که به آرامی اما با اطمینان در طول ۱۰ ماه گذشته انجام داده بود، عقبنشینی کند و به وضعیت موجود پیشبینیشده در توافق آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ بازگردد.
تنها در آن زمان، و همزمان با پیشرفت حماس در خلع سلاح خود، رژیم صهیونیستی به عقبنشینی مرحلهای خود ادامه خواهد داد تا به یک محدوده امنیتی نهایی، یعنی یک منطقه حائل که مرزهای دقیق آن هنوز علنی نشده است، برسد.
با این حال، بیانیههای منتشر شده در دو روز گذشته توسط مقام سیاسی اسرائیلی ناشناس نشان میدهد که رژیم صهیونیستی از عقبنشینی به خط زرد فعلی خودداری میکند و همچنین حاضر نیست تا زمانی که حماس آنچه را که خلع سلاح واقعی مینامد، انجام نداده و غزه کاملا غیرنظامی نشده است؛ به خط زرد اصلی عقبنشینی کند.
به عبارت دیگر، رژیم صهیونیستی آماده نیست که به کمیته ملی اداره غزه برای جمعآوری و انبار کردن سلاحهای حماس رضایت دهد. در عوض، خواستار آن است که تمام سلاحها به طور کامل از نوار غزه خارج شوند؛ شرطی که در توافق وجود ندارد.
رژیم صهیونیستی در روزهای آینده با دو آزمون بزرگ روبرو است. اول اینکه آیا کابینه حملات به غزه را متوقف خواهد کرد؟ و دوم اینکه آیا کابینه به ارتش اجازه خواهد داد تا از سرزمینهایی که در حال حاضر در نوار غزه کنترل میکند، عقبنشینی کند و به خط زرد اولیه اکتبر ۲۰۲۵ بازگردد؟
نتانیاهو چه خواهد کرد؟
چندین سناریوی احتمالی پیش از مرحله بعدی توافق وجود دارد، از جمله سناریویی که در آن مذاکرات با حماس قبل از امضای رسمی توافق شکست بخورد. با این حال، از طرف رژیم صهیونیستی، دو سناریوی اصلی وجود دارد.
اولین سناریوی احتمالی تا حد زیادی منعکس کننده ۱۰ ماه گذشته خواهد بود؛ نتانیاهو، به نمایندگی از رژیم صهیونیستی رسم پیشنهاد ترامپ را میپذیرد، در حالی که تمام تلاش خود را برای به تأخیر انداختن، مانعتراشی و در نهایت از بین بردن اجرای آن انجام میدهد.
سناریوی دوم که با نزدیک شدن به انتخابات سراسری رژیم صهیوینستی که قرار است در ۲۷ اکتبر برگزار شود، بیشتر محتمل میشود، این است که نتانیاهو احتمالا رابطه خود را با شرکای ائتلافی راست افراطی خود که با هر نوع آتشبس با حماس مخالف هستند، به نفع پیشرفت سریع دیپلماتیک فدا کند.
از نظر نتانیاهو، این میتواند راه را برای دستیابی به موفقیتی هموار کند که عربستان سعودی را متقاعد کند به توافق ابراهیم بپیوندد و روابط دیپلماتیک خود را با رژیم صهیونیستی عادی کند؛ اقدامی که میتواند به او کمک کند تا خود را به عنوان یک دولتمرد ماهر برای خرید رایدهندگان بالقوه معرفی کند.
در نهایت، موفقیت طرح جدید برای غزه ممکن است به مسیری که نتانیاهو انتخاب میکند بستگی داشته باشد، در حالی که بخت انتخاباتی نتانیاهو نیز به نوبه خود به رابطه او با رئیس جمهوری آمریکا بستگی دارد.
نظر شما