سه آیین معنوی ثبت ملی محرم سرخه استان سمنان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از سمنان، حسن عربی  در جمع خبرنگاران گفت:  هر ساله همزمان با فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی، آیین‌های کهن و معنوی «قاتل آو»، «عزاداری عرب» و «خیمه‌سوزان» که از میراث ناملموس ارزشمند شهرستان سرخه به شمار می‌روند، با حضور پرشور مردم، هیئت‌های مذهبی و عاشقان اهل‌بیت(ع) برگزار می شود.

مسئول نمایندگی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سرخه با اشاره به آیین سنتی قاتل آو افزود: بر اساس رسمی چند صد ساله، کشاورزان سرخه‌ای از غروب تاسوعا تا غروب عاشورا به مدت ۲۴ ساعت آب تمامی زمین‌های کشاورزی را به یاد تشنگی امام حسین(ع) و یاران باوفایش آزاد کرده و به سوی شهر روانه می‌کنند و این آب که در میان مردم به قاتل آو یا آب قتل شهرت دارد، در جوی‌ها و نهرهای شهر جاری می‌شود و نمادی از همدردی مردم این دیار با شهدای کربلا است.

وی با بیان اینکه آیین قاتل آو با شماره ۱۹۰۹ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است، اضافه کرد: با وجود ارزش فراوان آب در منطقه کویری سرخه، این سنت معنوی هر سال بدون وقفه توسط کشاورزان اجرا می‌شود و محل ورود آب به شهر، جنب بقعه تاریخی پیرغریب، یکی از آثار ثبت‌شده ملی، با برگزاری مراسم عزاداری همراه است.  

عربی در ادامه با اشاره به آیین سنتی عزاداری عرب اظهار کرد: این آیین ویژه شهر سرخه در روز تاسوعا توسط هیئت قمر بنی‌هاشم(ع) تکیه آقا علی‌چال و در روز عاشورا توسط هیئت اباعبدالله الحسین(ع) تکیه پشت خندق برگزار می‌شود.  

مسئول نمایندگی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سرخه بیان کرد: در این مراسم، عزاداران با پوشش سنتی عربی، شامل شال سر، پوشاندن صورت و عبای عربی، در قالب دسته‌های سینه‌زنی به سوی قتلگاه حرکت می‌کنند.

وی تصریح کرد: دسته عرب نمادی از قوم بنی‌اسد است که پس از واقعه عاشورا با مشاهده پیکرهای مطهر شهدای کربلا، با اندوه و فریاد به عزاداری می‌پردازند و این آیین که سادات نیز در ادوار گذشته نقش پررنگی در اجرای آن داشته‌اند، با شماره ۱۹۰۶ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

عربی درباره آیین خیمه‌سوزان نیز گفت: این مراسم در تاسوعا با بازآفرینی آغاز نبرد کربلا و در عاشورا با روایت غارت و به آتش کشیدن خیمه‌های اهل‌بیت(ع) برگزار می‌شود و در اوج مراسم، دسته عزاداری عرب پس از سینه‌زنی و نوحه‌خوانی، خیمه‌ها را به نشانه مظلومیت خاندان امام حسین(ع) به آتش کشیده و با سر دادن نوای وای حسین به عزاداری می‌پردازند.

مسئول نمایندگی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سرخه افزود: آیین خیمه‌سوزان نمادی از اوج قساوت سپاه عمر بن سعد و ابن زیاد در واقعه عاشورا است و هر ساله با حضور گسترده مردم و عزاداران حسینی برگزار می‌شود. این آیین نیز با شماره ۲۳۴۱ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

وی در پایان تأکید کرد: برگزاری این آیین‌های کهن، جلوه‌ای از پیوند عمیق فرهنگ عاشورایی با هویت تاریخی و میراث معنوی مردم سرخه است که نسل به نسل حفظ شده و همچنان با شکوه خاصی تداوم دارد.