به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری شبستان، واقعه عاشورا تنها یک حادثه تاریخی محدود به سال ۶۱ هجری نیست، بلکه جریانی ماندگار در تاریخ بشر است. رهبر شهید معظم انقلاب اسلامی بارها تأکید کردهاند که عاشورا یک مدرسه دائمی برای همه ملتها و نسلهاست. بر همین اساس، شعار «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» بیانگر این حقیقت است که نبرد حق و باطل در همه زمانها و مکانها جریان دارد و انسانها همواره در معرض انتخاب میان مسیر حسینی و مسیر یزیدی قرار دارند.
مفهوم «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» در نگاه رهبر شهید انقلاب
از منظر رهبر شهید انقلاب، عاشورا یک الگوی همیشگی برای مبارزه با ظلم، فساد، تحریف و استکبار است. ایشان معتقدند هر زمان که جبههای در برابر ظلم و انحراف بایستد، آن صحنه جلوهای از کربلاست و هر روزی که انسان در برابر حق و باطل قرار گیرد، روز عاشوراست. بنابراین، پیام عاشورا محدود به یک جغرافیا یا یک دوره تاریخی نیست، بلکه یک حقیقت زنده و جاری در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان است.
رهبر شهید انقلاب بارها تأکید کردهاند که ملت ایران در دوران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس با الهام از فرهنگ عاشورا توانست در برابر قدرتهای بزرگ ایستادگی کند و این روحیه همچنان عامل مقاومت ملتهای آزاده در برابر ظلم و سلطهطلبی است.
«مثل منی با مثل یزید بیعت نمیکند»؛ منشور عزت و مقاومت
یکی از مهمترین پیامهای نهضت حسینی، جمله تاریخی امام حسین(ع) است که فرمود: «مِثلُی لا یُبایِعُ مِثلَ یزید»؛ یعنی شخصیتی مانند من با فردی چون یزید بیعت نمیکند. این جمله صرفاً یک موضع سیاسی نبود، بلکه اعلام یک اصل جاودانه بود: حق هرگز در برابر باطل تسلیم نمیشود و ارزشهای الهی قابل معامله نیستند.
رهبر شهید انقلاب نیز این پیام را نماد عزت، استقلال و استقامت میدانستند. از این نگاه، جامعه اسلامی نباید در برابر زورگویی، فساد و سلطهطلبی سر تسلیم فرود آورد؛ حتی اگر هزینههای سنگینی در پی داشته باشد.
نقش این ایستادگی در بعثت و بیداری مردم
ایستادگی امام حسین(ع) بزرگترین عامل بیداری امت اسلامی شد. اگرچه قیام عاشورا در ظاهر با شهادت امام و یارانش پایان یافت، اما در حقیقت آغاز یک تحول عظیم فکری و اجتماعی بود. خون شهیدان کربلا پردههای تبلیغات و تحریف حکومت اموی را کنار زد و وجدان جامعه اسلامی را بیدار کرد.
آثار و پیامدهای ایستادگی امام حسین (ع)
احیای روح مسئولیتپذیری در جامعه
مردم دریافتند که در برابر ظلم نمیتوان بیتفاوت بود و سکوت در برابر انحراف، به گسترش آن میانجامد.
بازگرداندن عزت به امت اسلامی
امام حسین(ع) نشان داد که حفظ کرامت انسانی از حفظ جان مهمتر است و مسلمان نباید زیر بار ذلت برود.
ایجاد موجهای مستمر بیداری
قیامهایی که پس از عاشورا شکل گرفت و همچنین حرکتهای آزادیخواهانه در طول تاریخ اسلام، از پیام عاشورا الهام گرفتند.
تربیت انسانهای مقاوم و آگاه
فرهنگ عاشورا انسانهایی را پرورش میدهد که در برابر تهدید، تطمیع و فشار تسلیم نمیشوند و از حقیقت دفاع میکنند.
می توان گفت: از نگاه رهبر شهید انقلاب، «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» یک راهبرد دائمی برای زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان بود. جمله جاودانه امام حسین(ع) که «مثل منی با مثل یزید بیعت نمیکند» نهتنها یک موضع تاریخی، بلکه منشور همیشگی عزت، آزادی و مقاومت است. این ایستادگی، وجدانهای خفته را بیدار کرد، ملتها را به حرکت درآورد و الگویی ماندگار برای مبارزه با ظلم و دفاع از حق در همه عصرها و نسلها پدید آورد؛ الگویی که همچنان الهامبخش ملتهای آزادیخواه جهان است.
