به گزارش خبرگزاری شبستان، نویسنده در این کتاب در دو طرفِ یک طیف، دو وضعیت «صلح سرد» و «صلح گرم» را برای جوامع بشری تصویر میکند و به تبیین ویژگی های هر کدام می پردازد.
او سپس تلاش می کند راه های گذارِ جامعه از صلح سرد به صلح گرم را نشان دهد.
وی در مقدمه کتاب می نویسد: «خشونتها و جنگها پدیدههای «خلقالساعه» نیستند بلکه در طول زمان زمینههای بروز و ظهور و مؤلفههای شکلدهندهٔ آنها به تدریج و اندکاندک پدید میآیند. وقتی این مؤلفهها از یک حدی قویتر و تعداد آنها بیشتر شود وضعیتی پدید میآوَرَد که آن را «صلح سرد» نامیدهایم که هم علت انواع خشونت و عقبماندگی است و هم میتواند به جنگ منجر شود.
وضعیت «صلح سرد»؛ ابتدا اقتصاد، آموزش، تربیت، اعتقادات و خانواده را ویران میکند و در پی آن «اخلاق» و سرمایۀ اجتماعی به افول میگراید. چنین جامعهای کمتر روی آسایش، آرامش و سعادت را خواهد دید. در مقابلِ «صلح سرد»، وضعیتِ «صلح گرم» قرار دارد که در ادامۀ طیف از کم تا زیاد وضعیتی مطلوب است».
«صلح گرم» نظریهای است که با تمرکز بر علل و عوامل داخلی با رویکرد سیاسی، در صدد برآمده وضعیت جوامع را از نظر میزان و کیفیتِ صلح نشان دهد. در یک طرف وضعیت «صلح سرد» قرار دارد که بسیاری از «خشونتهای بیصدا» در آن دیده میشود و هم مرز با خشونتهای آشکار است و در طرفِ دیگر وضعیت «صلح گرم» واقع شده است.
هر کدام از این دو وضعیت، ویژگیها و پیامدهای علّی خاص خودشان را در تمامی ابعاد از جمله زندگی مردم و رشد و توسعهٔ کشور دارند و جامعه روی یک طیف به هر سمتی حرکت کند پیامدها به ضرر طرف دیگر خواهد بود.
مسئلهٔ اصلیِ «نظریهٔ صلح گرم» این است که وضعیت جاریِ جوامعِ دارای «صلح سرد» را به عنوان جوامع هدف بشناسد، در مرحله بعد وضعیت «صلح گرم» را که یک شرایط مطلوبِ دست یافتنی است تصویر کند و در مرحلهٔ سوم در جهت گذار از وضعیت «صلح سرد» به وضعیت «صلح گرم»؛ مبانی، اصول و راهبردهایی ارائه دهد.
پرسش اصلیِ که نویسنده در این تحقیق در پی پاسخ به آن برآمده این است که «صلح سرد» به عنوان یک وضعیت نامطلوب و «صلح گرم» به عنوان یک وضعیت مطلوبِ ممکن، دارای چه علل، ویژگیها و پیامدهایی هستند و چگونه میتوان از «صلح سرد» به «صلح گرم» گذر و آن را نهادینه کرد؟
این استاد دانشگاه تهران که دبیرخانه دائمی همایش بین المللی صلح و حل منازعه را نیز از سال 1397 در دانشگاه تهران بنیانگذاری کرده، کتاب «نظریه صلح گرم» را در سه بخشِ کلی تدوین کرده و هر بخش دارای سه فصل است.
فهرست اجمالی این اثر عبارت است از:
مقدمه
بخش اول: صلح سرد؛ نظامی مفهومی، کارکردها، مبانی و پیامدها
فصل اول: شبکه معنایی و مفهومی صلح سرد
فصل دوم: بنیانهای فکری، فرهنگی و شخصیتی صلح سرد
فصل سوم: تأثیرها و پیامهای علی صلح سرد
بخش دوم: صلح گرم؛ نظام مفهومی، کارکردها، مبانی و پیامدها
فصل اول: شبکه معنایی و مفهومی صلح گرم
فصل دوم: بنیانهای معرفتی، فرهنگی و شخصیتی صلح گرم
فصل سوم: تأثیرها و پیامدهای علی صلح گرم
بخش سوم: گذار از صلح سرد به صلح گرم؛ مبانی، اصول و راهبردها
فصل اول: مبانی گذار به صلح گرم
فصل دوم: اصول گذار به صلح گرم
فصل سوم: راهبردهای گذار به صلح گرم
به مثابه نتیجه؛الگوی گذار از صلح سرد به صلح گرم
پیوستها
نویسنده بحثی نیز در باب مرجع محققکنندهٔ وضعیتِ مطلوب و مرجع تشخیصدهنده وضعیت صلح گرم و سرد مطرح می کند و در ادامه یک الگوی نموداری برای گذار از صلح سرد به صلح گرم ترسیم کرده است.
کتاب در پایان دارای پنج پیوست است که بارها در داخل متن کتاب به آن ها ارجاع داده شده است:
پیوست نخست متن کوتاهی در توصیف «تعصب» است.
پیوست دوم شامل رتبه بندی سرمایه گذاریِ تحقیق و توسعه در کشورهای مختلف جهان و سرانه تولید ناخالص داخلی است.
پیوست سوم رتبه بندی شفافیت و شخص اداراک فساد در کشورهای مختلف جهان است.
پیوست چهارم رتبه بندی جهانیِ فساد در کشورهای مختلف را در سال 2025 نشان می دهد و سی کشور دارای کمترین و بیشترین فساد را روی نمودار آورده است.
پیوست پنجم رتبه بندی جهانی رفاه را در کشورهای مختلف جهان در سال 2025 نشان می دهد و سی کشور دارای بیشترین رفاه را روی نمودار آورده است.
کتاب «صلح گرم؛ نظریه ای برای گذار از صلح سرد» توسط مؤسسه نشر نگاه معاصر در 580 صفحه منتشر شده و در دسترس علاقمندان قرار دارد.
کتاب «صلح گرم؛ نظریه ای برای گذار از صلح سرد»، آخرین اثر پژوهشی دکتر علی اکبر علیخانی استاد دانشگاه تهران و نظریه پرداز صلح و حل منازعه منتشر شد.
کد خبر 1888482
نظر شما