خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در میان هیاهوی زندگی امروز، هنوز خانههایی در گوشه و کنار بیرجند وجود دارند که با آغاز ماههای محرم و صفر، عطر روضه سیدالشهدا(ع) در آنها میپیچد و یاد و خاطره شهیدان، دوباره در دل خانوادهها و مردم زنده میشود.
خانههایی که سالها مأمن مردان و زنانی بودهاند که عزیزترین سرمایه زندگی خود را در راه دفاع از اسلام و انقلاب اسلامی تقدیم کردهاند و امروز نیز با برپایی محافل عزای اهلبیت(ع)، به کانونی برای ترویج فرهنگ ایثار، مقاومت و معنویت تبدیل شدهاند.
در سالهای اخیر، برگزاری روضههای خانگی در منازل خانوادههای معظم شهدا در بیرجند، به یکی از جریانهای فرهنگی و مردمی شاخص تبدیل شده است؛ حرکتی که بدون وابستگی به نهاد یا مجموعهای خاص و تنها با همت جمعی از جوانان دغدغهمند و علاقهمند به فرهنگ اهلبیت(ع) و شهدا شکل گرفته و اکنون پس از پنج سال، جایگاه ویژهای در برنامههای مذهبی این شهر یافته است.
این محافل که با عنوان «روضههای شهدایی» شناخته میشوند، تنها مراسمی برای عزاداری نیستند، بلکه فرصتی برای تجدید عهد با آرمانهای شهدا، تکریم خانوادههای معظم شهدا، تقویت پیوند نسل جوان با فرهنگ ایثار و انتقال مفاهیم عاشورایی به نسل امروز به شمار میروند.
استمرار این حرکت طی پنج سال گذشته، آن هم بدون اتکا به امکانات رسمی و با تکیه بر مشارکت مردمی، سبب شده است این مجالس به الگویی موفق از فعالیتهای فرهنگی خودجوش در بیرجند تبدیل شوند.
حرکتی که از یک خانه آغاز شد
آغاز این جریان فرهنگی به حدود پنج سال قبل بازمیگردد؛ زمانی که نخستین مجلس روضه در منزل یکی از خانوادههای معظم شهدا برگزار شد و همان مجلس، سرآغاز مسیری شد که امروز دهها خانواده شهید را در بر گرفته است.
پس از برگزاری نخستین مراسم، این برنامه به صورت مستمر ادامه یافت و به مرور، خانوادههای بیشتری از شهدا میزبان مجالس عزاداری اهلبیت(ع) شدند. استمرار این برنامهها موجب شد ارتباط میان برگزارکنندگان و خانوادههای معظم شهدا هر سال عمیقتر شود و این محافل به یکی از برنامههای ثابت تقویم مذهبی شهر تبدیل شوند.
مشارکت کاملاً مردمی؛ رمز ماندگاری روضههای شهدایی
ویژگی شاخص این حرکت، مردمی بودن آن است. تمامی مراحل برگزاری مراسم، از برنامهریزی و هماهنگی تا اجرای مراسم، توسط گروهی از نیروهای داوطلب انجام میشود.
اعضای این مجموعه مسئولیتهای مختلفی را برعهده دارند؛ از هماهنگی مداحان و سخنرانان گرفته تا ارتباط با خانوادههای شهدا، آمادهسازی فضای مراسم، نصب کتیبهها، تأمین تجهیزات صوتی، اجرای برنامههای ابتدایی مراسم و اطلاعرسانی به مردم.
نکته قابل توجه آن است که این حرکت محدود به یک قشر یا جریان خاص نیست و افراد با سلایق، دیدگاهها و گرایشهای مختلف اجتماعی و فرهنگی در کنار یکدیگر فعالیت میکنند.
همین همدلی و مشارکت گسترده مردمی، یکی از مهمترین عوامل استمرار این برنامهها طی پنج سال گذشته بوده است.
خانه شهید؛ میزبان محافل محرم و صفر
برنامههای روضههای شهدایی تنها به چند مجلس محدود نمیشود، بلکه در طول ماههای محرم و صفر، تلاش میشود در منازل حدود ۴۰ تا ۴۵ خانواده شهید مراسم عزاداری برگزار شود.
این برنامهها در ایام فاطمیه نیز ادامه دارد و در منازل مادران، همسران، خواهران و برادران شهدا مجالس متعددی برگزار میشود. همچنین در مناسبتهای مهم مذهبی، انقلابی و در مقاطع حساس جهان اسلام، از جمله هنگام شهادت فرماندهان و شخصیتهای جبهه مقاومت، خانههای شهدا به محل برگزاری مراسم سخنرانی، روضه و تبیین مسائل روز تبدیل میشوند.
در واقع، خانههای شهدا در این سالها علاوه بر حفظ جایگاه معنوی خود، به پایگاههایی برای ترویج فرهنگ عاشورا، مقاومت و بصیرت دینی نیز تبدیل شدهاند.
همراهی دهها مداح و سخنران بدون چشمداشت مالی
یکی دیگر از ویژگیهای این حرکت فرهنگی، حضور گسترده مداحان و سخنرانان شناختهشده بیرجند و برخی چهرههای کشوری در این محافل است.
حدود ۶۰ مداح و سخنران طی سالهای اخیر در این برنامهها حضور یافتهاند؛ افرادی که بسیاری از آنان در دیگر مراسم مذهبی به عنوان چهرههای شاخص شناخته میشوند، اما حضورشان در خانههای شهدا کاملاً افتخاری و بدون دریافت حقالزحمه انجام میشود.
این همراهی خالصانه سبب شده است هزینههای برگزاری مراسم به حداقل برسد و بخش مهمی از ظرفیت فرهنگی شهر در خدمت تکریم خانوادههای شهدا قرار گیرد.
تبدیل یک حرکت مردمی به الگویی فرهنگی در بیرجند
تداوم این محافل طی پنج سال گذشته، موجب شده است برگزاری روضه در منازل شهدا به تدریج در سایر نقاط شهر نیز گسترش یابد و امروز پایگاههای بسیج، مساجد و فعالان فرهنگی محلات مختلف نیز اجرای برنامههای مشابه را در دستور کار خود قرار دهند.
این روند، نشاندهنده اثرگذاری یک حرکت کاملاً مردمی است که بدون تبلیغات گسترده و تنها بر پایه اخلاص، اعتماد و مشارکت اجتماعی توانسته است فرهنگ تکریم خانوادههای شهدا را بیش از گذشته در سطح جامعه نهادینه کند.
امروز روضههای شهدایی بیرجند تنها یک برنامه مذهبی نیست، بلکه نمادی از پیوند نسل جوان با خانوادههای شهدا، تجلی فرهنگ خدمت بیمنت و جلوهای از استمرار راه شهیدان در بستر فعالیتهای فرهنگی مردمی است.
حرکتی که با محوریت خانههای نورانی شهدا، هر سال در ماههای محرم و صفر، فضای معنوی تازهای در شهر ایجاد میکند و یاد و نام شهیدان را در متن زندگی مردم زنده نگه میدارد.
نظر شما