خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: از زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به صورت علنی از احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، خواست برای مقابله با حزبالله در لبنان مداخله نظامی کند، محافل سیاسی و رسانهای از تحرکات گسترده آمریکا و برخی بازیگران منطقهای برای پیشبرد طرحهای جدید در لبنان سخن میگویند.
در همین چارچوب، اگرچه احمد الشرع با مداخله نظامی در لبنان موافقت نکرد، اما وزیر امور خارجه سوریه، اسعد الشیبانی، را برای رایزنی با جریانهای سیاسی لبنان به استثنای حزبالله راهی این کشور کرد. این سفر پس از حضور وی در طرابلس و دیدار با برخی جریانهای نزدیک به طیفهای سنی مورد حمایت ترکیه انجام شد.
همزمان، هرچند در جریان سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، به دمشق از مخالفت پاریس با پیشنهاد واشنگتن سخن گفته شد، اما ترامپ بار دیگر این موضوع را در دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در حاشیه نشست ناتو مطرح کرد. او در این دیدار با اشاره به توان نظامی ارتش ترکیه، بر نقش آنکارا در پیشبرد اهداف مشترک دو کشور تأکید کرد.
فشارهای واشنگتن بر دمشق
در ادامه این تحرکات، احمد الشرع با دعوت مشترک ترامپ و اردوغان راهی آنکارا شد و با آنان دیدار کرد.
برخی منابع از اعمال فشارهای سیاسی آمریکا بر دمشق برای ایفای نقش فعالتر در طرحهای واشنگتن خبر دادهاند.
بر اساس این گزارشها، آمریکا هشدار داده است که در صورت خودداری دمشق از همکاری، در روابط خود با دولت سوریه بازنگری خواهد کرد.
همچنین از هماهنگی گسترده میان واشنگتن و آنکارا درباره پروندههای منطقه، بهویژه لبنان و عراق، سخن به میان آمده است؛ هماهنگیای که در چارچوب پروژه منطقهای آمریکا و با نقشآفرینی ترکیه دنبال میشود.
دیدارهایی که آینده منطقه را رقم میزند
بر اساس این گزارش، مجموعه دیدارهای ترامپ با مقامهای منطقه، از جمله نخستوزیر عراق، رئیسجمهور لبنان و همچنین احتمال دیدار دوباره با بنیامین نتانیاهو، میتواند مسیر تحولات آینده منطقه را مشخص کند.
در همین راستا، دیدار نواف سلام، نخستوزیر لبنان، با رجب طیب اردوغان در استانبول، تماس تلفنی ترامپ با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و سفر ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، به عراق نیز بخشی از رایزنیهای فشردهای ارزیابی میشود که طی هفتههای اخیر در جریان بوده است.
نگرانی دمشق از فشارهای آمریکا و اسرائیل
این گزارش همچنین به دیدار ترامپ و احمد الشرع اشاره کرده و مینویسد رئیسجمهور آمریکا بار دیگر بر حمایت کامل واشنگتن از رژیم صهیونیستی، به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل و حاکمیت این رژیم بر بلندیهای جولان تأکید کرده است.
در مقابل، دمشق امیدوار است با حمایت ترکیه و عربستان بتواند فشارهای فزاینده آمریکا و تهدیدهای رژیم صهیونیستی را مدیریت کند؛ بهویژه در شرایطی که عملیات نظامی اسرائیل در جنوب سوریه همچنان ادامه دارد.
اظهارات هاکان فیدان و پاسخ تهران
در ادامه این تحولات، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در گفتوگو با روزنامه «نشنال» امارات اعلام کرد که آنکارا در صورت تشکیل دولتی جدید در اسرائیل بدون حضور بنیامین نتانیاهو، آماده عادیسازی روابط با تلآویو خواهد بود.
وی همچنین ایران را به نقشآفرینی از طریق گروههای همپیمان خود در منطقه متهم کرد.
در واکنش به این اظهارات، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، این سخنان را نادرست خواند و تأکید کرد رژیم صهیونیستی ذاتاً توسعهطلب است و امنیت همه کشورهای منطقه، از جمله ترکیه، را تهدید میکند.
وی همچنین تصریح کرد که ایران هیچ نیروی نیابتی در منطقه ندارد و از مقامهای ترکیه خواست واقعیتهای منطقه را مبنای تحلیلهای خود قرار دهند.
تغییر در سیاستهای منطقهای؟
گزارش یادشده، اظهارات وزیر خارجه ترکیه را نشانهای از احتمال بازنگری در سیاستهای منطقهای آنکارا همسو با برنامههای آمریکا و در هماهنگی با عربستان، سوریه، عراق و لبنان ارزیابی میکند.
به نوشته این گزارش، واشنگتن در تلاش است تا پیش از پایان ماه جاری، مواضع شرکای منطقهای خود را درباره طرحهای جدیدش نهایی کند؛ طرحهایی که هدف از آنها تثبیت دستاوردهای سیاسی، نظامی و اقتصادی آمریکا در منطقه عنوان شده است.
این گزارش در پایان با اشاره به تحولات ماههای اخیر، از جنگ غزه و لبنان گرفته تا سوریه و ایران، مینویسد منطقه وارد مرحلهای جدید از رقابتهای سیاسی و امنیتی شده است.
مجموعه رایزنیها و تحرکات دیپلماتیک اخیر میتواند بر آینده موازنه قدرت در غرب آسیا و روابط بازیگران اصلی منطقه در ماههای پیش رو تأثیرگذار باشد.
نظر شما