به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، با آغاز ماه محرم، شهرها و روستاهای ایران رنگ و بوی عزا به خود میگیرند، اما در لامرد، محرم علاوه بر سوگواری؛ فصلی برای زنده شدن یکی از کهنترین آیینهای نمایشی و مذهبی جنوب کشور است.
اینجا تعزیه بخشی از تاریخ و هویت فرهنگی مردمانی است که نسل به نسل روایت کربلا را با زبان نمایش، اشک و ارادت به میدان آوردهاند.
در روزهایی که بسیاری از سنتهای بومی زیر فشار تغییرات اجتماعی و سبک زندگی جدید قرار گرفتهاند، تعزیه در لامرد همچنان پرشور و زنده جریان دارد. آیینی که از رونق نیفتاده و هر سال با حضور گسترده مردم و تلاش تعزیهخوانان، جلوهای تازه پیدا میکند و محرم را به یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی و مذهبی این شهرستان تبدیل میسازد.
امسال نیز همزمان با دهه نخست محرم، صحنههای مختلف لامرد میزبان صدها مجلس تعزیه خواهد بود؛ مجالسی که از کوچهها و میدانهای روستاها تا حسینیهها و فضاهای باز شهری گسترده شدهاند و روایت حماسه عاشورا را برای نسلهای مختلف بازآفرینی میکنند.
بیش از ۳۰۰ مجلس تعزیه در دهه نخست محرم
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان لامرد از برگزاری گسترده مجالس تعزیه در نقاط مختلف این شهرستان خبر میدهد و میگوید: «همزمان با فرارسیدن ماه محرمالحرام، ۲۳ هیئت تعزیهخوانی در بخشهای مرکزی، اشکنان، علامرودشت و خیرگو بیش از ۳۰۰ مجلس تعزیه میدانی را اجرا خواهند کرد.»
همزمان با فرارسیدن ماه محرمالحرام، ۲۳ هیئت تعزیهخوانی در بخشهای مرکزی، اشکنان، علامرودشت و خیرگو بیش از ۳۰۰ مجلس تعزیه میدانی را اجرا خواهند کرد.
سیده زکیه سجادی با اشاره به گستردگی این حرکت فرهنگی و مذهبی میافزاید: «از مجموع ۲۳ گروه فعال تعزیهخوانی، ۱۶ گروه در بخش مرکزی، چهار گروه در اشکنان، دو گروه در علامرودشت و یک گروه در خیرگو فعالیت دارند و هر یک بخشی از روایت حماسه عاشورا را برای مردم بازآفرینی میکنند.»
این آمار نشان میدهد که تعزیه در لامرد تنها به چند گروه محدود یا یک منطقه خاص وابسته نیست، و به عنوان یک جریان فراگیر مردمی در سراسر شهرستان ریشه دوانده است.
میراثی که سه قرن دوام آورده است
آنچه تعزیه لامرد را از بسیاری از نمونههای مشابه متمایز میکند، قدمت و تداوم آن است. سنتی که به گفته مسئول فرهنگی شهرستان، بیش از ۳۰۰ سال در این منطقه جریان داشته و همچنان با همان شور و حرارت گذشته ادامه پیدا کرده است.
سجادی در اینباره میگوید: «پیشینه برگزاری تعزیه در لامرد به حدود سه قرن میرسد و این آیین ارزشمند از مهمترین میراثهای معنوی منطقه به شمار میآید.»
وی توضیح میدهد که آیینهای محرم در لامرد حتی پیش از آغاز رسمی ماه محرم آغاز میشود و مردم با برگزاری «تعزیه پسر فروش» در آخرین روز ذیالحجه، خود را برای ورود به ماه عزای سیدالشهدا(ع) آماده میکنند.
از مسلم بن عقیل(ع) تا ظهر عاشورا
تعزیه در لامرد دارای نظم و ساختاری مشخص است و هر روز از دهه نخست محرم به یکی از شخصیتها و رخدادهای مهم کربلا اختصاص دارد.
آیینهای محرم در لامرد حتی پیش از آغاز رسمی ماه محرم آغاز میشود و مردم با برگزاری «تعزیه پسر فروش» در آخرین روز ذیالحجه، خود را برای ورود به ماه عزای سیدالشهدا(ع) آماده میکنند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لامرد با تشریح این برنامهها میگوید: «مجالس تعزیه به صورت روزشمار برگزار میشود و از مجلس حضرت مسلم بن عقیل(ع) آغاز شده و در ظهر عاشورا با تعزیه شهادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) به اوج خود میرسد.»
به گفته وی، در طول این دهه مجالسی همچون طفلان مسلم، مدینهالوداع، ورود کاروان امام حسین(ع) به کربلا، شهادت حر بن یزید ریاحی، وهب، طفلان حضرت زینب(س)، حضرت قاسم(ع)، حضرت عباس(ع) و حضرت علیاکبر(ع) اجرا میشود و هر کدام بخشی از روایت عاشورا را پیش روی مخاطبان قرار میدهد.
تعزیه؛ آیینی که با مردم زنده مانده است
شاید مهمترین راز ماندگاری تعزیه در لامرد را باید در همراهی مردم جستوجو کرد. آیینی که با باورها و ارادت مردمی زنده مانده و نسلهای مختلف را گرد هم آورده است.
رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لامرد با اشاره به استقبال گسترده مردم از این مراسمها میگوید: «حضور پرشور مردم فهیم و ولایتمدار لامرد در مجالس تعزیهخوانی، نشان از پیوند عمیق و ناگسستنی آنان با فرهنگ عاشورا و آموزههای دینی است.»
لامرد همچنان یکی از مهمترین پایگاههای تعزیهخوانی در جنوب ایران باقی مانده است؛ جایگاهی که حاصل تلاش هنرمندان آیینی، تعزیهداران، هیئتهای مذهبی و همراهی مردم است.
به باور بسیاری از فعالان فرهنگی، تعزیه در لامرد علاوه بر یک نمایش مذهبی؛ فرصتی است برای انتقال مفاهیم ایثار، وفاداری، آزادگی و مقاومت به نسلهای جدید؛ مفاهیمی که قرنهاست در متن فرهنگ این منطقه جریان دارد.
تعزیه؛ هنر آیینی زنده جنوب فارس
در سالهایی که بسیاری از آیینهای سنتی با خطر فراموشی مواجه شدهاند، لامرد همچنان یکی از مهمترین پایگاههای تعزیهخوانی در جنوب ایران باقی مانده است؛ جایگاهی که حاصل تلاش هنرمندان آیینی، تعزیهداران، هیئتهای مذهبی و همراهی مردم است.
سجادی در پایان با تأکید بر حمایت از این هنر مذهبی و مردمی میگوید: «اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لامرد در کنار هنرمندان و فعالان این حوزه تلاش میکند زمینه برگزاری هرچه باشکوهتر این رویداد فرهنگی و مذهبی را فراهم کند تا این میراث ارزشمند برای نسلهای آینده نیز حفظ و ماندگار بماند.»
محرم در لامرد؛ روایتی زنده از تاریخی است که هنوز بر صحنه میآید، هنوز اشک میگیرد و هنوز دلها را با کربلا پیوند میزند.
نظر شما