به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، هفته جهانی صنایعدستی فرصتی برای بازخوانی ارزش هنرهایی است که ریشه در فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی مردم دارند؛ هنرهایی که فراتر از تولید یک محصول، روایتگر هویت، باورها و تجربههای زیسته نسلهای مختلف هستند.
در همین راستا، روستای ملی دیوزناو از توابع شهرستان سروآباد، با برگزاری ورکشاپ تخصصی ارغوانبافی، بار دیگر به کانون توجه دوستداران میراثفرهنگی و صنایعدستی تبدیل شد.
این برنامه آموزشی با حضور جمعی از هنرمندان، فعالان صنایعدستی، کارشناسان و مسئولان حوزه میراثفرهنگی برگزار شد و هدف آن تقویت پیوند میان میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، انتقال دانش بومی به نسل جوان و بهرهگیری از ظرفیت روستاهای ملی صنایعدستی برای صیانت از میراث ناملموس عنوان شد.
ارغوانبافی از جمله هنرهای کهن منطقه هورامان است که با استفاده از شاخههای انعطافپذیر درخت ارغوان و با تکیه بر دانش بومی مردم منطقه شکل گرفته است.
این هنر در طول سالیان متمادی بدون گسست از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و امروز علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای زندگی سنتی، به یکی از مهمترین نمادهای هویت فرهنگی هورامان تبدیل شده است.
ارغوانبافی؛ هنری برخاسته از طبیعت و فرهنگ
ویژگی ممتاز ارغوانبافی، پیوند عمیق آن با طبیعت است. مواد اولیه این هنر بهطور کامل از محیط پیرامون تأمین میشود و شیوه تولید آن نیز کمترین آسیب را به محیطزیست وارد میکند.
همین ویژگی سبب شده است که این هنر علاوه بر ارزش فرهنگی، نمونهای از صنایعدستی سازگار با محیطزیست نیز محسوب شود.
شرکتکنندگان در این ورکشاپ ضمن آشنایی با مراحل مختلف آمادهسازی مواد اولیه، شیوههای بافت و انتقال تجربیات استادکاران، بر ضرورت حفظ اصالت این هنر و انتقال آن به نسلهای آینده تأکید کردند.
ارغوانبافی ظرفیتی برای اشتغال و گردشگری فرهنگی
فرزانه فرجالهی، معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کردستان در این کارگاه آموزشی با اشاره به جایگاه ویژه ارغوانبافی در منطقه هورامان اظهار کرد: ارغوانبافی در روستای دیوزناو یکی از جلوههای ارزشمند صنایعدستی منطقه جهانی هورامان است که نقش مهمی در توسعه اشتغال، رونق گردشگری فرهنگی و صیانت از میراث ناملموس دارد.
فرجالهی افزود: این هنر که با بهرهگیری از مواد اولیه طبیعی و سازگار با محیطزیست شکل گرفته، طی سالیان متمادی بهصورت نسلبهنسل در منطقه حفظ شده و امروز به یکی از نمادهای فرهنگی هورامان تبدیل شده است.
وی با تأکید بر اهمیت آموزشهای مهارتی ادامه داد: برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی ضمن حفظ اصالت ارغوانبافی، زمینه توانمندسازی هنرمندان، بهویژه زنان و جوانان روستایی را فراهم کرده و به ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک میکند.
فرجالهی با اشاره به اینکه صنایعدستی میتواند نقش مؤثری در اقتصاد روستاها داشته باشد، اظهار داشت هرچه آموزش، بازاریابی و معرفی این هنرها تقویت شود، امکان حضور پررنگتر تولیدکنندگان در بازارهای داخلی و حتی خارجی نیز فراهم خواهد شد.
میراث جهانی هورامان؛ فراتر از طبیعت و معماری
سرپرست پایگاه میراث جهانی هورامان نیز در این برنامه با اشاره به جایگاه صنایعدستی در فرهنگ منطقه گفت: صنایعدستی بخشی جداییناپذیر از فرهنگ هورامان است و ارغوانبافی نمونهای از دانش بومی ارزشمند این منطقه به شمار میرود که توسط مردم محلی حفظ و منتقل شده است.