بیانات رهبر شهید انقلاب درخصوص «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا»
در بیانات رهبر شهید انقلاب، تعبیر «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» به معنای زنده بودن همیشگی جبهه حق و باطل در طول تاریخ تفسیر شده است. برخی از مهمترین بیانات ایشان عبارتاند از:
تفسیر مستقیم «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا»
«این که گفتند: "کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا" به معنای این است که زمان میگذرد، اما حوادث جاری در زندگی بشر و حقایق آفرینش دستنخورده است. در هر دورهای انسانها نقشی دارند که اگر آن نقش را درست و در لحظه مناسب ایفا کنند، ملتها رشد خواهند کرد و انسانیت گسترش خواهد یافت.» ( ۲۶ فروردین ۱۳۸۸-مراسم مشترک دانشآموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(ع))
عاشورا؛ درس همیشگی برای امت اسلامی
«هیچ وقت نباید امت اسلامی و جامعه اسلامی ماجرای عاشورا را به عنوان یک درس، به عنوان یک عبرت، به عنوان یک پرچم هدایت از نظر دور بدارد. قطعاً اسلام زنده به عاشورا و به حسینبنعلی(ع) است.» (۱ آذر ۱۳۹۱ -دیدار جمعی از بسیجیان و فعالان طرح صالحین)
عاشورا یک فرهنگ و جریان مستمر است
«عاشورا یک حادثه تاریخیِ صرف نبود؛ عاشورا یک فرهنگ، یک جریان مستمر و یک سرمشق دائمی برای امت اسلام بود.» (۵ بهمن ۱۳۸۴ - دیدار روحانیان و مبلغان در آستانه محرم)
درسهای عاشورا مخصوص یک زمان نیست
«بحث درسهای عاشورا یک بحث زنده و جاودانه و همیشگی است و مخصوص زمان معینی نیست. درس عاشورا، درس فداکاری، دینداری، شجاعت، مواسات و قیام لله است.» ( ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۷ -خطبههای نماز جمعه تهران)
عاشورا عامل پیروزی خون بر شمشیر
«خون بر شمشیر پیروز میشود، مظلوم بر ظالم فائق میآید، کشته بر کشنده فائق میآید؛ این همان چیزی است که در عاشورا پیش آمد.» ( ۲۱ آذر ۱۳۹۰ - دیدار اعضای ستاد بزرگداشت ۹ دی)
از مجموعه این بیانات میتوان چنین نتیجه گرفت که رهبر انقلاب، «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» را یک شعار صرف نمیدانند، بلکه آن را یک قاعده دائمی تاریخ میشمارند؛ یعنی در هر عصر، انسانها در برابر انتخابی شبیه انتخاب امام حسین(ع) قرار میگیرند. بر همین اساس، جمله تاریخی امام حسین(ع) :
«مِثلُی لا یُبایِعُ مِثلَ یزید»
«مِثلُی لا یُبایِعُ مِثلَ یزید» به یک اصل جاودانه تبدیل شد؛ اصلی که موجب بیداری مردم، احیای روح مقاومت، مقابله با ظلم و شکلگیری حرکتهای بزرگ اسلامی در طول تاریخ شده است. از نگاه رهبر شهید انقلاب، اگر آن ایستادگی نبود، اسلام اصیل در معرض تحریف جدی قرار میگرفت و پیام حقیقی دین به نسلهای بعد منتقل نمیشد.
مثل من با مثل یزید بیعت نمیکند»؛ تجلی عاشورا در عصر حاضر و نقش آن در بیداری ملت
حضرت آیتالله خامنهای رهبر شهید انقلاب در ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۴ با اشاره به منطق و پیام جاودانه نهضت حسینی، بر همان اصل تاریخی امام حسین(ع) تأکید کردند که: «مثل من با مثل یزید بیعت نمیکند.» این بیان، صرفاً نقل یک واقعه تاریخی نبود، بلکه بازخوانی یک حقیقت همیشگی در زندگی امت اسلامی بود؛ حقیقتی که در قالب شعار «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» معنا پیدا میکند.
از نگاه رهبر شهید انقلاب، عاشورا متعلق به یک روز و یک سرزمین نیست، بلکه صحنه دائمی رویارویی حق و باطل در طول تاریخ است. همانگونه که امام حسین(ع) حاضر نشد برای حفظ جان، آسایش و منافع ظاهری با حکومت ظلم و فساد بیعت کند، ملتهای آزاده نیز نباید در برابر زورگویی، استکبار و تحمیل اراده قدرتهای سلطهگر تسلیم شوند.
این موضعگیری رهبر شهید انقلاب تأثیر عمیقی در بیداری و آگاهی مردم داشته است. نخست آنکه روحیه عزت و خودباوری را در جامعه تقویت کرده و این پیام را منتقل کرده است که ملت ایران در برابر فشارها، تهدیدها و تحریمها از آرمانهای خود عقبنشینی نخواهد کرد. دوم آنکه فرهنگ مقاومت را به عنوان میراث عاشورا در میان نسل جوان زنده نگه داشته و آنان را با فلسفه قیام امام حسین(ع) آشنا کرده است.
همچنین این ایستادگی موجب شده است که بسیاری از ملتهای منطقه و جهان اسلام، تجربه جمهوری اسلامی ایران را نمونهای از مقاومت در برابر سلطهطلبی بدانند. همانگونه که خون سیدالشهدا(ع) وجدان خفته جامعه اسلامی را بیدار کرد، تأکید مستمر رهبر شهید انقلاب بر منطق عاشورا نیز در تقویت روحیه استقامت، عدالتخواهی و مبارزه با ظلم نقش مهمی ایفا کرده است.
در حقیقت، بعثت و بیداری مردم تنها با سخن حاصل نمیشود؛ بلکه نیازمند الگوی عملی است. آنچه این پیام را اثرگذار ساخته، هماهنگی میان گفتار و رفتار است. تأکید رهبر شهید انقلاب بر اصل «مثل من با مثل یزید بیعت نمیکند» برای بسیاری از مردم یادآور این حقیقت بوده است که عزت اسلامی، استقلال ملی و مقاومت در برابر زورگویی، ریشه در فرهنگ عاشورا دارد و راه پیشرفت و سربلندی ملتها از همین مسیر میگذرد.
بنابراین میتوان گفت که این موضعگیری، در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی، ادامه همان پیام جاودانه عاشورا است؛ پیامی که انسان را از سکوت در برابر ظلم بازمیدارد، روح مسئولیتپذیری را زنده میکند و جامعه را به سوی بیداری، آگاهی و حرکت در مسیر حق فرا میخواند.
نظر شما