به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الکومپس، دانشگاه لوند سوئد پایاننامه کارشناسی رشته حقوق را از پایگاه اینترنتی خود حذف کرد؛ اقدامی که پس از درخواست فردی انجام شد که به اتهام تحریک علیه یک گروه قومی محکوم شده و خواستار حذف نام خود از این پژوهش شده بود.
روزنامه سیدسونسکان (Sydsvenskan) گزارش داد که هرچند دانشگاه بهطور رسمی با درخواست این فرد برای حذف نامش مخالفت کرده است، اما انتشار پایاننامه در فضای اینترنت را متوقف کرده و آن را از وبسایت خود برداشته است. با این حال، این پایاننامه همچنان یک سند رسمی دانشگاهی محسوب میشود و علاقهمندان میتوانند با ارائه درخواست، آن را مطالعه کنند.
بررسی ابعاد حقوقی سوزاندن قرآن
این پایاننامه با عنوان «سوزاندن کتابهای مقدس؛ میان آزادی بیان، تحریک علیه گروههای قومی و نفرتپراکنی» به بررسی ابعاد حقوقی سوزاندن قرآن پرداخته است؛ موضوعی که در جریان انتخابات پارلمانی سوئد در سال ۲۰۲۲ و سپس همزمان با درخواست عضویت این کشور در ناتو، به یکی از مباحث جنجالی تبدیل شد.
نویسنده در این پژوهش، با استناد به رویههای دادگاه اروپایی حقوق بشر، نتیجه گرفته است که سوزاندن قرآن میتواند از نظر حقوقی مشمول ممنوعیت باشد؛ زیرا چنین اقدامی «نمادی غیرضروری از نفرت و تحقیر» است و حتی اگر در چارچوب یک بحث سیاسی انجام شود، از مرزهای گفتوگوی منطقی و سازنده فراتر میرود.
استناد به دو پرونده قضایی
این پژوهش بر پایه بررسی دو پرونده قضایی در سوئد تنظیم شده است؛ یکی پرونده کشیش آکه گرین و دیگری حکمی که دادگاه بدوی شهر لینشوپینگ در سال ۲۰۲۳ صادر کرد.
در پرونده دوم، مردی به اتهام تحریک علیه یک گروه قومی محکوم شد. او ویدئویی منتشر کرده بود که در آن نسخهای از قرآن را مقابل کلیسای جامع لینشوپینگ به آتش کشیده و با بیان اظهارات توهینآمیز درباره پیامبر اسلام(ص)، از موسیقیای استفاده کرده بود که با حمله تروریستی سال ۲۰۱۹ به دو مسجد در شهر کرایستچرچ نیوزیلند مرتبط دانسته میشود.
از آنجا که نام این فرد در پایاننامه ذکر شده بود، وی از دانشگاه لوند خواست نامش حذف و پایاننامه نیز از وبسایت دانشگاه برداشته شود.
رد درخواست، اما حذف از وبسایت
پس از انتشار پایاننامه در مخزن دیجیتال دانشگاه لوند، این پژوهش در موتورهای جستوجو نمایه شد و هنگام جستوجوی نام این فرد در نتایج اینترنتی نمایش داده میشد. همچنین در خلاصههای هوش مصنوعی گوگل نیز به این موضوع اشاره شده بود که وی نخستین فرد در سوئد است که به دلیل سوزاندن قرآن به جرم تحریک علیه یک گروه قومی محکوم شده و حکم وی نیز در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده است.
این فرد در پایان ماه می، با استناد به مقررات عمومی حفاظت از دادههای اتحادیه اروپا (GDPR)، از دانشگاه خواست نامش از پایاننامه حذف و این اثر از وبسایت دانشگاه خارج شود.
رئیس دانشگاه لوند، اریک رینستروم، دوم ژوئیه این درخواست را رد کرد و اعلام کرد که پایاننامههای دانشگاهی آثار علمی محسوب میشوند و مشمول مقررات مورد استناد متقاضی درباره حذف یا اصلاح اطلاعات نیستند.
با این حال، یک روز بعد، بخش حقوقی دانشگاه به وی اطلاع داد که پایاننامه دیگر روی وبسایت دانشگاه منتشر نیست و از طریق اینترنت قابل جستوجو نخواهد بود.
پایاننامه همچنان قابل دسترسی است
نیلس رینستروم، مشاور حقوقی دانشگاه، اعلام کرد که نسخه اصلی پایاننامه همچنان در آرشیو دانشگاه نگهداری میشود و در صورت درخواست، ارائه آن به متقاضیان بهسادگی قابل رد نیست.
دانشکده حقوق نیز تأکید کرد این پایاننامه همچنان یک سند رسمی است و متقاضیان میتوانند با پرداخت هزینههای معمول، نسخه چاپی آن را دریافت یا در محل دانشکده مطالعه کنند. بر اساس مقررات دانشگاه، ۹ صفحه نخست رایگان است و دریافت نسخه کامل چاپی ۱۰۸ کرون سوئد هزینه دارد. همچنین پایاننامهها بهصورت فایل دیجیتال برای متقاضیان ارسال نمیشوند.
هانا استام، مشاور حقوقی دانشگاه، درباره علت حذف پایاننامه از وبسایت با وجود رد درخواست حذف آن توضیح داد که این اقدام، روالی معمول در بررسی برخی شکایتهاست و مشابه مواردی است که درباره آثار دارای حقوق مالکیت فکری انجام میشود.
وی افزود: دانشگاه هیچ الزام قانونی برای انتشار دائمی پایاننامهها در وبسایت خود ندارد و از اینرو، ممکن است در برخی موارد تا زمان بررسی موضوع، یک پایاننامه بهطور موقت از دسترس اینترنتی خارج شود. همچنین هیچ قانونی دانشگاه را ملزم نمیکند که پایاننامههای دانشجویی را همواره بهصورت برخط منتشر نگه دارد.
نظر شما