به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدحسن الهیزاده، دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند، شامگاه (۲۷ خرداد) در میز دانشگاهیان ومردم با موضوع «قیام حسینی در اندیشه امام شهید» که همزمان با آغاز دهه محرم برگزار شد، با تبیین زمینههای تاریخی نهضت عاشورا، گفت: حادثه کربلا را باید در چارچوب تقابل دو جریان تاریخی «امامت» و «خلافت» مورد بررسی قرار داد.
وی با اشاره به دوران ۲۳ ساله رسالت پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: دوران بعثت به دو بخش پیش و پس از هجرت تقسیم میشود. پیامبر اسلام(ص) در کنار شأن نبوت و رسالت، پس از هجرت عهدهدار حکومت و مدیریت جامعه اسلامی نیز بودند و پس از رحلت ایشان، دو دیدگاه درباره تداوم این مسئولیتها شکل گرفت.
الهیزاده افزود: جریان امامت معتقد بود تمامی شئون پیامبر(ص) اعم از هدایت دینی و رهبری جامعه در قالب امامت استمرار مییابد، اما جریان خلافت تنها به انتقال مسئولیت حکومتی پس از پیامبر باور داشت.
وی با بیان اینکه واقعه عاشورا نقطه اوج تقابل این دو جریان است، تصریح کرد: در کربلا، امام حسین(ع) به عنوان نماینده جریان امامت و یزید به عنوان نماد جریان خلافت در برابر یکدیگر قرار گرفتند و این رویارویی، صرفاً یک نزاع سیاسی نبود، بلکه تقابل دو نوع نگرش به اسلام و جامعه اسلامی به شمار میرفت.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با تأکید بر اینکه جریان امامت خود را ادامهدهنده مسیر حق و هدایت الهی میدانست، گفت: ائمه اطهار(ع) همواره بر حفظ اسلام ناب و صیانت از آموزههای اصیل دینی تأکید داشتند و قیام امام حسین(ع) نیز در همین راستا قابل تحلیل است.
وی در ادامه با تشریح سیاستهای حکومت بنیامیه، اظهار کرد: از سال ۴۱ هجری و با استقرار حکومت امویان، تلاش گستردهای برای بازگشت ارزشهای جاهلی به جامعه اسلامی آغاز شد. معاویه با بهرهگیری از ابزار «زر، زور و تزویر» در پی تثبیت قدرت سیاسی بود و بسیاری از سیاستهای او با مبانی حکومت دینی فاصله داشت.
الهیزاده تحریف حقایق دینی، فاصله گرفتن از سیره نبوی، گسترش تبعیضهای قومی و قبیلهای، تمرکز بر خواستههای مادی جامعه و بیتوجهی به ابعاد معنوی انسان را از مهمترین ویژگیهای حکومت اموی برشمرد و افزود: یکی از مهمترین اقدامات معاویه، زمینهسازی برای ولایتعهدی یزید بود؛ اقدامی که با روح تعالیم اسلامی و شیوه انتخاب حاکمان در صدر اسلام مغایرت داشت.
وی همچنین به سیاست سب و لعن امیرالمؤمنین علی(ع) در دوران بنیامیه اشاره کرد و گفت: استمرار این رویه در دهههای متمادی نشاندهنده تلاش حاکمان اموی برای کمرنگ کردن جایگاه اهل بیت(ع) و مقابله با نفوذ معنوی و اجتماعی امام علی(ع) در جامعه اسلامی بود.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با استناد به فرمایشات امام حسین(ع)، اهداف اصلی قیام عاشورا را احیای سنتهای نبوی، مقابله با بدعتها، جلوگیری از تسلط حاکمان فاسد، اصلاح ارزشهای دینی و اجتماعی و مبارزه با بازگشت فرهنگ جاهلی عنوان کرد.
وی خاطرنشان کرد: امام حسین(ع) در شرایطی قیام کردند که به تعبیر خود حضرت، ارزشها دگرگون شده، آزادی اندیشه محدود شده و جامعه اسلامی از مسیر اصیل خود فاصله گرفته بود؛ از این رو نهضت عاشورا تلاشی برای اصلاح امت اسلامی و احیای سیره پیامبر اکرم(ص) به شمار میرود.
الهیزاده در پایان تأکید کرد: عاشورا صحنه رویارویی دو گفتمان «حق» و «باطل» بود و پیام و آثار این نهضت همچنان در تاریخ اسلام ماندگار است.
نظر شما