خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- هنر خوشنویسی به عنوان یکی از اصیلترین جلوههای فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی، قرنهاست که نقش مهمی در حفظ و انتقال مفاهیم دینی، ادبی و هنری ایفا کرده است. هنری که از نگارش آیات نورانی قرآن کریم و احادیث اهلبیت(ع) تا ثبت آثار ماندگار ادبیات فارسی، همواره با معنویت، زیبایی و هویت ایرانی پیوندی ناگسستنی داشته است.
با این حال، این هنر ارزشمند در سالهای اخیر با چالشهایی همچون کاهش حمایتهای فرهنگی، کمرنگ شدن حضور در فضای عمومی جامعه و مشکلات معیشتی هنرمندان روبهرو شده؛ موضوعی که بسیاری از فعالان این عرصه نسبت به آن هشدار میدهند.
کارشناسان و هنرمندان معتقدند اگرچه همچنان علاقهمندان بسیاری در میان نسل جوان به فراگیری خوشنویسی وجود دارند، اما نبود برنامهریزی منسجم، کمبود حمایتهای مادی و معنوی، محدود بودن فرصتهای عرضه آثار و کمرنگ شدن آموزش این هنر در مراکز آموزشی، روند توسعه و ترویج خوشنویسی را با مشکلاتی مواجه کرده است
در مقابل، استفاده از ظرفیت خوشنویسی در فضاهای شهری، رسانهها، محصولات فرهنگی و صنایع خلاق میتواند ضمن احیای جایگاه این هنر، زمینه آشنایی بیشتر جامعه با زیباییهای خط ایرانی را فراهم کند.
مهدیه قبول، دارنده مدرک ممتاز و عضو رسمی انجمن خوشنویسان ایران، از جمله هنرمندانی است که بیش از یک دهه از عمر خود را صرف آموزش، تمرین و خلق آثار خوشنویسی کرده است.
او معتقد است که خوشنویسی صرفاً یک هنر تزئینی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و معنوی ایرانیان به شمار میرود و برای حفظ و انتقال آن به نسلهای آینده، حمایت جدی نهادهای فرهنگی و مشارکت بیشتر جامعه ضروری است.
وی در گفتوگو با خبرنگار شبستان، از مسیر ورود خود به دنیای خوشنویسی، جایگاه این هنر در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، مهمترین چالشهای پیشروی خوشنویسان و راهکارهای توسعه این هنر اصیل سخن گفته است.
از علاقه دوران کودکی تا کسب مدرک ممتاز خوشنویسی
وی با اشاره به مسیر فعالیت هنری خود، از علاقه دوران کودکی به هنر خوشنویسی، نقش استادان این عرصه در رشد هنری و همچنین دغدغههای موجود در حوزه حمایت از خوشنویسان سخن گفت.
خوشنویس بیرجندی معتقد است که خوشنویسی تنها یک هنر نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و معنوی جامعه ایرانی محسوب میشود که برای حفظ و انتقال آن به نسلهای آینده باید برنامهریزی جدی صورت گیرد.
قبول در معرفی خود اظهار کرد: دارای مدرک ممتاز و عضو رسمی انجمن خوشنویسان ایران هستم و حدود ۱۱ سال است که به صورت جدی در عرصه خوشنویسی فعالیت میکنم.
وی افزود: از دوران کودکی به هنر، به ویژه هنر خوشنویسی، علاقه فراوان داشتم و در دوران تحصیل نیز همواره در فعالیتهای هنری و مسابقات نقاشی و خوشنویسی شرکت میکردم و موفق به کسب رتبههای مختلف میشدم.
این هنرمند خوشنویس ادامه داد: همین علاقه موجب شد پس از پایان دوران تحصیل و اخذ مدرک کارشناسی ارشد، در سال ۱۳۹۵ در آزمونهای انجمن خوشنویسان ایران شرکت کنم و دورههای مقدماتی، متوسط و خوش را بدون حضور در کلاسهای آموزشی و تنها با تمرین و تلاش شخصی با موفقیت پشت سر بگذارم.
وی با اشاره به ادامه مسیر آموزشی خود گفت: پس از آن افتخار شاگردی استاد مهدی اسماعیلی مود، از استادان برجسته خوشنویسی کشور را داشتم و با بهرهگیری از آموزشهای ایشان توانستم دوره عالی و سپس ممتاز را با موفقیت پشت سر گذاشته و مدرک ممتاز انجمن خوشنویسان ایران را دریافت کنم. اکنون نیز در دوره فوق ممتاز شکسته نستعلیق مشغول فراگیری و ارتقای تواناییهای هنری خود هستم.
خوشنویسی؛ هنری قدسی و میراث ماندگار ایرانی ـ اسلامی
عضو رسمی انجمن خوشنویسان ایران درباره جایگاه هنر خوشنویسی در حفظ فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی اظهار کرد: خوشنویسی هنری آسمانی، قدسی و ریشهدار است که همواره جایگاه ویژهای در فرهنگ اسلامی و ایرانی داشته است.