هوشنگ مهدی افزود: هورامان تنها به واسطه جاذبههای طبیعی و معماری پلکانی شناخته نمیشود، بلکه آیینها، سنتها، مهارتهای بومی و میراث ناملموس آن نیز بخش مهمی از ارزشهای جهانی این منطقه را تشکیل میدهند.
وی با تأکید بر ضرورت آموزش این هنر به نسل جوان خاطرنشان کرد: صیانت از هنرهایی مانند ارغوانبافی و انتقال آن به نسلهای آینده، نقش مهمی در حفظ میراث ناملموس دارد و میتواند زمینه معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای هورامان را در سطح ملی و بینالمللی فراهم کند.
سرپرست پایگاه میراث جهانی هورامان همچنین بر استمرار برگزاری چنین برنامههایی در روستاهای منطقه تأکید کرد و آن را یکی از مهمترین راهکارهای جلوگیری از فراموشی دانش بومی و تداوم مهارتهای سنتی دانست.
مطالبه هنرمندان؛ حمایت برای ماندگاری یک هنر اصیل
در بخش دیگری از این ورکشاپ، هنرمندان و فعالان صنایعدستی ضمن تبادل تجربه و آموزش شیوههای تولید، دغدغههای خود را نیز مطرح کردند.
آنان معتقد بودند که هرچند ارغوانبافی در سالهای اخیر بیش از گذشته شناخته شده است، اما توسعه بازار فروش، حمایت از تولیدکنندگان، ایجاد نمایشگاههای دائمی، معرفی این هنر در رویدادهای ملی و بینالمللی و تسهیل دسترسی به بازارهای جدید، از مهمترین نیازهای فعالان این حوزه به شمار میرود.
به باور هنرمندان، استمرار حمایت دستگاههای متولی میتواند علاوه بر حفظ این هنر، زمینه اشتغال جوانان و جلوگیری از مهاجرت روستاییان را نیز فراهم کند.
دیوزناو؛ روستایی که نامش با ارغوانبافی گره خورده است
روستای دیوزناو امروز یکی از مهمترین مراکز تولید ارغوانبافی در کشور به شمار میرود. ثبت این هنر در فهرست میراث ناملموس و کسب جایگاه ملی، موجب شده است که این روستا به یکی از مقاصد مهم گردشگری فرهنگی منطقه هورامان تبدیل شود.
کارشناسان معتقدند معرفی صحیح ظرفیتهای این روستا، توسعه زیرساختهای گردشگری، حمایت از تولیدکنندگان و استمرار آموزشهای تخصصی میتواند زمینه ثبت و معرفی هرچه بیشتر ارغوانبافی در عرصههای بینالمللی را نیز فراهم کند.
در واقع، ارغوانبافی تنها یک هنر سنتی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی مردم هورامان، جلوهای از تعامل انسان با طبیعت و نمونهای موفق از تلفیق فرهنگ، اقتصاد و محیطزیست به شمار میرود؛ هنری که اگر با برنامهریزی صحیح و حمایت مستمر همراه شود، میتواند علاوه بر حفظ اصالت فرهنگی، به یکی از محورهای توسعه پایدار روستاهای منطقه نیز تبدیل شود.
برگزاری این ورکشاپ تخصصی در هفته جهانی صنایعدستی نیز نشان داد که صیانت از میراث ناملموس تنها با ثبت آثار امکانپذیر نیست، بلکه استمرار آموزش، مشارکت جامعه محلی، حمایت از هنرمندان و معرفی ظرفیتهای فرهنگی به گردشگران، مهمترین حلقههای زنجیره حفظ و ماندگاری این گنجینههای ارزشمند به شمار میروند؛ گنجینههایی که هویت هورامان را زنده نگه داشته و میتوانند آن را به جهانیان بیش از پیش معرفی کنند.
نظر شما