وی افزود: کاتبان و خوشنویسان در طول تاریخ با نگارش آیات قرآن کریم، احادیث اهل بیت(ع)، ادعیه و اشعار بزرگان ادب فارسی با خطوط اصیل اسلامی، نقش مهمی در حفظ و انتقال فرهنگ، معارف دینی و میراث هنری کشور ایفا کردهاند.
قبول تأکید کرد: اگر بخواهیم این هنر ارزشمند همچنان پویا باقی بماند، باید حمایتهای مادی و معنوی از هنرمندان افزایش یابد. همچنین لازم است از آثار خوشنویسی در زیباسازی فضای بصری شهرها، ادارات، مراکز فرهنگی و آموزشی استفاده شود تا مردم بیش از گذشته با زیباییهای این هنر ارتباط برقرار کنند.
وی ادامه داد: آموزش خوشنویسی نیز نباید محدود به کلاسهای آزاد باشد، بلکه لازم است از مقطع ابتدایی تا دانشگاه به صورت مستمر مورد توجه نظام آموزشی قرار گیرد تا نسل جدید با این هنر اصیل آشنا شود.
پشتکار، رمز موفقیت در مسیر خوشنویسی
این هنرمند درباره ویژگیهای لازم برای موفقیت در هنر خوشنویسی گفت: مهمترین عامل موفقیت، تمرین مستمر، پشتکار و ممارست است.
وی افزود: هنرجویان باید مشقهای سهگانه شامل مشق نظری، مشق عملی و مشق خیالی را به صورت مداوم انجام دهند، زیرا پیشرفت در خوشنویسی بدون تمرین مستمر امکانپذیر نیست.
قبول با اشاره به وضعیت کنونی هنر خوشنویسی اظهار کرد: متأسفانه شرایط امروز این هنر چندان مطلوب نیست و استقبال از آن به دلیل کمبود حمایتها و ضعف در معرفی مناسب، با چالشهایی روبهرو شده است.
وی تصریح کرد: نه دولت و نه بسیاری از دستگاههایی که به نوعی متولی امور فرهنگی هستند، حمایت مؤثری از خوشنویسان انجام نمیدهند و این مسئله موجب شده بخشی از ظرفیتهای این هنر مغفول بماند.
کمبود حمایتهای مادی و معنوی؛ مهمترین دغدغه خوشنویسان
عضو رسمی انجمن خوشنویسان ایران مهمترین مشکل هنرمندان این حوزه را نبود حمایتهای کافی عنوان کرد و گفت: خوشنویسان هم در بخش آموزش و هم در معرفی آثار با مشکلات متعددی مواجه هستند.
وی افزود: اگر مسئولان به این هنر توجه بیشتری داشته باشند و آثار خوشنویسی در فضاهای شهری، ادارات، مراکز فرهنگی و رسانهها مورد استفاده قرار گیرد، ذائقه بصری مردم نیز بیش از گذشته با این هنر اصیل آشنا خواهد شد.
قبول با انتقاد از وضعیت حمایت از خوشنویسان اظهار کرد: در حال حاضر حمایت مؤثری از هنرمندان این حوزه صورت نمیگیرد و در بسیاری از موارد تنها زمانی از خوشنویسان دعوت میشود که برای اجرای برنامههای مناسبتی یا پر کردن بخشی از مراسم به حضور یک هنرمند نیاز باشد، در حالی که این هنر شایسته برنامهریزی و حمایت مستمر است.
گسترش خوشنویسی در متن زندگی مردم؛ هدفی برای آینده
وی درباره شاخصترین تجربه هنری خود گفت: در نمایشگاههای متعدد فرهنگی و هنری که به مناسبتهای مختلف در سطح بیرجند برگزار شده است، همراه با دیگر اعضای انجمن خوشنویسان حضور داشتهام و آثارم در معرض دید علاقهمندان قرار گرفته است.
این خوشنویس افزود: در کنار فعالیتهای نمایشگاهی، نگارش آیات قرآن کریم، ادعیه و متون معنوی به خط نستعلیق برای سفارشهای شخصی از جمله آثار ماندگاری است که همواره بازخوردهای ارزشمندی از مخاطبان دریافت کردهام و معتقدم این آثار به دلیل محتوای معنوی، تأثیر عمیقتری بر مخاطبان میگذارند.
قبول درباره برنامههای آینده خود نیز اظهار کرد: مهمترین هدفم گسترش هنر خوشنویسی در متن زندگی مردم است؛ به گونهای که این هنر تنها به تابلوهای هنری محدود نباشد، بلکه در طراحی دکوراسیون منازل، تابلوهای شهری، طراحی پوشاک، شال و روسری، کیف، محصولات فرهنگی و همچنین در رسانههای مکتوب، دیداری و فضای مجازی حضور پررنگتری پیدا کند.
وی در پایان خطاب به جوانان علاقهمند به خوشنویسی گفت: اگر با عشق، صبر، تمرین مستمر و پشتکار وارد این مسیر شوند، بدون تردید میتوانند به موفقیت دست پیدا کنند. خوشنویسی هنری است که علاوه بر پرورش ذوق و خلاقیت، موجب آرامش روح و تعالی معنوی انسان نیز میشود و شایسته است نسل جوان بیش از گذشته با این میراث ارزشمند ایرانی ـ اسلامی انس بگیرد.
نظر شما